Skip to main content

އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު އަފްޟަލް

Contributor
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
27 Stories
0 Reads

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by އައްޝައިޚް މުޙައްމަދު އަފްޟަލް

ސުވަރުގޭގައި ދެވޭ މަރުޙަބާގެ ކަނާ!
Column

ސުވަރުގޭގައި ދެވޭ މަރުޙަބާގެ ކަނާ!

މުސްލިމުންގެ އުންމީދީ މަންޒިލަކީ ސުވަރުގެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ލައްޒަތެއް ދޫކޮށްފައި ކިޔަމަންތެރިކަމާ އެކު އަޅުކަންކޮށް، ނަހީތަކާ ދުރުގައި މުސްލިމުން ތިބެނީ ސުވަރުގެ އަދައިގެންނެވެ. ސުވަރުގެއަށް ވަނުމުގެ ނަސީބު ލިބޭ މީހުންނަކީ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއްގައި ވާނެބައެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ﴿فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ ‎(٦)‏ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ (٧)﴾‏ (القارعة) މާނައީ: “ފަހެ، އެ މީހެއްގެ (ހެޔޮ ކަންތަކުގެ) ތިލަފަތް ބަރުވެއްޖެ މީހާ ދަންނާށެވެ!(6) ފަހެ، އެ މީހާ ވާހުށީ...

ދޮގުހެދުން މަޖަލަކަށް ނުހަދާށެވެ.
Column

ދޮގުހެދުން މަޖަލަކަށް ނުހަދާށެވެ.

އަދުގެ ދުނިޔޭގައި މަޖާކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ދޮގުހެދުން ވެއްޖެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ދެރަކަމެއް ނޫން ތޯއެވެ؟ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ އޭޕްރީލްމަހު ގެ ފުރަތަމަ ދުވަހަކީ، ބިރަކައިނުލާ ދޮގު ހެދުމަށް މީސްތަކުން ހޭނިފައި އޮތް ދުވަހެކެވެ. ކާފިރުންގެ ތެރޭ ފެށިގެން އައި މި ނުބައި އާދަ މިއަދު މުސްލިމުންގެ ތެރޭގައި ވެސް މި ވަނީ ފެތުރި އާންމުވެފައެވެ. އިސްލާމުންގެ ހައިޘިއްޔަތުން އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންވީ ކަންކަން އާންމުވެފައި އޮތް މިންވަރަކަށް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އެ ކަމެއްގެ ޙުކުމް އޮތް ގޮތަށެވެ. […]

ކަންކަމުގައި އަވަސްނުވާށެވެ!
Column

ކަންކަމުގައި އަވަސްނުވާށެވެ!

އިންސާނުންނަށް ކުރިމަތިވާ ކަންކަމުގައި އަވަސްވެގަތުމީ އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުރި ނޭދެވޭ އުނި ސިފައެކެވެ. ހުތުރު ސިފައެކެވެ. އޭގެން ތިބާގެ ނަފުސު ސަލާމަތްކުރަން ޖެހޭ ސިފައެކެވެ. އިންސާނުން އޭގެ ޒާތުގައި އަވަސްވާ ބައެއްކަން ބަޔާންކުރައްވައި الله سيحانه وتعالى ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ﴿وَكَانَ الْإِنسَانُ عَجُولًا﴾ ‎(‎الإسراء: ١١‏‏) މާނައީ: “އަދި އިންސާނާއަކީ، އަވަސްވެގަންނަ މީހަކު ކަމުގައިވިއެވެ.” އަވަސްވެގެން އުޅުމަކީ ކަންކަން ގޯހުންގޯހަށް ދާ ކަމެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު ގެއްލުންވާ ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީން އި...

