އިސްރާއީލަކީ މުއްސަނދި ޤައުމަކަށް ވާތީ އެ ޤައުމަށް ދޭ އަހަރީ އަސްކަރީ އެހީ މިއަހަރު ނިމުމަކަށް އަންނާނެ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވުމަށްފަހު، އަނެއްކާވެސް އިސްރާއީލަށް 16.5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ހިލޭ އެހީގެ އާ ޕެކޭޖެއް ދިނުމުގެ މަޝްވަރާތައް ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ފަށައިފިއެވެ.

މި މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހު ޓްރަމްޕް ޢާންމުކޮށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިސްރާއީލަކީ މުއްސަނދި ޤައުމަކަށް ވާތީ ހިލޭ މާލީ އެހީ އިތުރަށް ބޭނުންނުވާ ކަމަށް އެ ޤައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ކުރިން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރަކު އެމެރިކާއިން އިސްރާއީލަށް ދެމުން އަންނަ 3.8 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަސްކަރީ އެހީ މިއަހަރު ނިމުމަކަށް އަންނާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.

Ad
rt

ނަމަވެސް، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންދާ 10 އަހަރުގެ އެއްބަސްވުން (އެމްއޯޔޫ) ހަމަވާނީ 2028 ވަނަ އަހަރުގެ މާލީ އަހަރުގައެވެ. 2016 ވަނަ އަހަރު ސޮއިކުރި އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އަހަރަކު 3.8 ބިލިއަން ޑޮލަރު އެމެރިކާއިން ދެމުންދާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ސީދާ އަސްކަރީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ 3.3 ބިލިއަން ޑޮލަރާއި، ދެ ޤައުމު ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މިސައިލް ދިފާޢީ ނިޒާމުތަކަށް ދޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރު ހިމެނެއެވެ.

އެހީ ވަގުތުން މިއަހަރު ކަނޑާލުމުގެ ބަދަލުގައި، ދެ ޤައުމުގެ އޮފިޝަލުން މިހާރު ޑްރާފްޓް ކުރަމުންދަނީ 2028 ގެ ފަހުން ފެށޭ ފަސް އަހަރުގެ އާ އެއްބަސްވުމެކެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން 2033 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އަހަރަކު 3.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ސީދާ އަސްކަރީ އެހީގެ ގޮތުގައި ދިނުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މިއީ ޖުމްލަ 16.5 ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ. މި ފަސް އަހަރުގެ މުއްދަތަށްފަހު ސީދާ ދޭ މާލީ އެހީ އެއްކޮށް ކަނޑާލުމަށް ވެސް މި ޑްރާފްޓުގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މި 16.5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ ގޮތަށް، ވައިގެ އަދި މިސައިލް ދިފާޢީ ޕްރޮގްރާމްތަކަށް ވަކި އެހީއެއް ދިނުމަށް ވެސް ދަނީ މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 'އަޔަން ޑޯމް'، 'ޑޭވިޑްސް ސްލިންގް' އަދި 'އެރޯ' ނިޒާމުތައް ހިމެނޭއިރު، މި އެހީ މިހާރު އަހަރަކު ދޭ 500 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ އިތުރުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަމަށް ވެއެވެ.

ޚާރިޖީ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި، ޢާންމުކޮށް ހަދާ 10 އަހަރުގެ އެއްބަސްވުމުގެ ބަދަލުގައި 5 އަހަރުގެ ކުރު މުއްދަތަކަށް އިސްރާއީލުގެ އޮފިޝަލުން ބާރުއެޅީ، ވޮޝިންޓަންގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހަށް ކުރިމަގުގައި އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކެއްގެ ކުރިން އެހީގެ ޔަޤީންކަން ހޯދުމަށާއި، އަމިއްލައަށް އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ސާމާނު ގަތުމުގެ މަރުޙަލާއަށް ބަދަލުވުމަށެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ކޮންޓްރެކްޓަރުންނާއި ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި އެހީގެ ބޮޑުބައި ޚަރަދުކުރަން ޤާނޫނީ ގޮތުން ލާޒިމުވަނީ އެމެރިކާގެ އެތެރޭގައެވެ. އެއީ އެމެރިކާގެ ދިފާޢީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ވަޒީފާތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ގޮތުންނެވެ.