Skip to main content

މުޙައްމަދު ޝިހާބް

Viewer
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
59 Stories
10 Reads

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by މުޙައްމަދު ޝިހާބް

Column

ލާމަރުކަޒު ކުރުމުގެ ވާހަކަ: ވާރުނަގާ، ވާރުން ސަރުކާރު ހިންގުން

ލާމަރުކަޒު ކުރުމުގެ ވާހަކައިގެ ތެރެއަށް ވަދެލަން މިޖެހުނީ މިހުކުރުގައި މާފުށްޓަށް ކުރިދަތުރުގެ ތެރެއިން އުފެދުނު ޚިޔާލަކުންނެވެ. ދަތުރުގެ ތެރެއިން ދިމާވި ރައްޓެއްސަކާ ދެއްކި ވާހަކައިގެ ތެރޭގައި، ދިވެހި ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާއަށް މާފުށިން ލިބޭ ވާރުގެ މިންވަރު އޭނާ ކިޔާދިނެވެ. އަޅުގަޑުގެ ސުވާލަކަށްވީ ސަރުކާރުން މިރަށުގެ ކައުންސިލަށް، ރަށުގެ ތަރައްގީއަށް އަހަރު ދެނީ ކިހާވަރެއްކަން އެނގޭތޯއެވެ. އޭނާއަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަދި ބޮޑަށް ލަފާކުރެވެނީ އެއްޗެއް ނުދޭކަމަށެވެ. މިހާރު އަޅުގަޑުމެން ލާމަރުކަޒުކޮށްގެން މި...

ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު އަނިޔާއަކީ - ރުޅިއައުން، ހަޅޭއް ލެވުން، އެއްޗިހި ކިޔުން
Report

ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު އަނިޔާއަކީ - ރުޅިއައުން، ހަޅޭއް ލެވުން، އެއްޗިހި ކިޔުން

ތިބާގެ ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު އެއް އަނިޔާއަކީ – ރުޅިއައުމެވެ. ހަޅޭއް ލެވުމެވެ. އެއްިޗިހި ކިޔުމެވެ. އެއީ ހާދަހާ ވޭންހުރި ހިތްދަތި އިހްސާސްތަކަކާ ދަރިފުޅު ކުރިމަތިކުރުވާ ތަޖުރިބާއެކެވެ. މައިން ބަފައިންނާއި މުދައްރިސުންގެ އެންމެބޮޑު އުންމީދަކީ އެމީހުންގެ ދަރިން އެހެންމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އަގުހުރި، މީހުންގެ އިހްތިރާމް ލިބިގެންވާ ބަޔަކަށް ވުމެވެ. އެކަމަށް އެކިމީހުން މަސައްކަތް ކުރަނީ އެކިގޮތަށެވެ. ބައެއް މީހުން، އެމީހުންގެ އުންމީދުތައް ހާސިލުނުވެދާނެކަމަށް، ނުވަތަ އެކަމުގެ ސަބަބުން ތިމާމެން އަ...

Column

ދަރިފުޅު ނިދީ ހެއްޔެވެ؟

އޭނާ މާދަމާ ހޭލާއިރު އުންމީދުކުރާ ކަމަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅަކަށް އުންމީދުކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟ ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟ ދުވަހުގެ ކޮންމެވެސް ވަގުތެއްގައި މައިންބަފައިންނާއި އާއިލާގެ ލޯތްބާއި އަޅާލުމުގެ ފޮނި އިސްހާސް ކުރެވޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އޭނާއަށް އޮންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް ތިހިރީ ތައްޔާރުވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ކުދިން އެކުދިންގެ މާދަމައާއިމެދު ކުރާ އުންމީދުތަކާއި އިތުބާރަކީ ފިހާރައެއްގެ ހަރުގަނޑުން ގަނެފައިދެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ މައިންބަފައިންނާއި މުދައްރިސު...

ކުދިންނަކީ މުބާރާތެއްގައި އުޅެންޖެހޭ ބަޔެއް ނޫނެވެ
Report

ކުދިންނަކީ މުބާރާތެއްގައި އުޅެންޖެހޭ ބަޔެއް ނޫނެވެ

ކުޑަ ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަޑަށް ލިބުނު އެންމެ އަގުބޮޑު ހަދިޔާގެ ވާހަކަ މިއަދު ދައްކާލުމަށް ގަސްތުކުރަމެވެ. އެއީ އަޅުގަޑުގެ ހަޔާތުގައި، އަމިއްލަ ދަރިންނާއި އަދި އަޅުގަޑާއި ދިމާވާ ކުދިންނާއި މެދު އަޅުގަޑުގެ ވިސްނުން ބަހައްޓަންވީގޮތް ތަރުބިއްޔަތު ކޮށްދިން ތަޖުރިބާއެކެވެ. އަޅުގަޑަކީ، ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ނަސީބު ރަގަޅު އެކަކުކަމުގައި އަޅުގަޑު ވާނެކަމަށް އަމިއްލަޔަށް ގަބޫލުކުރާމީހަކީމެވެ. ﷲ ގެ ހެޔޮރަޙްމަތްފުޅާއެކު މިހާތަނަށް ކަންތައް ދިމާވެފައި އޮތީ އެގޮތަށް ގަބޫލުކުރާނެ ޖާގަ އޮންނަ ގޮތަށެވެ. މީ...