މުދައްރިސުންނަށް ދޭންވީ އިޙުތިރާމު
Column

މުދައްރިސުންނަށް ދޭންވީ އިޙުތިރާމު

މުދައްރިސުންނަކީ ދަރިވަރުންގެ ކުރިމަގަށް އެންމެ ބޮޑަށް މުހިންމު ފަރާތެވެ. މުދައްރިސޭ ކިޔަސް ޓީޗަރޭ ކިޔަސް އަދި ނޫން އެހެން ނަމެއް ކިޔަސް، ދަރިވަރަކަށް އެއްޗެއް އުނގަންނައިދޭ މީހަކީ އަހަންމިއްޔަތުކަން ބޮޑު މީހެކެވެ. އޭނާއަށް ފުރިހަމައަށް އިޙުތިރާމުދޭން ވާނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ތަރުބަވީ ފަރާތްތައް ލައްވައިފައިވަނީ ވަނީ، މައިންބަފައިންނަށްފަހު އެންމެ ބޮޑު އިޙުތިރާމާއި ޤަދަރު ލިބޭ ފަރާތުގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ މައިންބަފައިންނަށްފަހު ދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކުރުމުގެ ޒިންމާ ބޮލުއަޅާ ބަޔަކީ މުދައްރިސުން ނުވަތ...

ޞަދަޤާތްކޮށްފައި ކަލަ ނުގޮވާށެވެ!
Column

ޞަދަޤާތްކޮށްފައި ކަލަ ނުގޮވާށެވެ!

ﷲގެ މަގުގައި ހޭދަކުރުމަކީ ވަރަށް މަތިވެރި ސަވާބު ލިބޭނޭ އަޅުކަމެކެވެ. ހޭދަކުރުމޭ ބުނުމުން ބައެއް މީހުންނަށް ހީވަނީ އެއީ މުއްސަނދިން އެކަނި ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. މުއްސަނދިންނަށް އޮތީ ޒަކާތްދިނުމެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ޞަދަޤާތް ކުރެވިދާނެއެވެ. ޞަދަޤާތްކުރާއިރު ސަމާލުވާން ޖެހޭ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް އެބަ އޮތެވެ. އެއީ އަތުން ދޫކޮށްލާ ޞަދަޤާތަކީ ﷲއަށް ޓަކައި ދޫކޮށްލެވޭ އެއްޗެއްކަން ތިމާގެ އަމިއްލަ ޟަމީރަށް ޔަޤީންކޮށްދިނުމެވެ. ނަފުސުން އެ ކަން ޤަބޫލުކުރުމެވެ. އެހެންނޫނީ ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު […]

އާންމުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށަކީ ރިސޯޓު ނޫންކަން ދަންނަންވާނެއެވެ.
Column

އާންމުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށަކީ ރިސޯޓު ނޫންކަން ދަންނަންވާނެއެވެ.

ޓޫރިޒަމަކީ މި ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ މައިނާރު ކަމުގައި މި ވަނީ ވެފައެވެ. މީހުން ނޫޅޭ ރަށްރަށުގައި ރިސޯޓުހަދައިގެން ކުރާން ފެށި މި ވިޔަފާރި، ލޯކަލް ޓޫރިޒަމުގެ ނަމުގައި މީހުން އުޅޭ ރަށްރަށާ ހަމައަށް ތަޢާރަފު ކޮށްދެވީ 2009 ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ. ވަރަށް ގިނަ މީހުން ލޯކަލް ޓޫރިޒަމް ބަލައިގަތީ އާންމު ދިވެހި ރައްޔިތު މީހާއަށް ޓޫރިޒަމް ސެކްޓަރުން އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދެއްވުމަށް ހުޅުއްވައިދެއްވި ތަނަވަސް ދޮރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މާ ގިނަ […]

ނުބެހޭ ކަންކަމާ ނުބެހުން ބުއްދިވެރިއެވެ.
Column

ނުބެހޭ ކަންކަމާ ނުބެހުން ބުއްދިވެރިއެވެ.

