ކޮލަމް

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ލޯބިވިޔަސް (ފުރަތަމަ ބައި)

ޖަނާޒާގެ ކަންތައްތައް ނިމި، އެންމެން ގެއަށް ދިޔަ އިރު ވެސް އަރޫޝާ ހުރީ ގަބުރުސްތާނުގައެވެ. ފާރުގައި ލެނިގިލައިގެން ހުރި އިރު އޭނާގެ ދެ ލޮލުގައި އޭރުވެސް ވަނީ ކަރުނައިގެ ތެތްކަމެވެ. ބައްޕަގެ މަހާނައަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރި އިރު، ބައްޕަގެ ހަނދާންތައް ކުރިމަތީގައި ސިފަވަމުން ދާ ކަހަލައެވެ. ތުއްތުއިރު މަންމަ ނިޔާވުމުން، މައެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އޭނާއަށް ފެނިފައިވަނީ ހަމައެކަނި ބައްޕައެވެ. ކުއްލި ގޮތަކަށް ބައްޕަ ވަކިވެ ދިޔުން  ބަރުދާސްތުކުރަން އަރޫޝާއަށް ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ބައްޕާއެވެ. މި […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

މިތިބަ ދިވެހީންނަށް މިވަނީ ކިހިނެއްވެފައިބާއެވެ؟

ދުނިޔޭގައި އެތައް ހާސް ޤައުމެއް (Nations) އެބަ ވެއެވެ. މި ޤައުމުތަކަކުން ބޮޑެތި ކަނޑުތަކާއި ހިކިފަސް ބައްރުތަކުގައި ރޮނގާއި “ބޯޑަރު” ކުރަހައި، ވަކި ސަރަހައްދުތަކެއްގެ ކޮންޓުރޯލު ނަގައި ދުއިސައްތައާ ގާތްކުރާ އަދަދަކަށް ދައުލަތް (Nation state) އުފަންކޮށްފިއެވެ. މި ދައުލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ދައުލަތްތަކުގައި އެއްޤައުމަށްވުރެ ގިނަ ޤައުމު ވެއެވެ. އެތައް ބައިވަރު ދީނެއް ވެއެވެ. ބައެއް ދައުލަތްތަކުގައި އެތައް ބައިވަރު ބަސްބަހުން ވާހަކަ ދައްކާ މީހުން އުޅެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަވައްޓެރި އިންޑިއާއަށް ބ...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 2 އަހަރު ކުރިން

ކުޑަ ދަރިފުޅު ނުރައްކާތެރިކަމެއް ފަރުވާތެރިކަމާއެކީ ކުރާނަމަ ނުހުއްޓުވާށެވެ.

ސުރުހީއަށް ބަލާލުމުންވެސް ބައެއް މީހުން ގައިގައި ހީބިހި ނަގައިގެން ގޮސްދާނެއެވެ. “ލިޔުންތެރިޔާއަށް ވެފައި މިހުރީ ކީންހޭ” ވެސް ހިތައް އަރާފާނެއެވެ. އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ދަންނަވަން މިއުޅެނީ ދަރިންނަށް ބޮޑެތި އަނިޔާ ވާ ފަދަ ކަންކަމަށް ދަރިން ހުށަހެޅެން ދޫކޮށްލާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އަދި ބެލެނިވެރިޔާ ދަރިންގެ ރައްކަލަށް ނުވިސްނާ އޭނާ އެކަނި އުޅެން އެއްކޮށް ދޫކޮށްލާށެކޭ ވެސް ނޫނެވެ. އެހެނަސް ފަހަކަށް އައިސް ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ފެންނަ ތަރުބިއްޔަތުގެ ވަރަށް ނުރަނގަޅު އާދައަކަށް އަލި އަޅުވާލުމަށެވެ. ދަރިފު...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 2 އަހަރު ކުރިން

''ޒިނޭއަކީ ހަލާކާއި ބަލިމަޑުކަން ހިމެނޭ ހަޑިމުޑުދާރު ޢަމަލެއް''

ޒިނޭއަކީ އެ ކަމުގައި ހަލާކާއި ބަލިމަޑުކަން ހިމެނޭ ހަޑިމުޑުދާރު، ޙަރާމްވެގެންވާ ޢަމަލެއްކަން މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ޒިނޭކުރުމާއި ފާޙިޝް ޢަމަލުތަކުގެ ނުބައިކަން” އެވެ. މިއަދުގެ ޚުތުބާގެ މުހިންމު ބައެއް ބައިތައް ތިރީގައި ހިމަނާލާފައި އެވަނީ އެވެ. އެންމެ ނުރައްކާތެރި ފާޙިޝް ޢަމަލަކީ ޒިނޭ ﷲ تعالى މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ހުރިހައި ބާވަތެއްގެ ބަދުއަޚްލާޤީ ޢަމަލުތަކާއި ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ޙަރާމްކުރައްވައިފައިވާއިރު، އެންމެ ނުރައްކާތެރި ފާޙިޝް ޢަމަލަކީ ޒި...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

"ގެވެށިއަނިޔާގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢު ހަލާކުވެދާތަން ބަލަން ތިބެގެންނެއް ނުވާނެ"

ގެވެށިއަނިޔާގެ ސަބަބުން، ދިވެހިންގެ އިޖުތިމާޢީ ފޭރާން ހަލާކުވެ، މުޖުތަމަޢު ވިއްސިވިހާލިވާތަން ބަލަން ނުތިބެ އެކަމަށް ފިޔަވަޅުއަޅަން ޖެހޭނެކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ގެވެށި އަނިޔާ” އެވެ. މިއަދުގެ ޚުތުބާގެ މުހިންމު ބައިތައް ތިރީގައި ހިމަނާލާފައި އެވަނީ އެވެ. އަނިޔާގެ ހުރިހައި ވައްތަރެއް އިސްލާމްދީނުގައި ވަނީ ޙަރާމްކުރައްވައިފައި އަނިޔާވެރިވުމުގެ ހުރިހައި ވައްތަރެއް އިސްލާމްދީނުގައި ވަނީ ޙަރާމްކުރައްވައިފައެވެ. ގެވެށި އަނިޔާއަކީ އަނިޔާވެރިވުމުގެ ތެރޭ...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

ކޮޕީގަހުގެ ފަތްތައް ބޮޑުކުރާނީ ކިހިނެއް؟

ކޮޕީފަތަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އެންމެ މަޤުބޫލު އެއް ފަތް ތަރުކާރީއެވެ. މިއީ ހައްދަން ފަސޭހަ އެއްޗަކަށް ވުމުން ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައިވެސް ކޮޕީފަތް ހައްދަމުން ގެންދެއެވެ. ކޮޕީފަތް ހައްދާ މީހުން އެންމެ ބޭނުންވަނީ ފަތްތައް ބޮޑުކުރުމަށެވެ. މި އޮތީ ކޮޕީ ފަތްތައް ބޮޑުކުރާނޭ ގޮތްތަކެވެ. 1. މޮނޯސޯޑިއަމް ގްލޫޓަމޭޓް (އަޖިނަމޮޓޯ) ދިނުން ޑރ. ޙަސަން ޙަމީދުގެ ލިޔުއްވުމެއްގައި ޢަބުދުއްރަޙީމް ކިޔާ ބޭފުޅަކު ކޮޕީފަތް ހެއްދުމުގައި އަޖިނަމޮޓޯ ބޭނުންކުރާ ވާހަކަ ގެނެސްދެއްވާފައި އޮވެއެވެ. އަދި ކޮޕީފަތް އަޖިނަމޮޓ...

ހުބާ ޕްލާންޓްސް 2 އަހަރު ކުރިން

ޖުމްހޫރީމޭވާ ގްރާފްޓް ކުރުމަކީ ކޮބާ؟

ޖުމްހޫރީމޭވާ ގްރާފްޓް ކުރުމަކީ ފޯދިފައި ހުންނަ، ބަލިތަކުންނާއި ސޫފިން ލިބޭ ގެއްލުން ވީހާވެސް ކުޑަ ގަހެއްގެ ކުރިކޮޅެއް (ސަޔަން އެއް) ކަނޑައިގެން، ފޯދި ހެދެމުންދާ ގަހެއްގެ ގޮތްޕެއްގައި (ރޫޓްސްޓޮކްގައި) ނުވަތަ ނުފޯދި ހުރި ކުޑަ ގަހެއްގެ ގޮއްޕެއްގެ ކޮޅުގައި (ރޫޓްސްޓޮކްގައި) ގުޅުވުމެވެ. ފޯދި ހެދެމުންދާ ގަހެއްގެ ގޮތްޕެއްގައި ގްރާފްޓްކޮށްފައި ގްރާފްޓްކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ އަވަހަށް އަދި ގިނައިން މޭވާ އެޅުވުމެވެ. ފޯދިފައި ހުންނަ ގަހެއްގެ ގޮފިތައް ބުރިކޮށްފައި ގްރާފްޓްކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ ވެޔޮގަނޑު މުސްކުޅިވެ މަތ...

