ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އީރާނުގެ އަތްދަށަށް؛ ތެލުގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމުގައި އެމެރިކާ ފެއިލްވެއްޖެ

ވޭތުވެދިޔަ ފަސް މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބްރެންޓް ކްރޫޑް ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 113 އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރައިފިއެވެ.

ތެލުގެ އަގު މިހާ ބޮޑަށް އުފުލިގެން ދިޔައީ ވޭތުވެދިޔަ ހަފުތާތަކުގައި ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތަކަށް އަމާޒުކޮށް އީރާނުން ދޭ ހަމަލާތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކުރުމާ ގުޅިގެން ކަމަށްވާއިރު، މިއީ އެ ސަރަހައްދުގައި ހިނގަމުންދާ ޓޭންކަރު ހަނގުރާމައިން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބަލިވެފައިވާކަން ސާފުކޮށް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު މިގޮތަށް މައްޗަށް ދިޔުމުން ދައްކުވައިދެނީ، ޕާޝިއަން ގަލްފުގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތަކަށް އޮތް ނުރައްކާތަކަށް ހަކަތައިގެ ބާޒާރުތަކުން ކަނޑައަޅާ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލިފައިވާ މިންވަރެވެ. ކަނޑުމަގުގެ ސަލާމަތީ ރައްކާތެރިކަމާއި، ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ނުފޫޒާއި، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ސަޕްލައި ގުޅިފައިވާ ގޮތުން މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެންނަމުންނެވެ. މި ހާލަތު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް ރަޝިއާއެކު ޑީސަލް އެއްބަސްވުމެއް ހެދި ނަމަވެސް، އަދި އެހެން އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އެޅި ނަމަވެސް މަސްރަހު ފިނިކުރެވޭކަށް ނެތެވެ.

މި ނުތަނަވަސްކަމާ ގުޅިގެން ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވާ ކުންފުނިތަކަށާއި މެރިޓައިމް އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިތަކަށް ހިނގާ ހަރަދުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ ޓޭންކަރުތަކުގެ ހަނގުރާމައިގެ ރިސްކް އިންޝުއަރެންސް ޕްރީމިއަމްތައް ބޮޑުތަނުން މައްޗަށް ދިޔުމުގެ ސަބަބުން، ގިނަ އުޅަނދުތަކުން ދަނީ ދަތުރުތައް ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކަނޑާލަމުންނެވެ. އަދި ބައެއް އުޅަނދުތަކުން އެފްރިކާގެ ކޭޕް އޮފް ގުޑް ހޯޕް ވަށައިގެން ދަތުރުކުރުމަށް މަގު ބަދަލުކުރަމުންދާއިރު، އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއްގެ ރިސްކް ސާޗާޖުތައް ސީދާ ފްރައިޓް ރޭޓްތަކުގެ ތެރެއަށް ދަނީ އިތުރުކުރަމުންނެވެ.

ވަކިވަކި އުޅަނދުތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވަލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައިއާރުޖީސީ) ގެ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ބިރުވެރިކަމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. އައިއާރުޖީސީން ބޭނުންކުރާ އަސްކަރީ އުކުޅުތަކާއި، ކަނޑުމަތީގައި ދޫކޮށްލާފައިވާ މައިންތަކާއި، ޑްރޯން އަދި މިސައިލްތަކުގެ އުނދަގޫތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަމަށް ވަނީ ހުރަސްއެޅިފައެވެ. މި ހާލަތުގައި ސީދާ ތެޔޮ ބޭރުކުރުމަށް އަދި ހުރަހެއް ނޭޅުނު ނަމަވެސް، ކަނޑުއޮޅި ކުއްލިއަކަށް ބަންދުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމުން ބްރެންޓް ތެލުގެ އަގަށް ސެކިއުރިޓީ ރިސްކް ޕްރީމިއަމް ދަނީ އަރަމުންނެވެ.

އަސްކަރީ ގޮތުން ބަލާއިރު، 21 މޭލު ފުޅާ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ފަދަ ހަނި ސަރަހައްދެއްގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުއްޓެވެ. ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ އެސްކޯޓް ދިނުމާއި މައިންތައް ނައްތާލުމުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް މެދުކެނޑުމެއް ނެތް ވަސީލަތްތައް ބޭނުންވާއިރު، އަގުހެޔޮ ޑްރޯންތަކާއި، ހަލުވި ހަމަލާދޭ ކުދި ބޯޓުފަހަރާއި، އިންސާނުންނާ ނުލައި ދުއްވާ އުޅަނދުތައް (ޔޫއެސްވީ) މެދުވެރިކޮށް ދޭ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކަށް ބާރުބޮޑުވެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކުދި އަދި އަގުހެޔޮ ހަތިޔާރުތައް ހުއްޓުވުމަށް އަގުބޮޑު މިސައިލް އިންޓަސެޕްޓަރުތައް ބޭނުންކުރަން ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ.

މީގެއިތުރުން، ރަޝިއާ ފަދަ ގަލްފުން ބޭރުގެ ގައުމުތަކުން ސާފުކުރި ތެޔޮ ނުވަތަ ޑީސަލް ހޯދުމުގެ އެއްބަސްވުންތަކުން ވަކިވަކި ބާޒާރުތަކަށް ވަގުތީ ހައްލެއް ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން އާންމުކޮށް އުފުލާ ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ ބަދަލެއް އެ އެއްބަސްވުންތަކަކުން ނުދެއްކޭނެއެވެ. އެ ކަނޑުއޮޅިން ދުނިޔޭގައި ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާއިރު، ދުނިޔޭގެ ރިފައިނަރީތައް ބިނާކޮށްފައިވަނީ ގަލްފުގެ ވަކި ގްރޭޑްތަކެއްގެ ސާފުނުކުރާ ތެލަށެވެ. އެހެންކަމުން މައިގަނޑު ދަތުރުފަތުރުގެ މަގަށް ބުރޫއެރުމުން، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ހެދޭ ތެލުގެ އެއްބަސްވުންތަކުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރު އެއްކޮށް ހަމައަކަށް ނޭޅުވޭނެއެވެ.

މި ނާޒުކު ދަނޑިވަޅުގައި ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް ވަނީ ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން ބޮޑު އިމްތިހާނަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ވިޔަފާރި އުޅަނދުތަކަށް އަސްކަރީ އެސްކޯޓް ދިނުމަށް ސީދާ އަސްކަރީ ބާރު އިތުރުކޮށްފިނަމަ، އެކަން ސަރަހައްދީ ފުޅާ ހަނގުރާމައަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. އަދި ހަމައެކަނި ދިފާއީ ޕެޓްރޯލްތަކަށް ބަރޯސާވެއްޖެނަމަ، އައިއާރުޖީސީން ދޭ ވަކިވަކި ހަމަލާތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް އުޅަނދުފަހަރު ވެގެންދެއެވެ. އީރާނުގެ ސްޓްރެޓީޖީ ބިނާވެފައިވަނީ ކަނޑުއޮޅި އެއްކޮށް ބަންދުނުކޮށް، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ހަމަޖެހުމުގެ މައްޗަށް އެގައުމުގެ ބާރު އޮތްކަން ދައްކުވައިދިނުމަށެވެ. މުހިންމު ސިޔާސީ ނިންމުންތަކުގެ ކުރިން، ބާޒާރުގެ ނުތަނަވަސްކަން މަތީގައި ބަހައްޓައިގެން ހުޅަނގުގެ އިގުތިސާދުތަކުގެ މައްޗަށް އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ އިގުތިސާދީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް އީރާނުން ދަނީ މި ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފަމުންނެވެ.