Skip to main content

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

Contributor
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
243 Stories
25 Reads

ނ. މަނަދޫއަށް އުފަން، ކޮމާންޑް ސާޖެންޓް މޭަޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ، ހުނަރުވެރި މޮޅު ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ތާރީޚީ ދިރާސީ ލިޔުންތައް ލިޔުއްވުމުގައި ފަންނުވެރި ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ބަހަވީ އަދަބީ ތާރީޚީ ސަގާފީ ޚިދުމަތްތަކުންވެސް ގައުމީގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ، ފަޚުރުވެރި ދިވެހި ދަރިއެކެވެ.

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ޑރ. ޝަމްސުލް ފަލާޙުގެ "ކާމިޔާބީ"
Report

ޑރ. ޝަމްސުލް ފަލާޙުގެ "ކާމިޔާބީ"

“ކާމިޔާބީގެ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި ތަޢުރީފެއް ނެތެވެ. އެ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ވަކި ތަރުތީބެއް ވެސް ނެތެވެ. ކާމިޔާބީއަކީ އެކި މީހުންނަށް އެކިގޮތަށް ވިސްނޭ، އެކިގޮތަށް މާނަކުރާ އެއްޗެކެވެ. ” ޑރ. ޝަމްސުލް ފަލާޙު ޝާއިޢުކުރެއްވި “ކާމިޔާބީ” މި ފޮތުގެ ދީބާޖާ ފަށްޓަވާފައިވަނީ ޢިލްމީ މި ޙަޤީޤަތް ހާމަކޮށްދެއްވަމުންނެވެ. 44 ޞަފުޙާގެ މި ފޮތުން ކާމިޔާބު ނުވަތަ ބާއްޖަވެރި ހަޔާތަކަށް މިސްރާބު ދައްކައިދެއެވެ. ވިސްނައިދެއްވާފައި ވަނީ ކާމިޔާބީއަކީ ހަމައެކަނި ވަކި ބައެއްގެ ޙައްޤެއް ނޫންކަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަ...

މިނިވަންކަމުގެ ވަގުތުފީތާ
Column

މިނިވަންކަމުގެ ވަގުތުފީތާ

1887: އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔައީ 16 ޑިސެންބަރު 1887 ގައެވެ. ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިޔައީ ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު މުއާހަދާއެއްގެ ދަށުންކަމަށް ބުނެވުނަސް މިކަން ހިނގާ ދިޔައީ ދިވެހި ދައުލަތަށް މަޖުބޫރުކޮށްގެން އޭރު ރާއްޖޭގެ ތަޚުތުގައި އިންނެވި ރަދުން، އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީން (ދެވަނަ)ގެ ސިޓީފުޅެއް ހޯދައިގެން. އެ ސިޓީފުޅުގެ މައްޗަށް އިނގިރޭސީން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހިމާޔަތްދިން ކަމަށް ބުނެ ފޮނުވި ސިޓީއަކީ އިނގިރޭސި ކްއީން ވިކްޓޯރިއާގެ ބަދަލުގައި ސިލޯނުގައި ހުންނަ...

ރައީސް ޓްރަމްޕަށް ހަމަލާދިން ބަޑި
Column

ރައީސް ޓްރަމްޕަށް ހަމަލާދިން ބަޑި

އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަވަހާރަކޮށްލަން އުޅުނު ތަނުން ފެނުނީ “އޭއާރު ސްޓައިލް” ގެ ސެމީ އޮޓޮމެޓިކް ރައިފަލެއް ކަމަށް އެމެރިކާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. އޭއާރު 15 ގެ ބަޑިއަކީ އެމެރިކާގައި އެންމެ މަގުބޫލު ބަޑިއެވެ. އެމެރިކާގައި ދާދިފަހުން ހިންގި ބަޑިޖެހުމުގެ ގިނަ ހާދިސާތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައި ވަނީ މި ވައްތަރުގެ ރައިފަލެވެ. މިއީ ފުލް އޮޓޮމެޓިކް މިލިޓަރީ ކޮމްބެޓް އެމް-16 ރައިފަލާ އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް ލިބިފައިވާ ބަޑިއެކެވެ. އޭއާރު-15 ސްޓައިލް ރައިފަލަކީ ކޮލްޓް […]