ހުބާ ޕްލާންޓްސް 2 އަހަރު ކުރިން

މޮޅު ވާހަކަދެއްކުންތެރިއަކަށްވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

ކިތަންމެ މޮޅު ޢިލްމަކާއި ތަޢުލީމެއް ލިބިފައި ހުއްޓަސް އެޢިލްމު އެހެންމީހުންނަށް އެނގޭނޭ ގޮތަށް ސާފުވާނޭހެން ބުނެދޭން ނޭނގޭ މީހެކޭ ފޮތް އަރުވާ ބަރާކޮށްފައިވާ ލޮރީއެކޭ އޮތީ ކޮން ތަފާތެއްހެއްޔެވެ؟ އެލޮރީގައި ބަރާކޮށްފައި އެހުރީ ލައްކަ މަޢުލޫމާތެވެ. ނަމަވެސް އެއިން ފޮތަކުން މަޢުލޫމާތެއް އެހެން މީހަކަށް ފަހުމުވާނޭހެން ބުނެދޭން ނޭނގުމުން ކުރާނެ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ތިމާއަށް ލިބިފައިވާ ޢިލްމަކާއި ހުނަރެއް އެހެންމީހުންނަށް ބުނެދިނުމަށްވެސް ވާހަކަދެއްކުންތެރިކަމުގެ ހުނަރު ދަސްކުރުމަކީ ވ...

Thiladhun 2 އަހަރު ކުރިން

އަދުގެ ތަޢުލީމީ ނާ މުޅިރާއްޖެއަށްކުރި ދަތުރު

މިއީ، އޭރުގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ހާލަތާއި، އިންސާނީ ވަސީލަތާއި، ރައްޔިތުންގެ ހޭލުންތެރިކަމާއި، ޖޯގުރަފީއާއި ރާއްޖެތެރޭގައި ތަޢުލީމު އޮތް ދެރަވަރުކަމަށް ބަލާއިރު ފަސޭހަ ދަތުރެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަދުގެ ތަޢުލީމީ ނާ ވަރަށް ދުރަށް ދަތުރުކޮށްފިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކީ މި ދަތުރުގެ ބައިވެރިއެކެވެ. މީލާދީން 1970 ގެ އަހަރުތައް ފެށުނުއިރު މާލޭގައި ހުރީ ސަރުކާރުގެ އެންމެ ތިން މަދަރުސާއެވެ. ރާއްޖެތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ އެންމެ މަދަރުސާއެއް ވެސް ނެތެވެ. އަޅުގަނޑު މި ދަންނަވާ ނާގެ ފަ...

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2 އަހަރު ކުރިން

ރާދަވަޅިއަކީ ކޮން އެއްޗެއް؟

“ރާދަވަޅި” ކިޔަނީ ކުރުކޮށް އަދި ހުލާސާކޮށް ލިޔެފައި ހުރި ދިވެހި ތާރީޚުގެ ފޮތްތަކަކަށެވެ. ރާދަވަޅިތައް ދިވެސް އަކުރުންނާއި ޢަރަބިން ވެސް ލިޔެފައިވާކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ފެންނަންހުރި ރާދަވަޅިތައް ލިޔެފައިވަނީ ތާނައިންނެވެ. ރާދަވަޅިތައް ލިޔަމުން އައިސްފައި ވަނީ އޭގެ ކުރީގެ ރާދަވަޅީގައި ވާ ލިޔުން ނަކަލު ކޮށް، އޭގެ ފަހުގެ ތާރީޚުތައް ހިމަނައިގެންނެވެ. މިއީ އެއް ފޮތުން އަނެއް ފޮތަށް ނަކަލުކުރަމުން ގެންގުޅެފައިވާ ތާރީޚީ މުހިންމު ލިޔެކިޔުންތަކެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަމުގެ ތާރީޚު ލިޔަމުން އައިސްފައިވ...

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2 އަހަރު ކުރިން

މާދަމާ އޮތީ ވަރަށް ގާތް މީހެއްގެ ޖަނާޒާކަމުގައި ވެދާނެ، ކަށުނަމާދާއި ޖަނާޒާގެ ދުޢާތައް ދަސްކޮށްލާ!

ސުވާލު:އަންހެން ފިރިހެން އަދި ކުޑަކުދިންގެ މައްޗަށް ކަށުނަމާދު ކުރެވޭއިރު މައްޔިތާގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ދުއާ ގެނެސް ދެވޭތޯ ދަންނަވަން، އަދި ތިންމުށް ފަސް އުކާއިރު ކިޔާ ދުޢާވެސް ގެނެސް ދިނުން އެދެން! ޖަވާބު: ތިޔަ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ޙުސައިން ރަޝީދު އަޙްމަދު ލިއުއްވާފައިވާ ސުއްނަތްވެގެންވާ ދުޢާ 2 ގައި ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައި އެބަ އޮވެއެވެ. އޭގެތެރެއިން ބައެއް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްލާނަމެވެ. ދުޢާތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ދުޢާއެއްވެސް ފުދެއެވެ. އެއްފަހަރާ ހުރިހާ ދުޢާއެއް ކިޔުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. މަ...

