ކޮލަމް

''އަލްއަޤްޞާ މިސްކިތް މިނިވަންކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ އިސްލާމީ އުންމަތުގެ މައްޗަށް ވާޖިބެއް''

ފަލަސްޠީނުގެ ޤުދުސްގައި ހުންނަ އަލްއަޤްޞާ މިސްކިތް، މިނިވަންކުރުމަށް ޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ މައްޗަށް އޮތް ދީނީ ވާޖިބެއްކަން މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ފަލަސްޠީނާ މެދު، އިސްލާމީ އުންމަތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު” އެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގައި އަލްއަޤްޞާ މިސްކިތަކީ މުސްލިމުންގެ ފުރަތަ ޤިބްލަކަން ބަޔާންކޮށްދީ، އެ މިސްކިތުގެ މަތިވެރިކަމާއި އިސްލާމްދީނާއި އެ މިސްކިތް ގުޅިލާމެހިފައިވާ މިންވަރު ވަނީ ބަޔާންކޮށްދީފައެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގަ...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

ފަލަސްޠީނާއި ދިވެހި ސަރުކާރާ ގުޅިގެން ހިންގި އެއަރލައިން - މޯލްޑިވްސް އެއަރވޭޒް

ފަަލަސްތީން ލިބަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން (ޕީއެލްއޯ) އާއި ދިވެހި ސަރުކާރާ ގުޅިގެން 1984 އިން 1986 އަށް ރާއްޖޭން ވަނީ “މޯލްޑިވްސް އެއަރ ވޭޒް”ގެ ނަމުގައި އެއާލައިނެއް އޮޕަރޭޓްކޮށްފަ އެވެ. އޭރު ޕީއެލްއޯގެ ލީޑަރަކީ އައްސައްޔިދު ޔާސިރު ޢަރަފާތެވެ. އެމަނިކުފާނު ވަނީ 1984 ގައި ރާއްޖެއަށް ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅެއް ވެސް ކުރައްވާފައެވެ. މޯލްޑިވްސް އެއަރވޭޒުގައި ދުއްވާފައި ވަނީ އެމެރިކާގައި އުފައްދާފައިވާ ޑަގްލަސް ޑީސީ-8 ގެ ދެ މަތިންދާބޯޓެވެ. އޭރު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އެއަރ ލައިންކަމަށްވާ އެއަރ މޯލްޑިވްސްގައި އޮތީ […...

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2 އަހަރު ކުރިން

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އުޅުނު ޚިޔާލީ ދެވިތަކާއި ފުރޭތައް

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޚިޔާލީ ދެވިތަކާއި ފުރޭތައް އުޅެމުން އައެވެ. އަދި ވަރަށް ގިނަ ރޫޙާނީ ތަކެތި ފެނިފައިވާ އަދި ރޫޙާނީ ކަންތައްތަކާ ބައްދަލުވެ އެ ކަންކަން ތަޖުރިބާކުރެވިފައިވާ މީހުން ކުރީ ޒަމާނުގައި ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނައެވެ. ދިވެހި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވި އެޗްސީޕީ ބެލްއަށް ވެސް މިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މި މަޢުލޫމާތު ބެލް ހޯއްދެވީ އަލްޢައްލާމާ ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނުގެ އަރިހުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1346 ވަނަ އަހަރެވެ. މީލާދުން 1928 ވަނަ އަހަރެވެ. […]

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު 2 އަހަރު ކުރިން

ސިޙުރަކީ ބޮޑުފާފައެއް، ދެދުނިޔޭގެ ގެއްލުމާއި ހަލާކަށް މަގުފަހިވާ ޢަމަލެއް

ސިޙުރަކީ ކާފިރުވާ ފަދަ ބޮޑުފާފައެއް، ދެދުނިޔޭގެ ގެއްލުމާއި ހަލާކަށް މަގުފަހިވާ ޢަމަލެއްކަން މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ސިޙުރުގެ ނުބައިކަން” އެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގައި ސިހުރަކީ ޙަޤީޤަތެއްކަމަށާއި، އެއީ ދީނުން ބޭރުވާފަދަ ކުށެއްކަމާއި އަދި ސިހުރުގެ ނުބައިކަމާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތަކުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ ސިޙުރާއި، ނޭދެވޭ ކަންކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކެއް އިސްލ...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

