Skip to main content

އަޙްމަދު ސާލިމް

Contributor
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
23 Stories
1 Reads

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by އަޙްމަދު ސާލިމް

Report

މުގޮށި މާލޫދު

މުގޮށި މާލޫދަކީ އިހުގައި ރާއްޖޭގެ މަދު ރަށްރަށެއްގައި ކިޔައި އުޅުން މާލޫދެއްކަމަށް އަދުގެ މުސްކުޅީން ބުނެއުޅެއެވެ. “ކީރިތި ރަސޫލާގެ ސިޔަރަތު” ފޮތުގައި (މުތަރުޖިމް) ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީން ލިޔުއްވާ ގޮތުގައި، މި މާލޫދަކީ އިތުރު އެކަލޭގެފާނު (صلى الله عليه وسلم) ގެ އަރިހުގައި ޟައްބު (ضَبّ) އެވެ ކިޔޭ ސޫތްޕެއް ބަސްދަންނަވައި ޝަހާދެއްކީ ވާހަކަ، ނަންގަންނަވައި އިހުގެ ދިވެހި ދަންނަބޭކަލަކު ޢަރަބި ބަހުން އެކުލަވާލައިފައިވާ މާލޫދެކެވެ. ދިވެހީން މި މާލޫދަށް މުގޮށި މާލޫދޭ ކިޔައި […]

ދުލާ ކަރު ތަލިން ކުޅު މަގޭ ހިކި ދަނިއްޔޭ
Thiladhunmathi News

ދުލާ ކަރު ތަލިން ކުޅު މަގޭ ހިކި ދަނިއްޔޭ

“ދުލާ ކަރު ތަލިން ކުޅު މަގޭ ހިކި ދަނިއްޔޭ ތުރާ ހިތްމަ ކޮށްފާ އަދަން ނެތި ދަނިއްޔޭ” އިހުގެ ދިވެހި ފަރިހި ފަރިއްސަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އެހެދި މީހެއް ސާފުކޮށް އެނގޭ އެއްޗެއްސެއް ނޫނެވެ. އެގޮތަށް އެކަން ދިމާވާން މެދުވެރިވާ ބައިވަރު ސަބަބުތައް ވެސް ހުރެއެވެ. ދިވެހީންގެ މަޝްހޫރު ފަރިއްސެއް ކަމުގައިވާ “ދުލާ ކަރު ތަލިން ކުޅު މަގޭ ހިކި ދަނިއްޔޭ. ތުރާ ހިތްމަ ކޮށްފާ އަދަން ނެތި ދަނިއްޔޭ” ގެ އަސްލު ފަރިއްސާ މެދުގައި ވެސް  […]

ތަކަންދޫގެ ތާރީޚް: މާރަންދޫ އަންހެނުންނަށް ހެދި 5 ރައިވަރު
Thiladhunmathi News

ތަކަންދޫގެ ތާރީޚް: މާރަންދޫ އަންހެނުންނަށް ހެދި 5 ރައިވަރު

ކުޑައިރު މަންމަމެންނާއެކު ހަވީރު ސަޔަށް މާރަންދުއަށް ދާ ދިޔުމަކީ މާރަންދޫގެ އެންމެ ދުރު ހަނދާންތަކެވެ. ހަވީރު ގޮސް އިރުއޮއްސެން ވާއިރަށް އެނބުރި ރަށަށް އަންނާނެއެވެ. މިކަހަލަ ދަތުރުދަތުރަކީ ތަކަންދު އާއި މާރަންދޫ އަންހެނުންގެ އާދަކާދައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އިޖުތިމާޢީ ކަންކަމެވެ. އެއްރަށެއްގައި ޚާއްޞަކަމެއް އޮތިއްޔާ ނުވަތަ ކުޅިވަރެއް އެއްޗެއް ކުޅެންޏާ އަނެއް ރަށުމީހުން ނާންނާނޭކަމަށް ބަލައިގެން ތިބުމަކީ މޮޔަކަމެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް މިކަހަލަ ކޮންމެ ކަމަކަށް އަނެއްމީހުނަށް އޮންނާނީ ސިއްރުގައި ވިޔަސް،...

ތިލަދުންމަތީގެ ދެބުރި އެއްކޮށްލުން!
Thiladhunmathi News

ތިލަދުންމަތީގެ ދެބުރި އެއްކޮށްލުން!

ތަޢާރަފު: ތިލަދުންމައްޗޭ ބުނެވޭ ބަހުގެ މާނައަކީ ތުރާކުނު އުތުރު ބޭރުން ފެށިގެން ވައިކަރަމުރައިދޫގެ ދެކުނުން އޮންނަ “ބޮޑުތިލަ” ނިމޭ ތަނާ ހަމައަށް އެކުލެވިގެންވާ ސަރަހައްދާއި މާމަކުނުދޫގެ ޤުދުރަތީ އަތޮޅެވެ. ތާރީޚީ ހެކިތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކުރާއިރު، އެތައް 100 އަހަރެއް ވާންދެން އިދާރީ އެއް އަތޮޅެއްގެ ގޮތުގައި ތިލަދުންމަތި ހިނގަމުން ދިޔައީ ދިވެހިރާއްޖެގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން ވަޒަންވެރިވެ ދިރިއުޅޭ އަތޮޅުގެ ގޮތުގައެވެ. އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު އަތޮޅުގެ ގޮތުގައެވެ. ދިރިއުޅުމާއި، ރަށްވެހިކަމާއި، މަސައްކަތްތެރި...