މިއަދު އެންމެ ދެރަވާ އެއް ކަމަކީ، އެ މީހަކާ ނުބެހޭ ކަންކަމާ ބެހޭ މީހުންގެ ކިބައިން ލިބޭ އުނދަގުލެވެ. ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމަކީ އުސޫލެއްގެތެރޭ ހިނގަމުން އަންނަ ކަންކަމެވެ. އެ ކަމެއްގައި އުޅޭ މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް އެކަމެއް ހިނގަމުންދާ ގޮތާއި ކަންކަން ނުވެ ހުންނާނެ މުއްދަތާއި އިންތިޒާރުކުރަންވީ ވަގުތު ވެސް އެނގެއެވެ. ކަން މިހެން އޮތަސް ކަމާ ނުބެހޭ، ނުފޫޒުގަދަ އަޑުގަދަ މީހަކު އައިސް ގޮތެއް ކިޔައިގެން ކިތައް ކަންތައް ޚަރާބުވެގެން އެބަދޭ ނޫންތޯއެވެ؟ އާދެ، […]

ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތުގައި ނަބިއްޔާ...
Column

ގޭތެރޭގެ މަސައްކަތުގައި ނަބިއްޔާ...

ހަރުދަނާ ފިރިންނަކީ ގޭތެރޭގައި ވެސް ހަރުދަނާ ބައެކެވެ. ފިރިހެނުންގެ ޙަޤީޤީ ދައުރަކީ އަނބިދަރީންނަށް ޚިދުމަތްތެރިވުމެވެ. އަނބިދަރީންގެ ޙަޤީޤީ ދައުރަކީ ފިރިންނަށް ކިޔަމަންތެރިވުމެވެ. ދެމަފިރިއެއްގެ ޙަޔާތް ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމުގައި އެކަކު އަނެކަކުގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ލިބުމަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުން ކަމެކެވެ. ދިރިއުޅުމަކީ އަމާން ބަނދަރަކަށް ދިޔުމަށް ކުރާ ބުރަ ދަތުރެކެވެ. އެ ދަތުރުގައި ކުރާންޖެހޭ އެންމެ ބޮޑެތި ކަންކަމުން ފެށިގެން ގޮސް އެންމެ ކުދި ކަންތައްތަކުގައި ވެސް އެހީތެރިވުމާއި އެއްބާރުލުނ...

ރަމަޟާންމަހުގެ ފަހުދިހަ؟
Column

ރަމަޟާންމަހުގެ ފަހުދިހަ؟

ދަރުމައާއި ސަވާބަށް އެދި ރޯދަ ހިފަމުން އަންނަ ލޮބުވެތި މުސްލިމުންނޭވެ! ކުރިޔަށް އޮތީ ފަހުދިހައިގެ ރޭތަކެވެ. އަޅުކަމުގައި ހީވާގިވެ ފޫގަޅާލާށެވެ! ރަމަޟާންމަހުގެ ފަހުދިހައިގެ ދުވަސް ތަކާއި ރޭތަތަކީ މަދު ވަގުތު ކޮޅެކެވެ. އެހެނަސްއެއީ އަޖުރުގެ ޚަޒާނާ ފުރާލަން ލިބޭ ވަރަށް ފުރިހަމަ ފުރުޞަތެކެވެ. މި ދުވަސްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ހިތްޕެވުމަށް އިތުރު މާތްނަބިއްޔާ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم ވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ އިޒާރުކޮޅު ގަދައަށް އައްސަވައި ލައްވައެވެ. عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا...

ސަލާންޖަހަމުން ދިޔަ ފަޤީރު އަމާނާތްތެރިޔާ.
Column

ސަލާންޖަހަމުން ދިޔަ ފަޤީރު އަމާނާތްތެރިޔާ.

