ކޮލަމް

ޅެން: އެދުރުންނަކީ.... "އަކުރާއި ފިލި ބުނެދިން ބައެއް، ތަކުރާރުކޮށް ބުނެދޭ ބައެއް"

އެދުރުންނަކީ އަގުހުރި ބައެއް ޚިދުމަތްތަކެއް ގިނަ ކުޅަ ބައެއް ތެދުވެރިވެ އިޚުލާޞްތެރި ބައެއް ޢަޒުމެއްގެވެރި ކެތްތެރި ބައެއް ފަތިހާ ނިކަން ތެދުވާ ބައެއް އިތުބާރު ވެސް ކުރެވޭ ބައެއް ދަތި ޙާލަތަށް ރުހިތިބި ބައެއް ހިތުގައި ރަހުމުވެސްހުރި ބައެއް ތަރުބިއްޔަތަށް ފައްކާ ބައެއް ކަރުވާ ހިޔަށް ނުގުޑާ ބައެއް ތަރުތީބުކޮށް ކަންކުރި ބައެއް ވަރުބަލިވިޔަސް ނުބުނާ ބައެއް ޤައުމަށް ވަފާތެރިވާ ބައެއް ފައުނަށް ވިޔަސް ނުވިކޭ ބައެއް ދައުރަށް ވަރަށް ތެދުވެރި ބައެއް ނިއުޅުން ނުވާ އެއްއުޅި […]

އަޙްމަދު މުނައްވަރު 5 އަހަރު ކުރިން

އަނީސް ފަތްކެޔޮ ހައްދާގޮތް!

ލ. ފޮނަދޫ ފެހިއަލީ، އަނީސް ޢަލީ އަކީ އަބަދުވެސް އަމިއްލަ މަސައްކަތުން ދިރިއުޅޭ ހީވާގި ބައްޕައެކެވެ. އަނީސް ކުރާ ތަފާތު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް މަސައްކަތަކީ ފަތްކެޔޮ ހެއްދުމެވެ. މިހާރުވެސް ފޮނަދޫގައި 3000 އަކަފޫޓުގެ 2 ކެޔޮ ދަނޑު އަނީސް ގެންގުޅެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން ރަށުގެ ވައު ސަރަހައްދުތަކުގައިވެސް އަނީސް ފަތްކެޔޮ ހައްދައެވެ. ތަޖުރިބާ ހޯދުމުގެ ނިމުމެއް ނެތް މަސައްކަތެއް އަނީސް ހާމަކުރާގޮތުން ފަތްކެޔޮ ހެއްދުމަކީ އޭނާއަށް “ނުކޮށް ހުންނަން އުނދަގޫ” މަސައްކަތެކެވެ. އަދި […]

ހުބާ ޕްލާންޓްސް 5 އަހަރު ކުރިން

ޚަލީލްގެ ކޮލަމް: ޔޫސުފު، ޔޫސުބެވެ. މަރިޔަމް މަރިޔަނބެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ކަންކަން ބަދަލުވަމުން އަންނަ ގޮތާއިމެދު ވިސްނައި ފިކުރުކޮށްލުމަކީ މުހިންމު ކަމެއްކަމުގައި ދެކެމެވެ. މިގޮތުން ދިވެހިން އެ މީހުންގެ ދަރިންނަށް ކިޔަމުން އައިސްފައިވާ ނަންތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ނަމެއް، އެކި ދުވަސްވަރު ބޭނުުން ކުރެވެމުން އަންނަ ގޮތުގައި ބޮޑެތި ތަފާތުތަކެއްވެއެވެ. އާއިލާާތެރޭ ބޭނުންކުރެވޭ މަންމަ، ބައްޕަ ފަދަ ނަންތަކުން ވެސް މި ތަފާތު ފާހަގަވެއެވެ. އެއީ ދިވެހި ބަހުގެ ތަނަވަސްކަން ކަމުގައި ވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެކަންކަން ބަދަލު ކުރުުމަށް މަޖުބޫރު ކުރުވަނީ ޒ...

އިބްރާހިމް ޚަލީލް 5 އަހަރު ކުރިން

ސަޖިދައިގައި އޮންނައިރު ދެއަތް ބާއްވަންޖެހޭ ގޮތަކީ ކޮބާ؟

ނަމާދުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޙައްލު ކަމަށްވާ ސަޖިދައިގައި މީހުން ވާހިނދު ބައެއްމީހުން އެމީހުންގެ ދެއަތްވަރަށް ކައިރީގައި ގަޔާ ވިއްދައިފައި ބަހައްޓައެވެ. އަނެއްބަޔަކު ކުޑަކޮށް ގަޔާ ދުރުގައި އަތް ބަހައްޓާއިރު، ބައެއްމީހުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފޭކޮށްފައިވެސް ބަހައްޓައެވެ. މިގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން އެފަރާތެއްގެ ނަމާދާ އެއްގޮތަށް ނަމާދުކުރަން އަހަރެމެންނަށް އަމުރު ކުރެވިފައިވާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ނަމާދާ އެންމެ ގާތީ ކޮން ގޮތެއްތޯއެވެ؟ މިއީ ބައެއްމީހުންގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. ޢިލްމެއް...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 5 އަހަރު ކުރިން