ހަޔާތުގެ ހަތް ގަވާއިދު
Column

ހަޔާތުގެ ހަތް ގަވާއިދު

ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތަކީ އުފަލާއި ހިތާމައިގެ ދަތުރެކެވެ. މި ސާދާ ހަތް ގަވާއިދުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ދުނިޔޭގެ ހަޔާތުގައި ކާމިޔާބު އަދި އަމާން ދަތުރެއް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ، ސްޓީވަން އާރު. ކޯވީގެ “ސެވަން ރޫލް އޮފް ލައިފް” ގައިވާ ހަތް އަސާސް އަސްލަކަށް ބަލައިގެ އޭގެ މައްޗަށް ކޮށްލާފައިވާ އުނިއިތުރުކޮށްލުމެކެވެ. އިސްލާމީ ދިވެހި ވެށްޓަށް ބައްޓަންކޮށްލެއްވޭތޯ ބެލީއެވެ. 1.މާޒީ ފަހާ ނުދުވާށެވެ؛ މާޒީއަށް ނުބަލައި ކުރިއަށް ދާށެވެ. މާޒީން ހޯދަން ޖެހޭނީ ޢިބުރަތެވެ. ނުރަނގަޅު މާޒީއަކުން މިއަދާއި މުސްތަގުބަލު ހަ...

ޝާޚްޒާދާ މުމްތާޒު ވާހަކައިގެ ޚުލާޞާ
Column

ޝާޚްޒާދާ މުމްތާޒު ވާހަކައިގެ ޚުލާޞާ

ދުނިޔެ އާބާދުވެގެން އައި ޒަމާނުގައި ހަތް ރަށެއް ވަކީން އާބާދުވެގެން އައެވެ. އެ ހަތް ރަށަށް ކިޔަނީ ހަފުތަ އަގުލީމެވެ. ހަފުތަ އަގުލީމުގެ ރަސްކަލަކީ ޝާޚު ބުލަންދު އިޤްބާލެވެ. އެ ރަސްގެފާނުގެ ވަޒީރަކީ ތަދުބީރުލް މުލުކެވެ. ރަސްގެފާނުގެ ހަތް ފިރިހެން ބޭފުޅުން ތިއްބެވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދޮށީ ހަބޭފުޅުންނާ ސީނު ރަސްގެފާނުގެ ހަ އަންހެން ބޭފުޅުންނާ ކައިވެނި ކޮށްދެއްވިއެވެ. އަދި އެންމެ ހަގަށް ހުންނެވި ޝާޚު ޒާދާ މުމްތާޒާ ރަސްގެފާނުގެ ބޮޑުދައިތާ ކަމަނާގެ ދަރިކަނބަލުން ޖަވާހިރުޒާދީ އާ […]

ލިޔެލާޖެހުން: ދިވެހީން ޒަމާނުއްސުރެ ކުރަމުން އަންނަ ވަރަށް ހުނަރުވެރި މަސައްކަތެއް!
Column

ލިޔެލާޖެހުން: ދިވެހީން ޒަމާނުއްސުރެ ކުރަމުން އަންނަ ވަރަށް ހުނަރުވެރި މަސައްކަތެއް!

ދިވެހި ބަސްފޮތުގައި އޮންނަގޮތުން ނަމަ ލިޔެލާޖެހުމަކީ ލަކުޑިގަނޑެއް ދިގުހަރުގައި އަޅައިގެން ލިޔާކަށްޓަކުން ކޮށައި އެއަށް ގަސްތުކޮށްފައިވާ ސިފަޔެއް ގެނެސް އޭގައިލާހިއްޕުމެވެ. ލިޔެލާޖެހުމަކީ ދެ މަސައްކަތެއް ލާމެހިގެން ހެދިފައިވާ ލަފުޒެކެވެ. އެއީ ލިޔުމާއި ލާޖެހުމެވެ. ލިޔުމަކީ ދިގު ހަރުގައި ނުވަތަ އަރިޔަން ހަރުގައި އަޅައިގެން ލިޔާ ކަށިން ލަކުޑި ކޮށައި މަށައި އެކިވައްތަރަށް ސިފަ ގެނައުމެވެ. ލާޖެހުމަކީ ލަކުޑިން ހަދައިފައި ހުންނަ މަލާފަތާއި، ނާޅިއާއި، ލާއްސާއި، ފުރޯދަނޑި ފަދަ އެއްޗެހީގައި ލާހިންގުން، ނު...