އަމާނާތްތެރި ކަމަކީ އިންސާނުންގެ ތެރެއިން މާތް މީހުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ މަތިވެރި ޞިފައެކެވެ. ވަކިފަންތިއަކަށް ނުވަތަ ގިންތިއަކަށް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ސަލާންޖަހަން މަގުމަތީ އުޅުނު ފަޤީރެއްގެ އަމާނާތްތެރިކަން ފެނި ކިޔަވައިދޭން އުޅޭ ޓީޗަރަކު އަޖައިބުކުރުވި ޙަޤީޤީ ޙާދިސާއެކެވެ. މެންދުރު ކުރީގެ މަސައްކަތް ނިންމާލުމަށްފަހު ޓީޗަރު ބޭންކަށް ދިޔައީ ގޭގެ ކަރަންޓު ބިލު ދައްކާށެވެ. ބޭންކާއި މާދުރުނޫން ހިސާބެއްގައި ކާރު ޕާރކުކުރުމަށްފަހު ކާރުން ފޭބޭހައިވެސް ނުވަނީސް ސަލާންޖަހާމީހަކު އައިސް އަތް ދިއްކޮ...

އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުވާ 3 ވިޔަފާރި
Column

އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުވާ 3 ވިޔަފާރި

އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުވާނެ ވިޔަފާރިއެއް އޮވެދާނެ ބާއޭ ކޮންމެ ކިޔުންތެރިއެއްގެ ހިތަށް ވެސް އަރައިފާނެއެވެ. ވިޔަފާރީގެ އަސާސީ ޤަވާޢިދަކީ ފައިދާއާއި ގެއްލުން ވެސް އޭގައި ހިމެނުމެވެ. އާންމުކޮށް ފައިދާ ވިޔަސް މަދު ފަހަރެއްގައި ނަމަވެސް ވިޔަފާރިއަކުން ވިއްޔާ ގެއްލުންވާނޭ ކަން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ޤަބޫލު ކުރާނެއެވެ. އެކަމަކު މި ފަހަރު މި އޮތީ އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުވާނޭ ވިޔަފާރިއެއްގެ ވާހަކައެވެ. ވިޔަފާރިއަކީ ދެ އެއްޗެއް ނުވަތަ ދެ މުދަލެއް ދެފަރާތެއްގެ ރުހުމާ އެކު އެއް ފަރާތުން […]

އެނގޭ ކަންކަމަށް ވެސް ޢަމަލު ނުކުރަނީ ކީއްވެބާ؟
Column

އެނގޭ ކަންކަމަށް ވެސް ޢަމަލު ނުކުރަނީ ކީއްވެބާ؟

ދީނީ ކަންކަން އޮޅުން ފިލުވުމާއި، ދަންނަބޭކަލުންނާ ސުވާލު ކުރުމަކީ މީހުން ވަރަށް ކުރާހިތްވާ ކަމެކެވެ. ނަބިއްޔާ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم، ﷲ سبحانه ةتعالىގެ ފަރާތުން ގެނެސްދެއްވި ރިސާލަތަށް އެނބުރި އަންނަން ބޭނުންވާ މީހުން މަދެއްނޫނެވެ. ހެޔޮކަމުގެ މަގު އިޚްތިޔާރު ކުރުމާއި، ނުބައިކަންކަން ދޫކޮށް، ތައުބާވާން އެދޭ މީހުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އުޅެއެވެ. ތައުބާވެ އިޞްލާޙީ މަގު ޚިޔާރު ކުރުމަށްޓަކައި، ދީނީ މަޢުލޫމާތު ހޯދަން ފަށާއިރު، އެ މަޢުލޫމާތުތަކަކީ ވަރަށް ޝައުޤުވެރި އަޑުއަހަން ފަސޭހަ، […]

ރަމަޟާންމަހަށް މަރުހަބާ ކިޔުން!
Column

ރަމަޟާންމަހަށް މަރުހަބާ ކިޔުން!

