Skip to main content

ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

Contributor
🇲🇻 ތިލަދުން Desk
243 Stories
25 Reads

ނ. މަނަދޫއަށް އުފަން، ކޮމާންޑް ސާޖެންޓް މޭަޖަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދަކީ، ހުނަރުވެރި މޮޅު ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ތާރީޚީ ދިރާސީ ލިޔުންތައް ލިޔުއްވުމުގައި ފަންނުވެރި ކުޅަދާނަ ލިޔުންތެރިއެކެވެ. ބަހަވީ އަދަބީ ތާރީޚީ ސަގާފީ ޚިދުމަތްތަކުންވެސް ގައުމީގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ، ފަޚުރުވެރި ދިވެހި ދަރިއެކެވެ.

Published on ތިލަދުން (Thiladhun) by ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު

ދުނިޔެ ތަރައްޤީއެއް ނުވެއެވެ.
Column

ދުނިޔެ ތަރައްޤީއެއް ނުވެއެވެ.

އަޅުގަނޑުމެން ހީކޮށްގެން މިތިބީ ދުނިޔެ މި އޮތީ ތަރައްޤީވެފައި ކަމަށެވެ. އެހެން ޤައުމުތައް ކޮންމެ ހާލެއްގައި އޮތަސް ޔޫރަޕާއި އެމެރިކާ އޮތީ ތަރައްޤީގެ އުސްމިންތަކަށް ވާސިލުވެފައިކަމަށެވެ. އެކަމަކު މި ފެންނަކީ ހާދަ ހިތްދަތި މަންޒަރެކެވެ. އިންސާނާ ހަނދަށް ހިގައްޖެއެވެ. އަދި އެހެން ބައެއް ޕްލެނެޓްތަކަށް އުޅަނދުތައް ފޮނުވައިފިއެވެ. ބާރު އިސްޕީޑުގެ އުޅަނދުތަކުން ދަތުރު ފަތުރު ފަހިކޮށްފިއެވެ. ގުނަވަން ބަދަލުކޮށް، ޖިންސް ވެސް ބަދަލުކުރަނީއެވެ. އިންސާނުން ކްލޯންކުރުމާ ހަމައަށް ސައިންސާއި ޞިއްޙީ ކުރިއެރުން...

ދިވެހިންނަށް މާތްﷲގެ ރަޙުމަތްފުޅުގެ ބޮޑުކަމާ!
Column

ދިވެހިންނަށް މާތްﷲގެ ރަޙުމަތްފުޅުގެ ބޮޑުކަމާ!

ކޮރޯނާ ވައިރަސް ޑިޒީޒް 2019 (ކޯވިޑް 19) ދުނިޔޭގައި ބާރަށް ފެތުރެމުން ދާއިރު މި ނުރައްކާތެރި ބަލި، ރާއްޖެއަށް ވެސް ވަނީ ފޯރާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާތް ﷲ ގެ ހެޔޮ ރަޙުމަތްފުޅުން ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ކޮންޓްރޯލް ނުވެ ފެތުރިގެންނެއް އަދި ނުދެއެވެ. ރާއްޖެއާ އަޅާބަލާއިރު ހުރިހާ ގޮތަކުން މާ ފުދުންތެރި ބައެއް ޤައުމުތަކަށް ވެސް މި އާލަމީ ވަބާއާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ވަނީ ނުކުޅެދިފައެވެ. އޭގެ ބައެއް ޤައުމުތަކުން އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ދުނިޔެ އަޅާ […]

މިއަދު ޤައުމަށް ކޮށްދެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް!
Report

މިއަދު ޤައުމަށް ކޮށްދެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް!

ކަންކަމުގައި ބިރުގަންނާށާއި ބިރުވެތިވާން ދަސްކުރަންޖެހެއެވެ. ބިރުވެތިކަމަކީ ރައްކާތެރިވުން ނުވަތަ ތަޤުވާވެރިވުމެވެ. ބިރުގަތުމަކީ ކަމެއްގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ހިތަށް އަންނަ ސިހުމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބިރުވެރިކަންކަމާއި ނުރައްކާތެރި ކަންކަމާ އަދި އެ ނޫން ކަންކަން ވަކިކޮށް އެނގެން ޖެހެއެވެ. ބިރުވެތިވެވޭނީ ބިރުދައްކައިގެންނެއްނޫނެވެ. ބިރު ގަންނުވައިގެންނެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ހަގީގަތް ހާމަކޮށްދީ ވިސްނައިދެވިގެންނެވެ. ކަންކަމުގައި އެ މީހެއްގެ ސަލާމަތް ބުއްދި އިސްކޮށް، ބޭނުންގެންނެވެ. މި...

ޤައުމީ ނިދާ
Column

ޤައުމީ ނިދާ

ދުނިޔޭގައި ޤައުމީ ބަޠަލުންނާއި، ޤައުމީ އަބުޠާލުންނާއި، ޒަޢީމުން ފާޅުވެގެން އަންނަނީ އެ ޤައުމަކަށް ދިމާވާ ހިތްދަތި، އަސަރުގަދަ، ވޭނީ ހާލަތްތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ޤައުމު ދެކެ ޙަޤީޤީ ލޯބިވާ ދަރިން ހާމަވަނީ ޤައުމުގައި ރިހުން އުފެދޭ ދަނޑިވަޅުތަކުގައެވެ. ޤައުމުން އުފަންކޮށް، އުފައްދާފައިވާ ލީޑަރުން ކުރީ ސަފުން ޖާގަހޯދަނީ ޤައުމު ކަރުނައަޅާ ހިނދު އެކަރުނަތައް ފޮހެދީގެންނެވެ. ޤައުމުގެ ހިތަށް ތަސައްލީއެއް ހޯދައިދޭން ފުރާނައާއި ޖާނާއި މާލުން ފިދާވުމަށް އިސްނަގާ ކުރާ ޤައުމީ ޚިދުމަތުންނެވެ. ޤައުމަށް ޚިދުމަތްކުރާ...

ޝުކުރުގެ ޖިޒީއެއް
Column

ޝުކުރުގެ ޖިޒީއެއް

ޞިއްޙީ ޚިދުމަތަކީ އެންމެ މުހިންމު އިންސާނީ ޚިދުމަތެވެ. ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންނަކީ ބަލިތަކާ ހަނގުރާމަ ކުރަމުންދާ ބަލި މީހާގެ އެންމެގާތް މަދަދުގާރުންނެވެ. ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންނެވެ. ލެބޯޓްރީތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނާއި ބޭސްފިހާރަތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ވެސް ހިމަނައިގެންނެވެ. އެންމެހާ ޚިދުމަތްތެރިންނަށް ފަށްފަށުން ޝުކުރިއްޔާއެވެ. އަރިސް ކުރަނީ ޝުކުރުގެ ޖިޒީތަކެވެ. މިއީ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންގެ ޚިދުމަތުގެ މުހިންމުކަން ތަސައްވުރުކޮށްލަން ފަސޭހަ ހާލަތެކެވެ. ކޮވިޑް 19، ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަ...

ބޮޑުރޯގާގެ ދުވަސްވަރު - ރައީސް ނާޞިރާއި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން
Column

ބޮޑުރޯގާގެ ދުވަސްވަރު - ރައީސް ނާޞިރާއި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން

1978 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލްމަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގައި ކޮލެރާއޭ ކިޔާ ބޮޑުރޯގާއެއް ފެތުރެންފެށިއެވެ. ކޮލެރާ ފެތުރެން ފެށުމާއެކު ރޯގާގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓެވުން ސީދާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށަށް ގެންނެވިއެވެ. ޤާނޫނު އަސާސީގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޤައުމަށްދިމާވާ ކުއްލި ހާދިސާތަކުގައި ޤައުމުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ފިޔަވަޅު އެޅުއްވުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރުގެ ދަށުންނެވެ. އޭރު ހެލްތު މިނިސްޓަރަކަށް ހުންނެވީ އަލްފާޟިލާ މުއުމިނާ ޙަލީމެވެ. ...

މިސްކިތްތަކަށް ފޮތުނަމާއި ވަނަން
Report

މިސްކިތްތަކަށް ފޮތުނަމާއި ވަނަން

މާވެޔޮ މިސްކިތް ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަންނާނެއެވެ. އެކަމަކު މަސްޖިދިލް ބަހާއުއްދީނެއް ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގެއެވެ. ބަންޑާރަ މިސްކިތަކީ ވެސް އެންމެން ދަންނަ މިސްކިތެކެވެ. އެކަމަކު އެ މިސްކިތުގެ ރަސްމީ ނަމެއް ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގެއެވެ. އިސްލާމީ މަރުކަޒަށް ވެސް މިކަހަލަ ގޮތެއް ދިމާވެއެވެ. ހުޅުމާލޭގައި ވެސް ފޮތުނަމާއި ވަނަން އޮންނަ ދެ މިސްކިތެއް ހުރެއެވެ. ރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށުގައި ވެސް މިހެން ދިމާވެފައި ހުރެދާނެއެވެ. ރާއްޖޭގެ މިސްކިތްތަކަށް އަންޒަމާނުއްސުރެ ނަންކިޔެމުން އައިގޮތް ބައްލަވާށެވެ. ގައިމު ވެސް...