ހަދި ޙަސަން ރަސްގެފާނުންގެ ދާންމަތީވަޅުކޮޅު
Column

ހަދި ޙަސަން ރަސްގެފާނުންގެ ދާންމަތީވަޅުކޮޅު

ދާންމަތީވަޅުކޮޅަކީ، އިހުގައި މާލޭގައި ހުރި މިރާއްޖޭގެ ރަސްކަމުގެ ކޮއިލު، ބޮޑުގަނޑުވަރުގެ ތެރޭގައި ހުރި ހިރިގަލު ވަޅުކޮޅެކެވެ. މާ މޮޅު، މާ ދުވަސްވީ އާސާރީ ވަޅުކޮޅެކެވެ. ބުރާރަ ވާހަކައިގައި ކިޔާ ގޮތުގައި މިވަޅުކޮޅު ބެހެއްޓުނީ، ހަދި ޙަސަން ރަސްގެފާނަށް ޖެހިވަޑައިގަތް ބިރުވެރި، ވޭނީ އާލާސްކަންފުޅުގެ ސަބަބުން، ރަސްގެފާނުންގެ ގައިކޮޅުން ދިލަކޮޅުނަގަން ފެށީމާ ދާންމަތީވެޔޮކޮޅަށް ފެން އެޅުމަށެވެ. މިއާލާސްކަންފުޅާ ބެހޭ ގޮތުން މިންވަރެއް މިމަޒުމޫނުގައި ހިމަނާލައިފައި ވާނެއެވެ. ރާދަވަޅީގައި ވާގޮތުގައި މިރަސ...

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދީ ސިޔާސަތު ހަމަ މަގަށް އެޅުވުމުގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހިއްޖެ - 1
Business

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދީ ސިޔާސަތު ހަމަ މަގަށް އެޅުވުމުގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހިއްޖެ - 1

ދުވަހަކީ ނުވަދިހައިގެ ކުރީކޮޅުން އަހަރެއްގެ ދުވަހެކެވެ. ނުލާހިކު އުޑުމަތި ސާފު އަލި ރީތި ދުވަހެކެވެ. އެއްވެސް ފަރާތަކުން ވިލާ ރޮއްޖެއްވެސް ފެންނާކަށެއް ނެތެވެ. ހީވަނީ ކުރޮޅި ތަޅައިލި ނާއްޓެއްހެނެވެ. ބައްޕަ ޗުއްޓީއަކަށް ރަށަށް އައިސް ހުރި ދުވަސްވަރެއް ކަމުން ބައްޕައާ އެކު މާރަންމަގު ފާލަން މައްޗަށް އަރައި، ފަޅުތެރޭގައި ބައިގަނޑު ހަދައިގެން އުޅޭ މުށިމަސްތަކާއި އެސޮރުމެންނާ ހެދި އުޅޭ ހަނދިމަސްތައް އުޅޭ ނޫޅޭ ގޮތް ބަލާލަން ގޮސް އުޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބެއެވެ. ތިލަދުންމަތީ ތަކަންދޫގެ ހިތްފަސޭހަ ފާލަންމަތީ...

ކަރަންޓީނަށް ތަބާނުވި މަދު ބައެއްގެ ސަބަބުން ރަށްތަކެއްގެ އެންމެން މަރުވެ، އެރަށްތައް ފަޅުވި ގޮތުގެ ވާހަކަ
Thiladhunmathi News

ކަރަންޓީނަށް ތަބާނުވި މަދު ބައެއްގެ ސަބަބުން ރަށްތަކެއްގެ އެންމެން މަރުވެ، އެރަށްތައް ފަޅުވި ގޮތުގެ ވާހަކަ

އަހަރަކީ 1797 ނުވަތަ 1798 ވަނަ އަހަރެވެ. ދުވަސްވަރަކީ ދުނިޔޭގައި އާލަމީ ވަބާއެއް ފެތުރެމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. ބައްޔަކީ ނުރައްކާތެރި ކަށިވިދުރި އެވެ. ޔޫރަޕުން އެކަނިވެސް މިބަލީގައި އަހަރަކު ހަތަރު ލައްކައެއްހައި މީހުން މަރުވަމުން ދެއެވެ. ޔޫރަޕުގެ ރަސްރަސްކަލުންނާއި ވެރިންވެސް މިބަލީގައި އަވަހާރަވަމުން ދެއެވެ. ބޭރު ކަރަކަރައިގައި މި ބަލިމަޑުކަން ބޮޑުވެ މިލިއަނުން މީހުން މަރުވާއިރު، ﷲ ގެ ހެޔޮ ރަޙުމަތުން ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށް އޮތީ ވަރަށް ބޮޑަށް ސަލާމަތުން ކަމަށް ފެނެއެވެ. ދިރިއުޅުން އުފާވެރިވެފައި، އ...

ކާފަމެން ކިޔައިދިން އާލަމީ ވަބާ - ބޮޑު ރޯގާ
Report

ކާފަމެން ކިޔައިދިން އާލަމީ ވަބާ - ބޮޑު ރޯގާ

ކާފަމެން ބުނާ ގޮތުގައި އަދި ތާރީޚީ ގޮތުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި އާލަމީ ވަބާ ނުވަތަ ބޮޑު ރޯގާ އަކީ މާތް ކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ބަޔެއްގެ މައްޗަށް ފޮނުއްވާ އަޒާބެކެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ބަޔަކަށް ފޮނުއްވާ ރަޙުމަތެކެވެ. އަދި އިންޒާރެކެވެ. އިމްތިހާނެކެވެ (ބުޚާރީ 5734، އައްޠަބަރީ 2/116، ފަތްޙުލް ބާރީ 6/512). ކާފަމެން ކިޔައިދީ އުޅުން ރާއްޖެދުށް ބޮޑު ރޯގާ އަކީ، 1918 ވަނަ އަހަރު ޖަނަވަރީ މަހު ކަރައިގައި ފެތުރެން ފެށިކަމަށް ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވާ އާލަމީ […]