ޚަލީލްގެ ކޮލަމް: ދިވެހިވަންތަ ދިރިއުޅުމުގެ ބައިވެރިޔާ ހޮޅުއަށި

ހޮޅުއަށްޓަކީ މީހުން އިށީއިނުމަށްޓަކައި ކަށިކެޔޮ ހޮޅުން ނުވަތަ ރުއް ފަޅައިގެން ބޭރުގައި އަޅާފައި ހުންނަ އައްޓަށް ކިޔާނަމެކެވެ. މިއީ ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމާއި ދާދި މިދާކަށް ދުވަހާއި ޖެހެންދެން ވެސް ގުޅިލާމެހިފައިވާ މުހިންމު ތަނެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ރާއްޖެތެރޭގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބައިވެރިއެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ހޮޅުއަށީގެ އެކިއެކި ބައިބައިގެ މަޢުލޫމާތު ތަފުސީލުކޮށް ގެނެވިފައި ވާނެއެވެ. ލިޔުމުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ބައިތަކުގެ ނަންތައް ރާއްޖޭގެ އެކިއެކި ހިސާބުގައި ބޭނުން ކުރުމުގައި ތަފާތުތަކެއް ހުރުމަކީ އެކަށީގެ...

އިބްރާހިމް ޚަލީލް 5 އަހަރު ކުރިން

ރައީސް ޞާލިޙު އދ.ގައި ދެއްވި ތަޤުރީރުގައިވާ މައުނަވީ އަސަރު

ފުރަތަމަ ވަޑައިގެންނެވީ ތާރީޚުގެ ތެރެއަށެވެ. މީގެ 56 އަހަރު ކުރިއަށެވެ. ދިވެހީންނަށް މިނިވަންކަން ލިބުނު ލިބުމާއެކު އދ.ގެ މެންބަރަކަށް ވާން އުޅުނު ދުވަސްވަރަށެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ރައީސް ސިފަކުރެއްވީ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތައް ލޫދެމުން، ޤައުމުތައް ވީއްލި މިނިވަންވަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަމިއްލަ ހިތްވަރާއި މިންނަތުން ބައްރުތައް ހިންދެމިލައި، އެތަކެއް ޤައުމު އަލަށް އުފަންކުރުވި ރަންޒަމާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ތަހުޒީބާއި ތަމައްދުންގެ އެދުމުގައި، އިންސާނިއްޔަތު ހަށިފޮޅާލި ޒަމާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ރައ...

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 5 އަހަރު ކުރިން

ޕާޓީ ޑްރަގާއި އެލްއެސްޑީގެ ޙަޤީޤަތް! ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ބާރުގަދަ ވިހައެއް

މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާ ދިވެހިންގެތެރޭގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރި އަދި ފެތުރެމުންދާއިރު މިތަކެތި ބޭނުންކުރާމީހުންނަކަށް މިއީ ކިހާވަރެއްގެ އެއްޗެއްކަމެއް ގިނަފަހަރަކު ނޭނގެއެވެ. “ރައްޓެއްސެއްގެ” ދަޢުވަތަކަށް އަޖުމަބަލާލުމަށްޓަކާ ބޭނުންކޮށްލާ ކިތަންމެ ކުޑަ ކުޑަ މިންވަރަކުންވެސް މުޅި އުމުރަށް ހިތާމަކުރަން ޖެހޭ ފަދަ ކަންތައްތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ. ވީމާ މިހާރަކަށް އައިސް އާންމުވަމުންދާ ޕާރޓީ ޑްރަގްސް އަދި އެލް.އެސް.ޑީ އާބެހޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ކޮޅެއް ހޯދާލަމާތޯއެވެ. ޕާރޓީ ޑްރަގްސް ނުވަތަ ކްލަބް...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 5 އަހަރު ކުރިން

