މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު މިހާރު އޮތް ނުތަނަވަސް ހާލަތަށް ބަލާއިރު، އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ލާއިންސާނީ ޖަރީމާތަކުން ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި އެކި އުކުޅުތައް ބޭނުންކުރަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވެނީ އީރާނުގެ ދާޚިލީ މަސްރަހުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ލޯތައް އެހެން ދިމާއަކަށް އަނބުރާލުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެވެ. ކޮލަމްބިއާ ޔުނިވަރސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރ ހާމިދު ދަބާޝީ ފަދަ އިލްމީ ބޭފުޅުން ވަނީ މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވަރުގަދަ ތުހުމަތުތަކެއް ކުރައްވާފައެވެ.

ދަބާޝީގެ ތުހުމަތުތަކާއި ޣައްޒާގެ ހާލަތު

Ad
d

ޕްރޮފެސަރ ހާމިދު ދަބާޝީ ދާދިފަހުން ކުރެއްވި ތުހުމަތުތަކަކީ 2025 އާއި 2026 ވަނަ އަހަރާ ދެމެދު އިސްރާއީލާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުރައްވާފައިވާ ތުހުމަތުތަކެކެވެ. އޭނާ ދެކޭގޮތުގައި ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ "ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ އަމަލުތަކުން" ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން އަނބުރާލުމަށްޓަކައި، އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ ދާޚިލީ ހަމަނުޖެހުންތައް ބޭނުންކުރަނީ "ލޭއޮހޮރުވުންތަކެއްގެ ނިވާފަތްގަނޑެއްގެ" ގޮތުގައެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާތަކުން ޣައްޒާގެ ޚަބަރުތައް ގެނެސްދޭ މިންވަރު މަދުކޮށް، އީރާނުގެ މައްސަލަތަކަށް އިސްކަންދިނުމަށް ރޭވިގެން ހިންގާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ސިފަކުރައްވައެވެ.

މޮސާޑުގެ ނުފޫޒާއި މުޒާހަރާތައް

އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އެގައުމުގެ ސަރުކާރާ މެދު ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކަކީ ހަގީގީ ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ވީނަމަވެސް، އެ މަންޒަރުތައް ނުބައި ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވެމުންދާ ކަމަށް ދަބާޝީ ގަބޫލުކުރައްވައެވެ. މީޑިއާ ރިޕޯޓްތަކާ ހަވާލާދީ އޭނާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ މުޒާހަރާވެރިންގެ ތެރޭގައި އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާ، މޮސާޑުގެ އެޖެންޓުން ފިލާ ތިބެ ހަމަނުޖެހުން ބޮޑުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. މިކަމުގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ ދުނިޔޭގެ ޚަބަރުތަކުގެ ފަލަސުރުޚީތައް ޣައްޒާގެ ބަދަލުގައި ތެހެރާނަށް ހުއްޓުވުމެވެ.

އީރާނަކީ އިސްރާއީލުގެ "މަޅިއެއް"

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ދަބާޝީ ވަނީ އީރާނަކީ އިސްރާއީލުން ބޭނުންކުރާ "މަޅިއެއް" ކަމަށް ސިފަކުރައްވާފައެވެ. އޭނާގެ ދަލީލަކީ އީރާނާއެކު އުފެދޭ ކޮންމެ އަސްކަރީ ނުވަތަ ޖާސޫސީ ކުރިމަތިލުމަކީ، ފަލަސްތީނުގައި ހިންގާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކުން ދުނިޔެ ރެކުމަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ޒަޔަނިސްޓުން އެތައް ހާސް އާންމުންނެއް މަރަމުންދާއިރު، އީރާނުގެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނެރުމަކީ އެ ޖަރީމާތައް ފޮރުވުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ.

ދާޚިލީ ކަންކަމަށް އަތްބޭނުން

އީރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ އިހުތިޖާޖުތަކަކީ އެގައުމުގެ ދާޚިލީ ކަމެއް ކަމަށް ދަބާޝީ ބާރުއަޅުއްވައެވެ. ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުން ނުވަތަ އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ އިންޒާރު ދެއްވައެވެ. އެފަދަ އެހީތެރިކަމަކީ ހަގީގަތުގައި އީރާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި ކުރާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އިސްރާއީލުގެ އިސްތިރާޖީ މަސްލަހަތުތަކަށްޓަކައި ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރެއް ކަމަށް އޭނާ ސިފަކުރައްވައެވެ.

އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ ދާޚިލީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއަށް އަތްބާނަމުންދަނީ ވަރަށް ބޮޑު ރޭވުމެއްގެ ދަށުން

Ad
df

ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، އިސްރާއީލުން އީރާނުގެ ދާޚިލީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއަށް އަތްބާނަމުންދަނީ ވަރަށް ބޮޑު ރޭވުމެއްގެ ދަށުންނެވެ. ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ގަތުލުއާންމުތަކަށް ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ކުޑަކޮށް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިއްތުންތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އީރާނަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ވަސީލަތް ކަމުގައި އިސްރާއީލުން ދެކެއެވެ. އެހެންކަމުން، މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގާ މިފަދަ ކަންކަމާ މެދު ދުނިޔޭގެ މުޖުތަމައުން ފާރަވެރިވެ، އަސްލު މައްސަލަ ކަމުގައިވާ ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމާއި ޣައްޒާގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ދޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވިޔަ ނުދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.