މިއަދަކީ އިންސާނީ ތާރީޚު ދުށް އެންމެ ބޮޑު އެއް ޖަރީމާ ކަމުގައިވާ ސެރެބްރެނިކާ ގަތުލުއާންމަށް 31 އަހަރު ފުރުނު ދުވަހެވެ. މީގެ ތިން ދަހަރު ކުރިން ހިނގައިދިޔަ މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާއަކީ މިއަދުވެސް އިންސާނިއްޔަތުގެ ހިތްތަކުގައި ބަޔާންކުރަންދަތި ރިހުމެއް އުފައްދަމުންދާ، ތާރީޚުގެ ކަޅު ސަފުހާއެކެވެ. އެއީ މުސްލިމުންގެ ނަސްލު ނައްތާލުމަށް ހިންގި ލާއިންސާނީ ބޮޑު ޖަރީމާއެކެވެ.

ގަތުލުއާންމުގެ ފެށުން

Ad
rt

1995 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގައި، ރަޓްކޯ މިލަޑިޗްގެ ކޮމާންޑުގެ ދަށުން ބޮސްނިއަން ސާބް ސިފައިން ވަނީ އދ. އިން 'ރައްކާތެރި ސަރަހައްދެއް' ގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ސެރެބްރެނިކާއަށް އަރައިގަނެފައެވެ. މި ހަމަލާގައި ބޮސްނިއާގެ މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކަކީ މުޅި ދުނިޔެ ސިއްސުވާލި ކަންތައްތަކެކެވެ.

ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި ހިންގި ޖަރީމާ

މި ގަތުލުއާންމުގައި ބޮސްނިއާގެ މުސްލިމް ފިރިހެނުންނާއި ފިރިހެން ކުދިން ވަކިކޮށް، ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި 8،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޝަހީދުކޮށްލިއެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެތައް ހާސް އަންހެނުންނާއި، ކުޑަކުދިން އަދި ދުވަސްވީ މީހުން ވަނީ އެމީހުންގެ ވަޒަނުން ގަދަކަމުން ބޭރުކޮށްލާފައެވެ.

ގަތުލުއާންމުގެ ހެކި ނައްތާލުމަށްޓަކައި، ޝަހީދުކޮށްލެވުނު މީހުންގެ ހަށިތައް ވަޅުގަނޑުތަކަށް އަޅައި، ފަހުން އެ ހަށިތައް ނަގައިގެން އެކި ތަންތަނުގައި ވަޅުލާފައިވެއެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުން

ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓުތަކުން ވަނީ މިއީ 'ގަތުލުއާންމެއް' ނުވަތަ ޖެނޮސައިޑެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ހާދިސާގެ މުގުލުގައި ތިބި ރަޓްކޯ މިލަޑިޗް އާއި ރަޑޮވަން ކަރަޖިޗް ފަދަ ލީޑަރުންގެ މައްޗަށް ވަނީ އިންސާނިއްޔަތާ ޚިލާފު ޖަރީމާ ހިންގުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، ހުކުމް އިއްވާފައެވެ. މިއީ ވަކި ނަސްލެއް ނައްތާލުމުގެ ނިޔަތުގައި ހިންގާފައިވާ އަމަލެއްކަން ގާނޫނީ ގޮތުން ވަނީ ކަށަވަރުވެފައެވެ.

ހިތާމައިގެ 31 އަހަރު

މިއަދު މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާއަށް 31 އަހަރު ފުރޭއިރު، އަދިވެސް ގިނަ އާއިލާތަކަކަށް ވަނީ އެމީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންގެ ހަށިތައް ނުފެނިފައެވެ. މިއަހަރުގެ ހަނދާނީ ޖަލްސާގައިވެސް އަލަށް ދެނެގަނެވުނު 10 މީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ޕޮޓޮޗާރީ މެމޯރިއަލް ސަަރަހައްދުގައި ވަޅުލެވޭނެއެވެ. އަދިވެސް 1،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވީނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލިފައިވާކަމީ އާއިލާތަކުގެ ހިތާމަ އިތުރުވާ ކަމެކެވެ.

ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށްފަހު ޔޫރަޕްގައި ހިންގި އެންމެ ބޮޑު ލޭއޮހޮރުވުން

ސެރެބްރެނިކާ ގަތުލުއާންމަކީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށްފަހު ޔޫރަޕްގައި ހިންގި އެންމެ ބޮޑު ލޭއޮހޮރުވުމެވެ. މި ހާދިސާއިން ލިބިދޭ އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، ނަސްލީ ތަފާތުކުރުންތަކާއި ނަފުރަތު ފެތުރުމުގެ ނަތީޖާ ހިތިވާނެ ކަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމާޒަކަށް ވާންޖެހޭނީ މިފަދަ ލާއިންސާނީ އަމަލުތައް ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، އަނިޔާ ލިބުނު ފަރާތްތަކުގެ ހަނދާންތައް ދިރުވައި އާލާކުރުމެވެ.