”މާތް ﷲގެ ވަޖުހުފުޅަށްޓަކައި ޢިލްމު އުނގެނުމަކީ ސުވަރުގެ ދިއުމަށް ކޮށޭނެ މަގެއް“

މާތް ﷲގެ ވަޖުހުފުޅަށްޓަކައި ޢިލްމު އުނގެނުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ސުވަރުގެއަށް ދިއުމަށް ކޮށޭނެ މަގެއް ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ތަޢުލީމީ ދިރާސީ އައު އަހަރު” އެވެ. އަންނަ އާދީއްތަ ދުވަހު ފެށޭ ދިރާސީ އައު އަހަރަށް ޚާއްޞަކޮށްފައިވާ މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ ބައެއް ބައިތައް ތިރީގައި ހިމަނާލާފައި އެވަނީ އެވެ. ޢިލްމަކީ މާތްﷲ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާ ނޫރެއް ހަމަކަށަވަރުން ޢިލްމަކީ މާތް ﷲ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާ ނޫރެކެވެ. ޢިލްމުގެ ތެރޭގައި ތިމާ […]

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

އަވައްޓެރިންނާއި އަވައްޓެރިކަމުގެ ޙައްޤުތައް

ﷲ ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން ޚަލްޤުކުރައްވައި، މިދުނިޔޭގައި އެކިއެކި މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ލައްވާފައި ވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ބައްދަލުވެ، ތަޢާރަފުވެ އެކީގައި އެއްބައިވަންތަކަމާއި ރަޙުމަތާއި ޢާޠިފިއްޔަތާއި ކުލުނުވެރިކަމާއެކީ އުޅޭ ފަދަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ލެއްވުމަށެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވަނީ: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ ﴾ (سُورَةُ الحُجُرَات 13) މާނަ: “އޭ މީސްތަކުންނެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން އިލާހު...

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 2 އަހަރު ކުރިން

ދަރިން ނަމާދުކުރުމަށް އަހުލުވެރިކުރުވުން

ކުޑަކުދިންނަކީ މުޖުތަމަޢުގެ މުސްތަޤުބަލުގެ މޫނުބަލާ ލޯގަނޑެވެ. އެކުދީންނަކީ މިއަދު ކިތަންމެ ކުޑަކުދިންނެއްކަމަކު، މާދަމާ މުޖުތަމަޢާ ޙަވާލުވާން ތިބި ފަރާތްތަކެވެ. އަދުގެ ކުޑަކުދީންގެ ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތާއި އުޅުމާއި ގުޅުންތަކާއި ސުލޫކު ހަރުދަނާ ކޮށްގެން މެނުވީ އެއްވެސް މުޖުތަމަޢެއްގެ މާދަމާ އުޖާލާއެއް ނުވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ސައްތައިންސައްތަ އިސްލާމީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި، ކުޑަކުދިންނަކީ އިސްލާމީ ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތަކުން ތަރުބިއްޔަތުވެފައިވާ ބަޔަކަށް ވުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމުކަމެކެވެ....

ޝެއިޚް މުޠީޢު އިސްމާޢީލް މުޙައްމަދު 2 އަހަރު ކުރިން

''ޒަކާތުގެ މަޤްޞަދަކީ އޭގެ ޙައްޤުވެރިންނަށް ދާއިމީ ފުދުންތެރިކަމެއް ހޯދައިދިނުން''

ޒަކާތުގެ މަޤްޞަދަކީ އޭގެ ޙައްޤުވެރިންނަށް ދާއިމީ ފުދުންތެރިކަމެއް ހޯދައިދިނުން ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ”ފަރުޟު ޒަކާތާއި އިޤްތިޞާދާހުރި ގުޅުން” އެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ ބައެއް ބައިތައް ތިރީގައި ހިމަނާލާފައި އެވަނީ އެވެ. ޒަކާތް ފަރުޟުކުރެއްވީ މުއްސަނދިންގެ މުދަލުން އެ ނަގައި، އޭގެ ޙައްޤުވެރިންނަށް އަދާކޮށް ދިނުމަށްޓަކައި ފަޤީރުކަމުގެ ޙާލަތަކީ ޢަޤީދާގެ ގޮތުންނާއި، ފިކުރުގެ ގޮތުންވެސް އިންސާނާގެ ނަފުސު އަޅުވެތިކޮށްލާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ފަޤީރުކަމ...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން؟ (ފަހުބައި)