ފަނޑުވުމެއްނެތް ޤައުމީ ރަންއަޑު

“ޤައުމަށް އައި މިނިވަން ނޫރާނީ”ގެ އަޑެވެ. “ޖޯޝޭ ގެނައި މީ ޤައުމީ އުފާ” ގެ އަޑެވެ. އެއީ “އޯ ވަޒަނެ މީ ލޯބީ”ގެ އަޑެވެ. “ފަޚުރުވެރި ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ރޫޙު އާލާކޮށްލަމާ”ހޭ ވިދާޅުވި ހިތްގައިމު ރަން އަޑުގެ ވެރިޔާއެވެ. އެއީ ނ. ހޮޅުދޫއަށް އުފަން މަޝްހޫރު ޢަބްދުﷲ ޙަސަނެވެ. ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲއެވެ. މިއަދު މި ޤައުމީ ޚިދުމަތްތެރިޔާ އޮންނެވީ އާލާސްކަންފުޅާއެވެ. އެދެނީ ﷲގެ ރަޙުމަތުން ލުއި ފަސޭހަކަމާއި އަވަސް ޝިފާއަކަށެވެ. އާދޭހެވެ. އެ ހާލުކޮޅުގައި އޮންނަވާތާ އެތައް […]

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 5 އަހަރު ކުރިން

ކާމިޔާބު މީހަކަށްވުމަށް، އެހެންމީހުންނާއި ކަންކަމަށް އިނގިލިދިއްކުރުން ދޫކޮށްލާ!

އަޅުގަޑުމެންނަކީ އަޅުގަޑުމެން ބޭނުންވި ކޮންމެކަމެއް ކުރެވޭނެބައެކެވެ. އެކަން އެއީ ހަގީގަތަކަށް ހެދުން އޮތީ އަޅުގަޑުމެންގެ އަތްމަތީގައެވެ. އަޅުގަޑުމެން ބޭނުންވާ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ވާސިލުނުވެވިގެން މިއުޅެނީ ކޮންސަބަބަކާހުރެ ހެއްޔެވެ؟ މިސުވާލު ކިޔާނުނިމެނީސް އަޅުގަޑުމެން ކޮންމެމީހެއްގެ ސިކުނޑިއަށްވެސް އެތައްނަމެއް، އެތައްކަމެއް ވެރިވެގެންދާނެކަން ޔަގީނެވެ. އަޅުގަޑުމެންނަށް ނޭގިނަމަވެސް، ގަބޫލުކުރެވިފައި މިތިބެނީ އަޅުގަޑުމެންގެ ބަދުނަސީބާއި ނާކާމިޔާބުގެ ސަބަބަކީ އެހެންމީހުންނާއި އަޅުގަޑުމެންނަށް ބާރުނ...

މުޙައްމަދު ޝިހާބް 5 އަހަރު ކުރިން

ސަޖިދަ ކުރާހިނދު ބިންމަތީގައި ޖެހެންޖެހޭ ގުނަވަންތަކާ ބެހޭ ބައެއް މައްސަލަތައް!

ސަޖިދައަކީ ޝައްކެއް ނެތްގޮތުގައި ނަމާދުގެ އެންމެ މުހިންމު މަޙައްލެވެ. އަޅާ އޭނާގެ ވެރި ރައްބުގެ ޙަޟްރަތަށް ނިކަމެތިކަމާއި ތަވާޟުޢުވެރިކަމާއެކު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެންމެ މަތީގައިވާ ބައި ބިންމަތީގައި ޖައްސައި ތިރިވެ ކުރާ ވަރަށް މަތިވެރި ޙަރަކާތެކެވެ. އަޅާއަށް އެއަޅުގެ ވެރި ރައްބާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުއްދަންވެވޭ މަޤާމެވެ. ފަހެ ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލްއިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘް ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجدا މާނަ: “އަޅާ، އޭނާގެ ވެރި ރައްބާ […]

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 5 އަހަރު ކުރިން

އުތީމު އާދަމްބޭގެ ގަލަމުން: އުތީމު ބޮޑު މައުލޫދު

އުތީމު ބޮޑުމައުލޫދަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭވެސް އެއްފަދައިން އަހަރަކު އެއްފަހަރުކިޔާ މައުލޫދެކެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި މައުލޫދުކިޔުމުގެ ކަންތައްތައް ހުންނަނީ އެހެނިހެން ރަށް ރަށެކޭވެސް ދާދިއެއްގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ޚާއްޞަ ކަންތައްތައްވެސް ހުރެއެވެ. މިފަދަ ގިނަކަންތައްތަކާ ގަނޑުވަރާގުޅުމެއް ހުރިކަމަށް ދަންނަވަންޖެހެއެވެ. އެހެންވީމާ މިދެބައި ވަކިކޮށްނުލާ އުތީމު ބޮޑުމައުލޫދުގެ ކަންތައްތައް މީގެ ސާޅީހަކަށް އަހަރުގެ ކުރިންފެށިގެން އޮންނަގޮތް ދަންނަވާލާނަމެވެ. ތިޔައިން ކޮންމެ ބޭފުޅަކު އެއ...