ފަލަސްޠީނާއި ދިވެހި ސަރުކާރާ ގުޅިގެން ހިންގި އެއަރލައިން - މޯލްޑިވްސް އެއަރވޭޒް
Column

ފަލަސްޠީނާއި ދިވެހި ސަރުކާރާ ގުޅިގެން ހިންގި އެއަރލައިން - މޯލްޑިވްސް އެއަރވޭޒް

ފަަލަސްތީން ލިބަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން (ޕީއެލްއޯ) އާއި ދިވެހި ސަރުކާރާ ގުޅިގެން 1984 އިން 1986 އަށް ރާއްޖޭން ވަނީ “މޯލްޑިވްސް އެއަރ ވޭޒް”ގެ ނަމުގައި އެއާލައިނެއް އޮޕަރޭޓްކޮށްފަ އެވެ. އޭރު ޕީއެލްއޯގެ ލީޑަރަކީ އައްސައްޔިދު ޔާސިރު ޢަރަފާތެވެ. އެމަނިކުފާނު ވަނީ 1984 ގައި ރާއްޖެއަށް ފުރަމާނަ ދަތުރުފުޅެއް ވެސް ކުރައްވާފައެވެ. މޯލްޑިވްސް އެއަރވޭޒުގައި ދުއްވާފައި ވަނީ އެމެރިކާގައި އުފައްދާފައިވާ ޑަގްލަސް ޑީސީ-8 ގެ ދެ މަތިންދާބޯޓެވެ. އޭރު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އެއަރ ލައިންކަމަށްވާ އެއަރ މޯލްޑިވްސްގައި އޮތީ […...

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އުޅުނު ޚިޔާލީ ދެވިތަކާއި ފުރޭތައް
Column

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އުޅުނު ޚިޔާލީ ދެވިތަކާއި ފުރޭތައް

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޚިޔާލީ ދެވިތަކާއި ފުރޭތައް އުޅެމުން އައެވެ. އަދި ވަރަށް ގިނަ ރޫޙާނީ ތަކެތި ފެނިފައިވާ އަދި ރޫޙާނީ ކަންތައްތަކާ ބައްދަލުވެ އެ ކަންކަން ތަޖުރިބާކުރެވިފައިވާ މީހުން ކުރީ ޒަމާނުގައި ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނައެވެ. ދިވެހި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވި އެޗްސީޕީ ބެލްއަށް ވެސް މިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މި މަޢުލޫމާތު ބެލް ހޯއްދެވީ އަލްޢައްލާމާ ޙުސައިން ޞަލާޙުއްދީނުގެ އަރިހުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 1346 ވަނަ އަހަރެވެ. މީލާދުން 1928 ވަނަ އަހަރެވެ. […]

ޖުމްހޫރީ ވެރިކަން ދިވެހީންނަށް ތަޢާރަފުވިގޮތް
Report

ޖުމްހޫރީ ވެރިކަން ދިވެހީންނަށް ތަޢާރަފުވިގޮތް

“ޤައުމެއް ކުރިއަރައިދިއުން އޮތީ، އެ ޤައުމެއް ހިންގުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ސަބަބުން ނޫންކަން ހަނދާން ނައްތާ ނުލަމާތޯއެވެ. އަދި ކިއެއްތަ، ޤައުމެއްގެ ކުރިއެރުމާއި ރައްޔިތުންގެ ލާބައާއި މަންފާ އޮތީ، އެ ވެރިކަމެއް ހިންގޭ ގޮތްތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ.” މިއީ ދިވެހީންނަށް ޖުމްހޫރީ ވެރިކަން އެންމެ ފުރަތަމަ ތަޢާރަފުކޮށް ދެއްވި ސުމުއްވުލް އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ބަސްފުޅެކެވެ. އެ މަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޖުމްހޫރީ ވެރިކަން ތަޢާރަފު ކޮށްދެއްވި ދުވަހު އާ ގާ...

