Column

ރޯދައަށް ހުއްޓާ ނިދީގައި އިހްތިލާމު ވެއްޖެ ނަމަ؟ އެ ރޯދަ ރަނގަޅު ވާނެތޯ؟

ރޯދައަށް ހުއްޓައި ނިދީގައި އިޙްތިލާމު ވެއްޖެ ނަމަ، (މަނި ބޭރުވެއްޖެނަމަ) އެ ރޯދަ ރަނގަޅު ވާނެތޯ؟ الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن تبعهم باحسان إلى يوم الدين، أما بعد: ޚުލާޞާ ޖަވާބު: ރޯދައަށް ހުއްޓައި ނިދީގައި އިޙްތިލާމު ވެއްޖެ ނަމަ، (މަނި ބޭރުވެއްޖެނަމަ) ހިނައިގަންނަން ވާނެއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ރޯދައަކަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ. އަދި ރޯދައެއް ނުގެއްލޭނެއެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް […]

12 Mar 2025

Religion

ފިރިމީހާ ނަމާދެއް ނުކުރޭ، އަނބިދަރީންގެ ޙައްޤުތައް އަދާނުކުރާނަމަ ވަރިއަށް އެދެވޭނެތޯ؟

ސުވާލު: އަޅުގަނޑުގެ ފިރިމީހާ އެކިގޮތްގޮތަށް ނަސޭހަތްދީގެން ވެސް ދީނީ ކަންތަކާ ވަރަށް ދުރު، ނަމާދަކަށް ނާރާ. އަނބިދަރީންގެ ކަން ތަކަށް ވަރަށް ފަރުވާ ކުޑަ ގިނަވަގުތު ހޭދަ ކުރަނީ ރައްޓެހިންނާ އެކީގައި، މިފަދަ ހާލަތުގައި އަނބިމީހާ އަށް ވަރިއަށް އެދެވިދާނެތޯ؟ الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن تبعهم باحسان إلى يوم الدين، أما بعد: ޚުލާޞާ ޖަވާބު: ސުވާލުގައި ޒިކުރުކުރެވިފައިވާ ޙާލަތަކީ، އަނބިމީހާ ވަރިއަށް އެދުން […]

27 Nov 2024

Column

އިމާމު ފާތިހާ ސޫރަތް ކިޔުމަށްފަހު ސޫރަތްފެށުމާ ދެމެދު، މައުމޫމުން ފާތިހާ ސޫރަތް ކިޔަން ޖެހޭނެ ތޯ؟

الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن تبعهم باحسان إلى يوم الدين، أما بعد: ޚުލާޞާ ޖަވާބު: އިމާމު މީހާ ފާތިހާ ސޫރަތް ކިޔާއި ނިމުމަށްފަހު އަނެއް ސޫރަތް ފެށުމާ ދެމެދު މައުމޫމު މީހާ ފާތިހާ ސޫރަތް ކިޔެވުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ. އަދި ނަމާދުގެ ކޮންމެ ރަކުޢަތެއްގައި ވެސް ފާތިޙާ ސޫރަތް ކިޔެވުމަކީ ވާޖިބެއް ކަމުގައި ވާތީ، ކޮންމެހެން ވެސް މި ސޫރަތް ކިޔަވަން ވާނެއެވެ. […]

18 Nov 2024

Report

ދަރިވަރުން ކިޔެވުމަށް ޝައުގުވެރިކުރުވުމުގެ މައުޟޫޢަށް ދިރާސީ ނަޒަރެއް

ޝައުގުވެރިކަމަކީ އިންސާނާ، ކަމެއް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި ކުރާން ޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމަށް ނަފުސުގައި އުފެދޭ އެދުންވެރިކަމެކެވެ. ލަނޑުދަނޑިއަކާ ހަމައަށް ވާޞިލުވުމަށްޓަކައި ކުރާން ޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމަށް ހިތުގައި މާ ބޮޑު ޝައުޤުވެރިކަމެއް ނުވާނަމަ ގިނަފަހަރަށް ފެންނާނީ އެކަމެއް ހުއްޓޭތަނެވެ. ތަޢުލީމަކީ މުޖުތަމައެއްގެ ކުރިއެރުމާއި، އެތަނެއްގެ ތަހުޒީބާއި، އަފުރާދުންގެ ސުލޫކާއި ތަރައްޤީ އެއަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ވަރަށް މުހިންމު ބަހާއެކެވެ. އެގޮތުން ނިޒާމީ ތަޢުލީމުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާކަމަށްވާ މަދަރުސީ ތަޢުލީމު އ...

9 Nov 2024

Column

ދަރިއެއް ހޯދުމުގެ ކުރިން އިސްތިޚާރާ ނަމާދު ކުރަންޖެހޭތޯ؟

الحمد لله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن تبعهم باحسان إلى يوم الدين، أما بعد: ޚުލާޞާ ޖަވާބު: ދަރިން ހޯދުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކައިވެނީގެ މަޤުސަދަކަށް ވެފައި، އާންމު ޙާލަތުން ދެމަފިރިން ކުރާކަމެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެކަމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން އިސްތިޚާރާ ނަމާދުކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ވަކި ޚާއްސަ ޙާލަތެއްގެ ސަބަބުން ދަރިއެއް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވީތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ހިތައް އަރައި ގޮތް ނިންމަން އުނގަދޫވާނަމަ، އިސްތިޚާރާ ނަމާދު […]

8 Nov 2024

Report

ދިވެހީން "ސަގާފަތޭ" މިކިޔަނީ ކޮން އެއްޗަކަށް ހެއްޔެވެ؟

“ސަގާފީ” ނުވަތަ “ސަގާފަތް” މިއީ ޤައުމީގޮތުން ފާގަހަކުރެވޭ އެކިއެކި މުނާސަބަތުތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން އިވޭލަފުޒެކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ލަފުޒުގެ މާނަ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ބޭނުން ކުރެވެނީ އެންމެ ރަނގަޅަށް ބާއެވެ. މި ލިޔުން ލިޔާން ގަސްތުކުރި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، “ސަގާފަތުގެ” މާނަ ރަނގަޅު ނޫން ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުމުގެ ސަގާފަތެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގައި އުފެދި، އޭގެ ސަބަބުން ފޫބައްދަން ނުހަނު އުނދަގޫ ވާފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢަށްކޮށް އަދި މިހާރުވެސް ކުރަމުން ދާތީއެ...

4 Nov 2024

Column

މިސް ޔުނިވާސް 2024 ގައި ދިވެއްސެއް ބައިވެރިވުމަކީ އެވަރު ކަމެއްތަ؟

މިސް ޔުނިވާސް ޕަޖެންޓަކީ، ތައިލެންޑަށް އުފަން ޓްރާންސްޖެންޑާ އަންހެނެއް (އަންހެނަކަށް ހެދިގެން އުޅޭ ފިރިހެނެއް) ގެ ކުންފުންޏެއްކަމަށްވާ ޖޭ.ކޭ.އެން ގްލޯބަލް ގްރޫޕުގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެ ދަށުގައި އިންތިޒާމުކުރެވިގެން ބާއްވާ “މުޅި ކައުނުގައިވާ އެންމެ ރީތި އަންހެނާ” ހޮވުމުގެ މުބާރާތެކެވެ. ދާދި އިހަކަށް ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިވުނު ޚަބަރަކީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން މި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވިކަމަށް ބުނާ ޚަބަރެވެ. އެތައް ބައިވަރު ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކެއްގައި ދިވެހި ރާއްޖެއިން މިކަމުގައި ފ...

31 Oct 2024

Column

މިތިބަ ދިވެހީންނަށް މިވަނީ ކިހިނެއްވެފައިބާއެވެ؟

ދުނިޔޭގައި އެތައް ހާސް ޤައުމެއް (Nations) އެބަ ވެއެވެ. މި ޤައުމުތަކަކުން ބޮޑެތި ކަނޑުތަކާއި ހިކިފަސް ބައްރުތަކުގައި ރޮނގާއި “ބޯޑަރު” ކުރަހައި، ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއްގެ ކޮންޓުރޯލު ނަގައި ދުއިސައްތައާ ގާތްކުރާ އަދަދަކަށް ދައުލަތް (Nation state) އުފަންކޮށްފިއެވެ. މި ދައުލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ދައުލަތްތަކުގައި އެއްޤައުމަށްވުރެ ގިނަ ޤައުމު ވެއެވެ. އެތައް ބައިވަރު ދީނެއް ވެއެވެ. ބައެއް ދައުލަތްތަކުގައި އެތައް ބައިވަރު ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން އުޅެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަވައްޓެރި އިންޑިއާއަށް ބ...