އުފާވެރި ރަމަޟާންމަހުގެ ތަހުނިޔާ ހުރިހާ ކިޔުންތެރިންނަށް ފޮނުވަމެވެ. އަނެއްކާ ވެސް އައު ރަމަޟާންމަހެއް އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުކުރީއެވެ. މިއަދު އެ ދުވަސްތައް މި ފެށުނީއެވެ. މިއީ ބަރަކާތްތެރިކަމާއި ކަރާމަތްތެރިކަމުން ފުރިގެންވާ މައްސަރެކެވެ. ރަމަޟާންމަހަށް ފަހު ޝައްވާލުމަހެވެ. ދެން އެއަށް ފަހު ޛުލްޤަޢްދާ މަހާއި ޛުލްޙިއްޖާމަހެވެ. އެއީ ޙުރުމަތްތެރި ވެގެންވާ ދެ މައްސަރެވެ. ފުލުފުލުގައި އަޅުކަމުގެ މޫސުމެވެ. އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރު ތަޤުވާވެރިންނަށް ހުއްޓެވެ! މި މަސް ފެށުމާ އެކީ މާތް ނަބިއްޔާ صَلَّى الله...

”ބީރައްޓެއްސެއް ފަދައިން، ނުވަތަ މަގު ހުރަސްކޮށްލާ މީހެއް ފަދައިން، ތިބާ ދުނިޔޭގައި ވާށެވެ!“
Column

”ބީރައްޓެއްސެއް ފަދައިން، ނުވަތަ މަގު ހުރަސްކޮށްލާ މީހެއް ފަދައިން، ތިބާ ދުނިޔޭގައި ވާށެވެ!“

ޙަޔާތުގެ ދަތުރުގައި މަޑުކޮށްލުމަށް ލިބިފައިމިވާ ވަގުތީ ދުނިޔޭގެ ދުވަސްތައް، އެ ދުނިޔޭގެ ތަޢުމީރީ މަސައްކަތަށް އެކަނި ހުސްކޮށްނުލާށެވެ. މި ވަގުތީ ފާލަމަކީ އޭގެ އަނެއްކޮޅުން ތިމާ ފައިބަން ޖެހޭ އެއްޗެކެވެ. އެ ފާލަމަށް އެރީ ހުސްއަތާއެވެ. ފައިބައިގެންދާއިރު ގެންދެވޭނެ އެކައްޗެއް ވެސް ނޯންނާނެއެވެ. ދާންޖެހޭނީ ވެސް ހުސްއަތާއެވެ. އެހެންކަމުން މި ދުނިޔޭގެ މަދު ދުވަސްތަކުގައި ދަތުރުގެ ކޮށްތު ލިބިގަންނާށެވެ. އެނޫން ތަކެތި ޖަމާ ނުކުރާށެވެ. ކިތަންމެ ގިނަ ކޮށްތެއް ޖަމާކުރި ކަމަކު، އޭގެ ބޭނުން ހިފޭނީ ހަމައެކަނ...

ޢާޝޫރާ ދުވަސް، ވަރަށް މަތިވެރި އިޙްތިފާލެއް!
Column

ޢާޝޫރާ ދުވަސް، ވަރަށް މަތިވެރި އިޙްތިފާލެއް!

ދީނީ އިޙްތިފާލުތަކަކީ އިންސާނުން ދުނިޔޭގައި އުޅެން ފެށީއްސުރެން ކުރަމުން އަންނަ ކަންކަމެވެ. އެ ކަންކަމަކީ އިންސާނާ އޭނާގެ ވެރިރައްބާ އޮންނަ ގުޅުން ހަނދުމަކޮށް، އެ އިލާހު ދެއްވި މަތިވެރި ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރު ވެރި ވުމުގެ ގޮތުން ބާއްވާ އިޙްތިފާލުތަކެކެވެ. މުޅި އަހަރު ތެރެއަށް ބަހާލެވިފައިވާ ގޮތަށް އަޅުކަމުގެ އެކިއެކި ފޯވަހިތަށް ލެއްވިކަމީ ރައްބުލް ކާއިނާތުގެ އޯގާވެރި ކަމެވެ. ދާދި މިދާކަށް ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން ޙައްޖު ދުވަހާއި އަޟްޙާ ޢީދު ދުވަސް ފާހަގަ ކޮށްފީމުއެވެ. ޙައްޖު ދުވަހުގެ ދަރުމައާއި […]