“ޖުމާ ޝާހުދެކެ ލޯބިވޭތަ؟” މާހިލް އެހިއެވެ. ޖަވާބެއް ދޭން ޖުމާއަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އެވަގުތު އޭނާއަށްވެސް އެސުވާލު ހިތުގައި ތަކުރާރު ކޮށްލެވުނެވެ. “ލޯބި؟ އޭނަ އަހަންނަށް އެހާ ކެއަރ ކުރާތީ އަހަންނަށް ހީވޭ މިހާރު ޝާހު ދެކެ ލޯބި ވެވޭ ހެން.” ޖުމާ ބުންޏެވެ. މާހިލްއަށް ހިނިތުން ވެ ލެވުނެވެ. ” ޖުމާ، ތިހެން ތިކަން އޮތަސް، އެރޭ ޖުމާ ފެނުނު ފަހުން އަހަންނަށް އެބަ އުނދަގޫވޭ، އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅާމެދު ވެސް ވިސްނޭ، ހިތަށް އަރަނީ ޖުމާ އަހަންނަށް […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން (47)

ކުރީގެ އަދަދާ ގުޅޭ: ” މަންމަމެން ޤަބޫލު ނުކުރިޔަސް ހަގީގަތް ހާމަ ކުރަން އެބަ ޖެހޭ… ޖުމާ އެދުވަހު މާހިލްގެ ބޮލުގައި އެޅުވީ ދޮގު ތުހުމަތެއް ނޫން މަންމާ! އެއީ ތެދު. މިއަދު މާހިލް ޒާރާ ގާތު ވެސް އެކަމަށް އެބަ އެއްބަސް ވޭ.” އަސަރާއެކު މާހިލް ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ކަފީލާއަށް ފުންމައިގެން ތެދުވެވުނެވެ. އަދި ޒާރާގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޭނާ ހުރީ ދެލޯ ބޮޑުކޮށްގެންނެވެ. ޒާރާއަށް އިސްޖަހާލެވުނެވެ. “އަހަންނަށް ހިއެއް ނުވެ ތިއީ ތެދެއް ހެންނެއް. […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން؟ (46)

ކުރީގެ އަދަދާ ގުޅޭ: ” ކިހިނެއްވީ؟ އަހަރެންގެ އަތުން ކާލަބަ” ނުހަނު ލޯތްބާއެކު ޒޯޔާ ބުންޏެވެ. ވަގުތަކީ ޒާރާ އައިސް ދޮރު ހުޅުވާލި ވަގުތެވެ. ސިހިފައި ޒޯޔާގެ އިތުރުން މުއާޒަށްވެސް ބަލައިލެވުނީ ޒާރާގެ މޫނަށެވެ. މުއާޒްއާ ދާދި ގާތުގައި ހުރި ޒޯޔާއަށް ބަލަމުން ޒާރާ އެތެރެއަށް ވަދެ ދޮރު ލައްޕާލިއެވެ. “ޒާ؟” ސުވާލުން ފުރިގެންވާފަދަ ގޮތަކަށް މުއާޒް ޒާރާއަށް ގޮވާލިއެވެ. “ކިހިނެއްވީ؟ އަހަރެން ފެނުނީމަ އުފަލެއް ނުވޭތަ؟ މިހުރީ ކާކު؟” ގަދަކަމުން ހިނިތުންވެލަމުން ޒާރާ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

"ރޯދަ ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވަނީ ތަޤްވާވެރިކަން ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި"

ރޯދަ ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވަނީ ތަޤްވާވެރިކަން ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ކަމަށާއި ރޯދައިގެ ހިކުމަތްތައް ގުޅިފައިވަނީ އެކަން ހާސިލުވާނެގޮތުގެ މަތީންކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ މަޢުލޫއަކީ ‘’ރޯދައިގެ ޙިކުމަތް’’ އެވެ. މިއަދުގެ ހުކުރު ނަމާދު ބައެއް މިސްކިތްތަކުގައި ކޮށްފައި ވަނީ ދާދިފަހުން ސަރުކާރުން ހުކުރު ކުރުމަށް ތަމްރީނުކޮށްފައިވާ ޒުވާން ޚަތީބުންނެވެ. މިއަދުގެ ޚުޠުބާގެ ބައެއް ބައިތައް ތިރީގައި ހިމަނާލާފައި އެވަނީ އެވެ. ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވި ޙިކުމަތް ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާން ކުރ...

ޔުމްނާ ޢަލީ 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން؟ (45)

ކުރީގެ ޢަދަދާ ގުޅޭ: ނަމަވެސް ކަންތައް ކުރަންވީ ގޮތް އޮޅި، ހަދާނެ ގޮތެއް އޭނާއަކަށް ނުވިސްނުނެވެ. ޒާރާގެ ވާހަކަތަކަށް ދޭނެ ރައްދެއް ނޭނގުނެވެ. ދުލުން ބޭރުކޮށްލާނެ އެއްވެސް ލަފްޒެއް ހިތަކަށް ނައެވެ. ” ދޮންތާ! ދެން އެއްޗެއް ކިޔާނެ ކަމެއް. އަހަރެމެންނަށް އޮތީ މިގޮތް. ޝުކުރުވެރިވެލުން ނޫން ގޮތެއް ނެތް. ހުރިހާވެސް ބޭޒާރެއްވާނީ ހަމަ އަހަންނެއްނު” ދެރަވެލާފައި ޖުމާ ބުންޏެވެ. މާޔޫސީ ނަޒަރަކުން ޒާރާގެ މޫނަށް އޭނާ ބަލައިލިތަން ފެނި މާހިލްގެ ހިތަށް ވަރަށް އަސަރުކުރުވިއެވެ. ކުއްވެރިއެއްކަން […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން؟ (44)

ކުރީގެ ޢަދަދާ ގުޅޭ: ” އެހާ ރައްޓެއްސެއް ނުވާނެ” ޖުމާ އެހެން ބުނެލުމުން މާހިލް ޖުމާގެ މޫނަށް ބަލައިލީ އަސަރާއެކުގައެވެ. އެ މޫނުމަތީގައި ކޮންމެވެސް އުނދަގޫ ޝުއޫރުތަކެއް ހުރިކަން ޖުމާއަށް ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. ” އެހެންވިޔަސް ދެން ގައިމުވެސް އެންމެން މިވީ އެއް އާއިލާއަކަށްނު” ލަމްހާ އަވަސް އަވަހަށް ބުންޏެވެ. ތަފާތު ވާހަކަ ތަކުގައި ލަމްހާ މަޖާކުރަމުން ދިޔައިރުގައިވެސް ޖުމާގެ ހިތަކަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބުނެވެ. މާހިލްވެސް އިނީ އެފަދަ ޙާލަތެއްގައިކަން ޖުމާއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ. ” އަހަރެން […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން

ސިލްސިލާ ވާހަކަ: ރުހެވޭނީ ކޮންހިތަކުން؟ (43)

ކުރީގެ ޢަދަދާ ގުޅޭ: ” ދެން ދޭ އަވަހަށް ބަތްގަނޑު ހަދަން! ލަމްގެ ބޯއީ އަންނަން ވާއިރަށް އަހަރެމެންވެސް ޖެހޭނެ މަރުހަބާ ކިޔަން ރެޑީ ވާން” މަޑުމަޑުން ތެދުވަމުން ޖުމާ ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ލަމްހާއަށްވެސް ހެވުނެވެ. *** މުއާޒް ގެއަށް އައިސް ވަނުމާއެކު އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ބައްދަލްވީ އޭނާގެ މަންމަ ކަފީލާއާއެވެ. ކަފީލާގެ މޫނުމަތީގައިވާ ހިތްހަމަ ނުޖެހުމުގެ އަސަރުތަކުން ރޭގައި ކަންތައް ވީ ގޮތް އޭނާއަށް އެނގިއްޖެކަން މުއާޒަށް ޔަޤީން ކުރެވުނެވެ. އެހެންކަމުން މަންމަގެ ކުރިމަތީގައި މަޑުކުރާކަށް […]

ސަލާމާ ޢަބްދުލް ޢަލީމް 2 އަހަރު ކުރިން