ހައިކަލް ސުލައިމާން އަކީ ކޮބާ؟
Column

ހައިކަލް ސުލައިމާން އަކީ ކޮބާ؟

ޔަހޫދީން ކިޔާ ހައިކަލް ސުލައިމާން އަށް “ސޮލޮމޮން ޓެމްޕަލް” ނުވަތަ “ފަސްޓް ޓެމްޕަލް” ވެސް ކިޔައެވެ. ތަފާތު ނަންނަމުން ކިޔަސް އެތަން ނިސްބަތް އެ ކުރަނީ ނަބިއްޔާ ސަލާމްލެއްވި ސުލައިމާންގެފާނު ބިނާކުރެއްވި މިސްކިތްކޮޅު ކަމަށްވާ “ބައިތުލްމަޤްދިސް” އަށެވެ. މައިތުލްމަޤްދިސް ހުރި ސަރަޙައްދަށް މުސްލިމުން ކިޔަނީ “އަލްޙަރަމުއްޝަރީފް” އެވެ. އިނގިރޭސީން ކިޔަނީ “ޓެމްޕަލް މައުންޓް” އެވެ. މާތްﷲ ގެ އަމުރުފުޅަށް ޤުދުސްގެ ބިމުގައި ނަބިއްޔާ ސުލައިމާންގެފާނު ބައިތުލްމަޤްދިސް ބިނާކުރެއްވިއެވެ. އެ މިސްކިތްކޮޅު ބިނާ ކު...

ފަލަސްޠީނުގެ ގަދީމީ ތާރީޚު
Column

ފަލަސްޠީނުގެ ގަދީމީ ތާރީޚު

ފަލަސްޠީނުގެ ގަދީމީ ތާރީޚު އޮޅުވާލުމަށް އިސްލާމްދީނުގެ ޢަދުވުން ޚާއްޞަ ޔަހޫދީން ގެންދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ފަލަސްޠީނުގެ ބިމުގެ މައްޗަށް ޒަޔަނިސްޓް ޔަހޫދީންކުރާ މިލުކުވެރިކަމުގެ ދައުވާ ސައްހަ އެއްޗަކަށް ހެދުމަށް ޓަކައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފަލަސްޠީނުގެ ތާރީޚު ގުޅިފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގެ ވަރަށް މުހިންމު ހާދިސާތަކަކާ ކަމަށްވާތީ އެ ޙަޤީޤަތް އޮޅުވާލެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ކަންޢާނީން ފަލަސްޠީނުގެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިންނަކީ ކަންޢާނީންނެވެ. އޭގެކުރިން އެ ސަރަޙައްދުގައި އެއްވެސް ބަޔަކު ވ...

ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު!
Column

ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު!

ދުނިޔޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޤައުމުތަކުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ވެރިކަންކުރަނީ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމު (ޕާލަމެންޓްރީ ސިސްޓަމް) އަށާއި ރިޔާސީ ނިޒާމު (ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސިސްޓަމް) އަށެވެ. މި ދެ ނިޒާމު މަސްހުނިކޮށްގެން ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސިސްޓަމް ހިންގާ ޤައުމުތައް ވެސް ދުނިޔޭގައި އެބަހުއްޓެވެ. ބަރުލަމާނީ ނިޒާމު އޮންނަ ޤައުމުތަކާއި ރިޔާސީ ނިޒާމު އޮންނަ ޤައުމުތަކުގައި ވެސް އެއް ނިޒާމެއް އޮތަސް އެކި ޤައުމުތަކުގައި ނިޒާމަށް ޢަމަލުކޮށް ހިންގުމުގައި ތަފާތުތައް ހުރެއެވެ. އެކަން ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެ ޤައުމެއްގެ ދުސްތޫރާ...

ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޢުޘްމާން ޢަބްދުﷲ އިސްލާމްދީނަށް ކުރެއްވި އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް
Column

ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޢުޘްމާން ޢަބްދުﷲ އިސްލާމްދީނަށް ކުރެއްވި އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް

އަޅުގަނޑު ކުޑައިރު ރޭޑިއޯއިން ފޮނުވި ދީނީ ވަރަށް ގިނަ ޕްރޮގްރާމްތަކެއްގައި އެންމެ ގިނައިން އިވެމުންދިޔަ އެއް އަޑަކީ ށ. މަރޮށްޓަށް އުފަން މ. ރިހާބު ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢުޘްމާނު ޢަބްދުﷲ ޢުމްރީގެ އަޑެވެ. “ފަރުޟު ޒަކާތް” ފަދަ ޕްރޮގްރާމްތަކަކީ އުޘްމާން ޢަބްދުﷲއަށްޚާއްޞަ ޕްރޮގްރާމެކޭ އޭރު އަޅުގަނޑަށް ހީވެފައި އޮތެވެ. އެ ސިލްސިލާ ޕްރޮގްރާމްގައި ޢުޘްމާން ޢަބްދުﷲގެ މަޑުމައިތިރި އަޑުން ދެއްވި ހެޔޮ ނަސޭހަތްތައް ގިނަ ބަޔަކަށް ވަރަށް ކަމުދިޔައެވެ. ރޭޑިއޯގެ އިތުރުން ޓީވީ މޯލްޑިވްސްއިން ފޮނުއްވި ދީނީ ގިނަ […]

ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކޮށްފައިވާ ހިލާލީ ދަރިކޮޅު ފެށިގެން އައިގޮތުގެ ވާހަކަ
Column

ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކޮށްފައިވާ ހިލާލީ ދަރިކޮޅު ފެށިގެން އައިގޮތުގެ ވާހަކަ

މިއީ ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކޮށްފައިވާ ހިލާލީ ދަރިކޮޅު ފެށިގެން އައިގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. ރާއްޖެއިން ބޭރާ ގުޅިފައިވާ އެ ދަރިކޮޅުގެ ވާހަކަ ދެ ގޮތަކަށް ކިޔާ އުޅެއެވެ. އެއް ގޮތަކީ މަލަބާރުން ރާއްޖެ އައިސް މާލެ އަތޮޅު ހުޅުލޭގައި ވަޒަންވެރިވި ބަދުރުއްދީނުގެ ވާހަކައެވެ. އަނެއް ވާހަކައަކީ އަދި މަޝްހޫރު ވާހަކައަކީ ޔަމަނުކަރައިން ރާއްޖެ އައިސް ހުޅުލޭގައި ވަޒަންވެރިވި “މުސްލިމް ޢައްބާސް” ގެ ވާހަކައެވެ. ދެ ނަމެއް ކިޔަސް އަދި ދުނިޔޭގެ ދެ ހިސާބަކުން އައި ކަމަށް ކިޔާ އުޅުނަސް މި […]

ފިނޭ ފަގީރުކޮއި ނުވަތަ ލަންކާ ކަލޭފާނު ވާހަކަ (2)
Thiladhunmathi News

ފިނޭ ފަގީރުކޮއި ނުވަތަ ލަންކާ ކަލޭފާނު ވާހަކަ (2)

ކުރީ އަދަދާއި ގުޅޭ:  މިހާލުކޮޅުގައި ކަތީބު ކަލޭފާނު އުޅުއްވިއިރު ވެސް ނަމާދަށް ޖަމާޢަތަށް ވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެއްދުވަހަކު މެންދުރު ނަމާދަށް މިސްކިތަށް ވަޑައިގެންނެވުމަށް ގެއިން ނުކުންނަވާފައި ހިތްޕުޅަށް އަރާވަޑައިގަތެވެ. މިއަދު މެންދުރު ނަމާދަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ ކުޑަ މިސްކިތަށެވެ. އެ މިސްކިތާ ވަރަށް ކައިރިއަށް ވަޑައިގެންނެވިތަނުން ގެއެއްގެ ގިފިލިތެރެއިން މީހަކު ހަނޑޫ ދޮންނަ އަޑުއިވިވަޑައިގެންފިއެވެ. އެ އަޑު ޖެހުމާއެކު ހީވީ ކަތީބު ކަލޭފާނުގެ ދެފައި ބިމުގައި ހައްޔަރު ވީ ހެންނެވެ. ދެކޮޅުންކުރެ ކޮޅ...