15 Oct 2024

Column

ކުޑަ ދަރިފުޅު ނުރައްކާތެރިކަމެއް ފަރުވާތެރިކަމާއެކީ ކުރާނަމަ ނުހުއްޓުވާށެވެ.

ސުރުހީއަށް ބަލާލުމުންވެސް ބައެއް މީހުން ގައިގައި ހީބިހި ނަގައިގެން ގޮސްދާނެއެވެ. “ލިޔުންތެރިޔާއަށް ވެފައި މިހުރީ ކީންހޭ” ވެސް ހިތައް އަރާފާނެއެވެ. އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ދަންނަވަން މިއުޅެނީ ދަރިންނަށް ބޮޑެތި އަނިޔާ ވާ ފަދަ ކަންކަމަށް ދަރިން ހުށަހެޅެން ދޫކޮށްލާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އަދި ބެލެނިވެރިޔާ ދަރިންގެ ރައްކަލަށް ނުވިސްނާ އޭނާ އެކަނި އުޅެން އެއްކޮށް ދޫކޮށްލާށެކޭ ވެސް ނޫނެވެ. އެހެނަސް ފަހަކަށް އައިސް ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ފެންނަ ތަރުބިއްޔަތުގެ ވަރަށް ނުރަނގަޅު އާދައަކަށް އަލި އަޅުވާލުމަށެވެ. ދަރިފު...

14 Oct 2024

Column

އަވައްޓެރިންނާއި އަވައްޓެރިކަމުގެ ޙައްޤުތައް

ﷲ ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން ޚަލްޤުކުރައްވައި، މިދުނިޔޭގައި އެކިއެކި މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ލައްވާފައި ވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ބައްދަލުވެ، ތަޢާރަފުވެ އެކީގައި އެއްބައިވަންތަކަމާއި ރަޙުމަތާއި ޢާޠިފިއްޔަތާއި ކުލުނުވެރިކަމާއެކީ އުޅޭ ފަދަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ލެއްވުމަށެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވަނީ: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ ﴾ (سُورَةُ الحُجُرَات 13) މާނަ: “އޭ މީސްތަކުންނެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން އިލާހު...

1 May 2024

Column

ދަރިން ނަމާދުކުރުމަށް އަހުލުވެރިކުރުވުން

ކުޑަކުދިންނަކީ މުޖުތަމަޢުގެ މުސްތަޤުބަލުގެ މޫނުބަލާ ލޯގަނޑެވެ. އެކުދީންނަކީ މިއަދު ކިތަންމެ ކުޑަކުދިންނެއްކަމަކު، މާދަމާ މުޖުތަމަޢާ ޙަވާލުވާން ތިބި ފަރާތްތަކެވެ. އަދުގެ ކުޑަކުދީންގެ ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި އުޅުމާއި ގުޅުންތަކާއި ސުލޫކު ހަރުދަނާ ކޮށްގެން މެނުވީ އެއްވެސް މުޖުތަމަޢެއްގެ މާދަމާ އުޖާލާއެއް ނުވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ސައްތައިންސައްތަ އިސްލާމީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި، ކުޑަކުދިންނަކީ އިސްލާމީ ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތަކުން ތަރުބިއްޔަތުވެފައިވާ ބަޔަކަށް ވުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމުކަމެކެވެ....

27 Apr 2024

Column

ބޮލުން އިސްތަށި ކޮށުން ނުވަތަ އުފުރުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާތޯ؟

ޖަވާބު: އިޙްރާމް ބަނެގެންވާ ޙާލުގައި ބޮލުގެ އިސްތަށި ބޭލުން ޙަރާމް ކަމުގެ ދަލީލު: ﴿وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ ۚ﴾(سورة البقرة-196)  މާނަ: އަދި ހަދްޔު، ކަތިލުމުގެ މަޙައްލަށް ފޯރައްޖައުމަށް ދާނދެން ތިޔަބައިމީހުން ބޯ ނުބާލާށެވެ! މުޙްރިމު (އިޙްރާމް ބަނދެފައިވާ މީހާ) ބޮލުގެ އިސްތަށި ބޭލުން ހުއްދަނުވާނެކަން ވަރަށް ޞަރީޙަކޮށް މިއާޔަތުން އެނގެއެވެ. އެކަމާމެދު އެއްވެސް ޚީލާފެއް ނެތެވެ. މިއާޔަތުގައި ބޯ ބޭލުން ޙަރާމް ކުރައްވާފައި އޮތުމުގެ ތެރެއަށް އިސްތަށި ކޮށުމާއި އުފ...

27 Jun 2023

Column

ޙާލުގެ ދުލުން ލޮބުވެތި ދަރިވަރުންނަށް ނަޞޭޙަތްތަކެއް

ލޮބުވެތި ދަރިވަރުން، ތިޔަ ދަރިވަރުންނަކީ މުޅި ދުނިޔޭގަވެސް ތިބި އެންމެ ނަސީބު ގަދަ ކުދިން ކަމުގައި ވާނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި، ތަޢުލީމު އުނގެނުމުގެ ޝަޢުގުވެރިކަން އިންތިހާއަށް ހިތުގައި އަށަގެންފައި ވީ ނަމަވެސް، އެ ތަޢުލީމުން މަޙުރޫމް ވެފައިވާ އެތައް ކުދިންނެއް ވެއެވެ. ފޮތް ފަންސުރު ހިފައިގެން ހަލާކުވެ ވީރާނާ ވެފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، ބިންމައްޗަކީ ގޮނޑިކަމުގައި ދެކިގެން އަދި ފާރަކީ ބޯޑުކަމުގައި ބަލައިގަނެގެން ކިޔަވަން އުޅޭ ކުދިން ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ވަރަށް ބައިވަރު...

26 Feb 2023

Column

ކްރިސްމަސް އަށް ދިރާސީ ނަޒަރެއް

ދުނިޔޭގެ އުތުރު ފަޅީގައިވާ ބައެއް ޤައުމުތަކަށް ފިނިމޫސުން ފަށައިގެން ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅަށް ދާއިރު ރޭގަނޑުގެ މުއްދަތު ދަނީ ދިގުވަމުންނެވެ. އަދި ދުވާލުގެ މުއްދަތު ދަނީ ކުރުވަމުންނެވެ. މިހެންގޮސް “ވިންޓަރ ސޯލްސްޓިސް” އާ ކުރިމަތިލައެވެ. ވިންޓަރ ސޯލްސްޓިސް އަކީ ފިނިމޫސުމުގެ އެންމެ ފިނިކަން ގަދަ އަދި، ދުވާލުގެ މުއްދަތު އެންމެ ކުރު ދުވަހެވެ. ފިންލެންޑް، ސްވިޑެން، ނޯވޭ، އަލަސްކާ އަދި ރަޝިޔާގެ ބައެއް ހިސާބު ތަކަށް މި ދުވަސްތަކުގެ ދުވާލުގެ މުއްދަތު ކުރުވެގެން ދިޔަދިޔައިނުން ގޮސް މުޅި […]

22 Dec 2022

Column

އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމަކީ ބިޔަ ބޮޑު މުބާރާތެކެވެ.

ޙަޤީޤަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމަކީ މުބާރާތެކެވެ. ވަރަށް ވެސް ބޮޑު އަދި އެތައް ބަޔަކު އޭގައި ޝާމިލުވެފައިވާ ޓޯނަމަންޓެކެވެ. މުބާރާތެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ވެސް އެންމެ މުހިންމު ކަަމަކަށްވާނީ އެ މުބާރާތަކުން މަތީ ވަނައެއް ހޯދުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގެ ބިޔަ ބޮޑު މުބާރާތުގެ އެކި އެކި ކެޑެގަރީތަކުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކުގެ އަމާޒުވެސް ހުރީ މިފަދައިން މުބާރާތުން އެންމެ މަތީ ވަނައެއް ހޯދުމަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަދަރުސާ ތަކުގެ އެންމެ އިސް ވެރިން ކަމަށްވާ އިއްޒ...

15 Dec 2022