Column

އެހެންކުދިންނާ އަޅާކިޔުމަކީ ކުދިންނަށް ކުރެވޭ ގޯނާއެކެވެ. އެއީ އަނިޔާއެކެވެ....

ދަރިންގެ ކަންތައްތަކުގައި ކަންބޮޑުވެގެން އެކަމާ ހަދާނެގޮތެއް ނޭނގިފައިތިބޭ ޒުވާން މައިންބަފައިންނާއި ދިމާވެގެން ދެކެވުނު ބައެއް ވާހަކަތައް މިފަހަރު ހިއްސާކޮށްލާނަމެވެ. އެއް މަންމައެއްގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ އާއިލާގެ އެއުމުރުގެ އެހެން ކުއްޖަކާ އެއްވަރަށް އޭނާގެ ދަރިފުޅު ހެދިބޮޑުނުވާތީ އާއިލާގެ މީހުން އެވާހަކަ ދައްކާލެއް ގިނަކަމެވެ. އަދި އެކަމުގެ ޒިންމާ އޭނާ ނަގަންޖެހުމެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ގަދަކަމުން ދަރިފުޅަށް ކާންދިނުމާއި އެކަމާ ފިކުރުކުރަން ޖެހުމަކީ އޭނާގެ އެއްކަންބޮޑުވުމެވެ. އަޅުގަޑަށް ބުނެވުނީ، އެއީ...

Report

ތަރައްގީއާއި ތަހުޒީބާއި ތަމައްދުނަކީ މާލެވަށާ ތަވާފު ކުރަންޖެހުންތަ؟

މިއަދު އަޅުގަޑުގެ ހަނދާނަށް އައީ މީގެ 27 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން – ފިލިޕީންސް ގެ ވެރިރަށް މެނީލާގައި ހުރި ސްމޯކީ މައުންޓަން އަށް ކުރި ޒިޔާރަތެކެވެ. އެއީ މެނީލާގެ ވެރިރަށުގައި ހުރި ދެމިލިޔަން މެޓްރިކް ޓަނުގެ ކުނިގޮނޑެކެވެ. އެތަނުގައި ހުރި ކުންޏާއި ހުޅުހިފާޒާތުގެ ތަކެތީގެ ފަހުން އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް ހިނގާ އެތައް ބަޔަކު މަރުވެއެވެ. އެ ކުނިގޮނޑު 1995 ގައި ރަސްމީކޮށް ބަންދުކުރުމާއި ގުޅިގެން އެތަނުގައި ތިބި މީހުން ދެން ބަދަލުވީ ޕަޓަޔާސް ކުނިގޮނޑަށެވެ. 2007 […]

ކާރިސާއަކާއި ކުރިމަތިލުމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ މުޖުތަމައަކަށް!
Report

ކާރިސާއަކާއި ކުރިމަތިލުމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ މުޖުތަމައަކަށް!

ރޭގަ މާލޭގަ ހިނގާދިޔަ ބިޔަ ބޮޑު އަލިފާނުގެ ނުރައްކާތެރި ބިރުވެރި ހާދިސާއަކީ ފުންކޮށް ވިސްނާ ފިލާވަޅު ލިބިގަންނަންޖެހޭ ހާދިސާއެކެވެ. އަވަސްގޮތަކަށް އެއަރޕޯޓުގެ ފޯމް ލޮރީ ނުގެނެވުނަމަ، މުޅި މާލެ ރޯވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ބިރުވެރި ނާމާން ތަޖުރިބާއެކެވެ. ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އެކަންކަމަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ސިވިލް ސޮސައިޓީގެ ހަރަކާތެރިންނާއި އިޖުތިމާއީ ޒިންމާ އޮތް – ކައުންސިލްތައް ފަދަ ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ފުންކޮށް ވިސްނާ ރޭވުންތަކެއް ރާވަންޖެހޭ ކަމަށް އަޅުގަޑު ގަބޫލު ކުރަމެވެ. އަޑުއި...

News

ނިކަމެތި މީހާއަށް ގޮތެއް ހޯދައި ދިނުމަކީ ކައުންސިލަރުންގެ ޒިންމާއެއް

ހަސީނާ ނޫނަސް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިންގެ މައިންނަކީ ގޮތްހުސްވެ ހާސްކަންމަތީގައި ފިކުރުގެ ދުނިޔެއެއްގައި އުޅެން ޖެހިފައިވާ ބައެކެވެ. މިއަދުވެސް މިފަދަ ދެމައެއްގެ ވާހަކަ ކީމެވެ. ފުރަތަމަ 8 އަހަރުގެ ކުއްޖެއްގެ މަންމައެއްގެ ވާހަކައެވެ. އޭނާގެ ދަރިފުޅަކީ މައިލްޑް އޮޓިޒަމް ހުންނަ ކުއްޖެކެވެ. ސްކޫލަށް ވައްދައިގެން ފުރަތަމަ ޖެހުނީ ދަރިފުޅަށް ޚާއްޞަ ޓީޗަރަކު ހޯދާށެވެ. ދެން ބަދަލުކުރީ އެހެން ސްކޫލަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެންމެފަހުން ދަރިފުޅުގެ ޝަކުވާ ސްކޫލުން ކުރާވަރުން ޖެހުނީ ސްކޫލުން ވަކިކުރާށެ...

ހިތްވަރުގަދަ މަންމައެއް، މުޅިއުމުރު ދަރިފުޅުގެ ޚިދުމަތުގައި އެކަނިމާ އެކަނި
Report

ހިތްވަރުގަދަ މަންމައެއް، މުޅިއުމުރު ދަރިފުޅުގެ ޚިދުމަތުގައި އެކަނިމާ އެކަނި

ހަސީނާ (އަސްލުނަމެއްނޫން) އޭނާގެ ދަރިފުޅު އާމިނާ (އަސްލުނަމެއްނޫން) ގޮވައިގެން އެކަނި މާއެކަނީ އުޅޭތާ މިހާރު އާމިނާގެ އުމުރުން ވީހާ ދުވަހެއް ވީއެވެ. އާމިނާގެ އުމުރުން މިހާރު 32 އަހަރެވެ. އާމިނާއަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހެކެވެ. އޭނާގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ހޭދަކޮށްފައިވަނީ އެނދެއްގައެވެ. ހަސީނާގެ ވަރަށް ޅައުމުރުގައި ކުރި ކައިވެންޏަކަށް ލިބުނު ތިންކުދިންގެ ތެރެއިން އާމިނާއަކީ ތިންވަނަ ދަރިފުޅެވެ. އާމިނާގެ ވަރަށް ޅައުމުރުގައި ހަސިނާގެ ކައިވެނިވަނީ ރޫޅިފައެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ކައިވެންޏެއް ކުރިކަމު...

ހޭބޯނާރާ "ބެކްޓުބެކް" ޓައިމްޓޭބަލްއެއްގައި އުޅެން ޖެހިފައިވާ ކުދިން
Report

ހޭބޯނާރާ "ބެކްޓުބެކް" ޓައިމްޓޭބަލްއެއްގައި އުޅެން ޖެހިފައިވާ ކުދިން

ފަތިހު ތެދުވެގެން ސްވިމިންގ އަށް ގޮފައި އައިސް، ފެންވަރާ ހަދައިގެން ސްކޫލަށް ގޮސްފައި ގެއަށް އަންނަގޮތަށް، ކައި ފެންވަރާ ހަދައިގެން ޓިއުޝަނަށް ގޮސްފައި އައިސް، ގުރުއާން ކުލާހަށް ގޮސް ނިމިގެން ގެއަށް އައިސް ޓީވީ ބަލާފައި، ރޭގަނޑު ފިލާވަޅުތައް ހަދާފައި ނިދާ ކުއްޖެއްގެ ވާހަކަ އަޑުއެހިން ހެއްޔެވެ؟ މިއަދު އަޅުގަޑުމެންގެ ތެރެއިން ވަރަށް ގިނަ ކުދިންނަކީ މޮޅު ކުއްޖަކަށް ވުމަށްޓަކާ، ހޭބޯނާރާ “ބެކްޓުބެކް” ޓައިމްޓޭބަލްއެއްގައި އުޅެން ޖެހިފައިވާ ކުދިންނެވެ. މައިންބަފައިން ފަޚުރުވެރިވާފަދަ މޮޅު ކުދިންނަށް ވު...

އެކަނިވެރިކަމުން ވެރިވާ މާޔޫސްވުމުގެ އިހްސާސްތައް ފަނާކޮށްލާ ހަތިޔާރަކީ؟
Report

އެކަނިވެރިކަމުން ވެރިވާ މާޔޫސްވުމުގެ އިހްސާސްތައް ފަނާކޮށްލާ ހަތިޔާރަކީ؟

އަޅުގަޑުމެންގެ ތެރޭގައި މިއަދު ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ މާޔޫސްކަމުގެ ބައްޔާ ހަނގުރާމަ ކުރާކަމަށް ބުނާމީހުން ބިރުގަންނަ ދަރަޖައަކަށް މިދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެކަމާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލާއިރު، އެއީ ހައިރާންވާން ޖެހޭވަރުގެ ކަމެއްނޫނެވެ. މިއަދުގެ އަޅުގަޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލަށް ބަލާއިރު އެތައްބައެއްގެ ދިރިއުޅުން މިވަނީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ އެކަނިވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. މިދަންނަވަނީ ކީކޭކަން، ތިޔައިގެ ތެރެއިން މިދެންނެވި އެކަނިވެރިކަން އަމިއްލައަށް ތަޖުރިބާ ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ އަދި އެކަނ...

ދުވަސް ފެށުމަށް ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު ހަދިޔާއަކީ
Report

ދުވަސް ފެށުމަށް ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު ހަދިޔާއަކީ

ދަރިފުޅު ހޭލިއިރު އޭނާއަށް މަރުހަބާކީ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމަކާ އެކު ގަޔާއިކައިރިކޮށް ބައްދާލުމަކުން ހެއްޔެވެ؟ ދުވަސް ފެށުމަށް ދަރިފުޅަށް ދެވޭނެ އެންމެބޮޑު ހަދިޔާއަކީ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމަކާއި ހިތުގެ ގާތްކަމެވެ. އެއީ ފައިސާ ދީފައި ގަންނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ލޯބިން ފުރިފައިވާ ހިތެކެވެ. ހިތްހެޔޮކަމާއި ލޯބީގެ ސާލެއްގެ ތެރެއަށް ހޭލެވުމަކީ ދުވަހުގެ ގޮންޖެހުންތަކާއި ކުރިމަތިލާ ހުރަސްތައް ގިރާކޮށް ކާމިޔާބު ހޯދުމަށް ކުއްޖަކަށް ދެވޭނެ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރެވެ. ކިތަންމެ ކުޑަ ވަގުތ...

Column

މައިންބަފައިންގެ މެދުގައި ރަނގަޅު ގުޅުމެއް އޮތުމަކީ ކުދިންނަށް ލިބެންޖެހޭ ހައްގެއް

ޗައިލްޑް އެބިއުސް ގެ ވާހަކައަކީ މީހުންގެ ހޭލުންތެރިކަން ލިބިފައިވާ ވާހަކައެކެވެ. ނަފްސާނީގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީގޮތުން އަދި ޖިންސީ ފުރައްސާރައާއި އަނިޔާއަކީ ގިނަމީހުންނަށް އެނގި އޮޅުންފިލާފައިވާ ކަންތައްކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ކުޑަކުދިންނާ އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތީން ވާހަކަދައްކާ އެކުދިންގެ ވާހަކަ އަޑުއަހައިފީމެވެ. މިގޮތުން ވާހަކަ ދެކެވުނު ތަނެއްގައި ވަރަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއް އެއްފަހަރަކު ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. އާންމުކޮށް ގިނަފަހަރު ކުދިން އެންމެ ފާހަަގަ ކުރަނީ ޖިންސީގޯނާއާއި ބުލީކުރުމ...

ދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ގެންދިޔައީ ހެއްޔެވެ؟
Column

ދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ގެންދިޔައީ ހެއްޔެވެ؟

ސްކޫލަށް ދިޔަމަގުމަތީ މިއަދު ދެއްކީ ކޮން ވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ؟ ދަރިފުޅުގެ ދުވަސް ހޭަދަކުރާނެ ގޮތުގެ ވާހަކަ ދެއްކިން ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ މިއަދު އެންމެ “ލުކްފޯވަޑް” ކުރާ ކަމަކީ ކޮބައިކަން ބުނި ހެއްޔެވެ؟ ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ސްކޫލަށް ދާއިރު، އަތުގައި ހިފައިގެން ހިނގާލާފަ ދިޔުމަކީ ވަރަށް ސަޅިކަމެކެވެ. ދެމީހުންގެ މެދުގައި ލޯބި އިތުރުވެ އިތުބާރު ބޮޑުވެގެން ދާނެއެވެ. ދުވަސް ފަށާއިރު، ކުއްޖަކަށް އެންމެ ބޭނުންވާ އެއްކަމަކީ މިއަދު އޭނާއާއި ކުރިމަތިވާ ކަންތައްތަކާ ކުރިމަތިލުމުގެ ހިތްވަރެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މައް...