އުތީމު އާދަމް ޢަބްދުއްރަޙްމާން 5 އަހަރު ކުރިން

ކާބަފައިންގެ ކޮންމެ ކަމަކުންވެސް ފެނިގެން ގޮސްފައިވަނީ އެއްބައިވަންތަކަން!

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކާބަފައިންނަކީ އެ މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވި ކޮންމެ ކަމަކަށް އަމިއްލަ މަސައްކަތުން ހައްލު ހޯދައިގެން، ސާދާ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެފައިވާ ބައެކެވެ. އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމަކުން ފެނިގެން ގޮސްފައިވަނީ މަސައްކަތްތެރި ކަމެވެ. އެއްބައިވަންތަކަމެވެ. އަވައްޓެރިންނާއި އަދި އާއިލީ ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމުގައި ވެސް ލާމަސީލު ނަމޫނާ ބައެއްކަމެވެ. މި ލިޔުމުގައި އަޅުގަނޑު ބަލައިލާފައިވާނީ އެބައި މީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ދައްކުވައިދީފައިވާ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ މައް...

އިބްރާހިމް ޚަލީލް 5 އަހަރު ކުރިން

ހާބުބޭ ޓީޗަރު: ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގެ ސްކައުޓް "ބާނީ"

ހާބުބޭ ޓީޗަރަކީ ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގެ ސްކައުޓް އުފެއްދެވި “ބާނީ”އެވެ. ރާއްޖޭގެ ސްކޫލްތަކުގެ ތެރެއިން 12 ވަނައަށް ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާގައި ސްކައުޓް އުފައްދަވައި ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ބޭއްވި ސްކައުޓް ޖަމްބޮރީގައި ނ. އަތޮޅު މަދަރުސާ ތަމްސީލު ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ 1986 ވަނަ އަހަރެވެ. ހާބުބެއަށް ފަހު އަދިއަދަށް ދާން ދެން ވެސް އެ ހަރަކާތް އެ ސްކޫލުގައި ހިންގިފައެއް ނުވެއެވެ. އެތައްއެތައް ސަބަބެއް ވާނެއެވެ. އެ ހުރިހާ ސަބަބެއް، މީހުންނާއި ވަސީލަތްތައް މާ މަދު ދުވަސްވަރެއްގައި […]

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 5 އަހަރު ކުރިން

ނުބައިކަމެއްކުރުމަށް ހިތަށް އެރުމަކީ ފާފަވެރިވާނެ ކަމެއްތޯ؟

ވަރަށް ގިނަ މީހުންގެ ހިތުގައި އެނބުރޭ ސުވާލެކެވެ. މި ފިތުނަވެރި ޒަމާނުގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، މިއުޅެވެނީ ފާފަތަކުން ފުރިފައިވާ އަދި ފާފަތަކަށް ގޮވާލާ ވެއްޓެއްގައެވެ. މިފަދަ ތަނެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ނަމަވެސް ފެންނަ ބައެއް މަންޒަރުތަކުންނާއި އިވޭ ބައެއް އަޑުތަކުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތައް ބައެއްފަހަރު ނުބައި ޚިޔާލުތައް ވެރިވެއެވެ. ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާހާއެކު ހަވާނަފުސުވެސް ގަދަކަންދައްކައި އިންސާނާއަށް ނުބައި ކަންތައްތަކެއް ކުރުމަށް ގޮވާލައެވެ. އެއާއެކު އެފަދަ ނުބައިކަމެއ...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 5 އަހަރު ކުރިން

ނަމާދުގައި ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލާ ގުޅޭ ބައެއް މައްސަލަތައް

ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލަކީ ނަމާދުގައި އެއް ޙަރަކާތުން އަނެއް ޙަރަކާތަށް ބަދަލުވާއިރު ކިޔާ ތަކުބީރެވެ. ނަމާދު ފަށަމުން ކިޔާ ފުރަތަމަ ތަކުބީރަށް ކިޔަނީ ތަކުބީރަތުލް އިޙްރާމެވެ. ނުވަތަ ދިވެހިން އާންމުކޮށް ކިޔާފަދައިން ހަށަންބަން ތަކުބީރެވެ. ފުރަތަމަ މައްސަލަ: ތަކްބީރަތުލް އިންތިޤާލް ކިޔުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބާ؟ މި މައްސަލާގައި ޢިލްމުވެރިން ދެ ރަޢުޔަކަށް އިޚްތިލާފުވެފައިވެ. ފުރަތަކަ ރައުޔު: މި ރައުޔުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައިވާ އިމާމް އަޙްމަދާއި ސަލަފުއް ޞާލިހުންގެ އެތައް ބަޔަކު ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވާ ފަދ...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 5 އަހަރު ކުރިން