ތިލަދުން 2 އަހަރު ކުރިން

ބޮޑުތަކުރުފާނަކީ އެންމެ އިސް ޤައުމީ ބަޠަލުކަމުގައި ދިވެހީން ކަނޑައެޅި މައިގަނޑު 10 ސަބަބު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. މި ދުވަސް ނިސްބަތް ވަނީ އައްސުލްޠާނުލްޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާލް އަޢުޒަމް ސިރީ ސަވާދީއްތަ މަހާރަދުން (ބޮޑު ތަކުރުފާނު) ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން މި ރާއްޖެ މިނިވަންކޮށްދެއްވި ދުވަސް ކަމުގައިވާ 981 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހަށެވެ. އެއީ މީލާދީން 2 ޖުލައި 1573 އެވެ. ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ދުވަހެއް ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރީ 1365 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް […]

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2 އަހަރު ކުރިން

ކާހިނުންގެ ޙީލަތްތެރި ޙަޤީޤަތާއި ދޮގުވެރިކަމުގެ ބުރުހާންތައް! "ދޮގު އަހަން" ދަނީ ކީއްވެ؟

އަލްކާހިނު: އޭނާއަކީ މުސްތަޤުބަލުގައި ހިނގާނޭ ކަންތައްތައް އޭނާއަށް އެނގޭކަމަށް ދަޢްވާކުރާމީހާއެވެ. މިޘާލެއްގެގޮތުން ފަހެ، މިވެނި މީހަކު މާދަމާ މަރުވާނޭކަމާއި އޭނާ މަރުވާނެތަނާއި އެވެނިމީހަކު ދުނިޔޭގަައި ދިރިއުޅޭނީ އުފަލުގައިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއާއި މިފަދަ މުސްތަޤުބަލާ ގުޅުންހުރިކަންތައްތައް އޭނާއަށް އެނގޭކަމަށް އޭނާ ދަޢްވާކުރުމެވެ. އަދި މިކާހިނު ކަލޭގެ ދަޢްވާކުރަނީ މަލާއިކަތުންނާއި ރަސޫލުންނަށް ނޭނގޭކަމެއް އޭނައަށް އެނގޭކަމަށެވެ. އެހެނީ ހަމަކަށަވަރުން ޣައިބުގެ ޢިލްމަކީ ﷲ ތަޢާލާ، އެއިލާހުގެ ޢިލްމުފު...

Thiladhun 2 އަހަރު ކުރިން

އިސްލާމް ދީނުގައި ނިޔަފަތި ކެނޑުމަށް ވަކި އުޞޫލެއް އެބައޮތްތޯ؟

ނިޔަފަތި ކެނޑުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް އަހައްމިއްޔަތުކަން ދެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. މިކަމަކީ ފިޠުރަތުގެ ތެރެއިން ވާ ކަމެއްކަން ނަބަވީ އިރުޝާދުތަކުން އެނގެއެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫހުރައިރާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއްގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ” الْفِطْرَةُ خَمْسٌ الِاخْتِتَانُ وَالِاسْتِحْدَادُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ” “ފިޠުރަތުގެ ތެރެއިންވާ ފަސްކަމެއް ވެއެވެ. އެއީ: ޚިތާނުކުރުމާއި، ޢައުރައިގެ ވަށައިގެންވާ އިސ...

Thiladhun 2 އަހަރު ކުރިން

ގަހަށް ހިނި ޖަމާވަނީ އެތައް ސަބަބަކާ ހުރެ!

ކާނާ ހޯދުމަށް: ގަސްތަކުން މާތަކުގެ ފޮނި، ގަހަށް ގެއްލުންދޭ އެފިޑްސް ފަދަ ސޫފި އުފައްދާ ފޮނިދިޔަ، ނުވަތަ ހަލާކުވަމުންދާ ގަސްގަހާގެހީގެ ބައިތަކާއި ގަސް ބުޑަށް އަޅާ ރޯ ކާނާގެ ބައިތައް ކެއިބޮއެހެދުމަށް ހިނި ޖަމާވެއެވެ. އެފިޑްސް އާއި ހިނީގެ ގުޅުން: އެފިޑަކީ އުކުނު ސިފައަށް ތިބޭ ރީނދޫ ނުވަތަ މުށިކުލައިގެ ކުޑަ ސޫއްޕެކެވެ. މިއީ ހުދު ކޫޑި ފަދައިން ގަހުން ދިޔަ ބޯ ސޫއްޕެކެވެ. ހިނި ގަސްތަކުގައި އެފިޑްސް އަށް ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއެވެ. ބަދަލުގައި އެފިޑްސް އުފައްދާ […]

ހުބާ ޕްލާންޓްސް 2 އަހަރު ކުރިން