ވެކްސިން ޖެހުމާ ދިވެހިން ދުރަށްދަނިކޮށް
Column

ވެކްސިން ޖެހުމާ ދިވެހިން ދުރަށްދަނިކޮށް

ދިވެހިރާއްޖެއިން ހިމަބިހި ނުފެންނަތާ ތިން އަހަރުވުމަށްފަހު ހިމަބިހި ޖެހިފައިވާ ކުއްޖަކު ވަނީ ފެނިފައެވެ. މި ކުއްޖާ ފެނުނުއިރު ވެކްސިން ފުރިހަމަ ނުކުރެވިވާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. ދަރިންގެ ވެކްސިން ކާޑުތައް ނަގައި ބަލާލުން ރަނގަޅު ދަނޑިވަޅެކެވެ. ޓީވީތަކުން ޑޮކްޓަރުންނާއި ދީނީ ޢިލްމުވެރިން ވެސް ވެކްސިން ޖެހުމަށް ބާރުއަޅާ ވާހަކަ ދައްކަވާ ކްލިޕްތަކެއް ފޮނުވާތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ވެކްސިން ދިނުމަށް ޤާނޫނުން މިދިޔަ އަހަރު ލާޒިމު ވެސް ކޮށްފިއެވެ. ވެގެން މިއުޅޭގޮތެއް މާބޮޑަކަށް...

ބޮކާ ބެހޭ ތިން ވާހަކަ - ހަޔާތަށް އަސަރުކުރާނެ
Column

ބޮކާ ބެހޭ ތިން ވާހަކަ - ހަޔާތަށް އަސަރުކުރާނެ

ބޮކަކީ ރާއްޖޭގައި ވެސް އުޅޭ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ފުންމަމުން އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށްދާ އަނގަ ބޮޑު އެއްޗެވެ. އަޅުގަނޑަށް މިހާތަނަށް އިވިފައިވާ ބޮކުގެ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިން މި ތިން ވާހަކައަކީ މީހެއްގެ ހަޔާތުގައި ވަރަށް މުހިންމު ފިލާވަޅުތަކެއް ހޯދިދާނެ ތިން ވާހަކައެވެ. މި ވާހަކަތައް އެކި މީހުން ލިޔެފައި ހުންނަގޮތް ކުޑަކޮށް ތަފާތެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ލިޔުމުގައި ވެސް އަމިއްލަ ގޮތެއް ހުންނާނެއެވެ. މިއިން ވާހަކައެއް ކުރިން އަހާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އެކަން ފާހަގަ ވާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ވާހަކަ (ވަޅަށް ވެއްޓުނު […]

ތުއްތުތުއްތު ޝަހީދު
Report

ތުއްތުތުއްތު ޝަހީދު

މި ކުރެހުމުގައި މިވަނީ ކޮން ކުއްޖެއްކަން އެންމެންނަށް ވެސް އެނގޭނެއެވެ. މީގެ ފަސް އަހަރުކުރިން މި މައުސޫމު ތުއްތު ކުއްޖާ ވަނީ ރަޙުމެއްނެތި މަރާލާފައި ނޫންތޯއެވެ. ތުހުމަތު ކުރެވެނީ މި ކުއްޖާއަށް އެންމެ ބޮޑަށް ލޯތްބާއި އަޅާލުންދޭންޖެހޭ މައިމީހާއަށެވެ. މަންމައަށެވެ. ދިގުލައިގެން ދިޔަ ޝަރީޢަތުގެ ޚަބަރުތަކާއި މި ކުއްޖާއާ ބެހޭ ރިޕޯޓްތައް ކިޔާކިޔާ ވަރުބަލި ވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު ފޫއްސެއް ނުވެއެވެ. މާޔޫސެއް ނުވަމެވެ. އިންސާފު ލިބުމަށް ކުރެވޭ އުންމީދު މަރެއް ނުވެއެވެ. ކުރިއަށްދާނީ ދިވެހި ނޫސްވެރިން ތަކުރާރ...

“ސަރަހައްދީ އިމެއް ނެތި ބަސްބަސް”
Report

“ސަރަހައްދީ އިމެއް ނެތި ބަސްބަސް”

ބަސްބަހުގައި ވެސް ވަށާ ފާރުތަކާއި ފުޅަށްތަކާއި އިންތައް އޮންނަނީތާއެވެ. ޔުނެސްކޯއިން މި އަހަރު (2020 ވަނަ އަހަރު) ގެ މާދަރީބަހުގެ ދުވަހަށް ކަނޑައެޅި ޝިއާރު “ލޭންގްއޭޖާސް ވިތުއައުޓް ބޯޑާސް” އިން އެކަން ކަށަވަރު ވެއްޖެއެވެ. މި ޝިއާރުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ އަކީ “ސަރަހައްދީ އިމެއް ނެތި ބަސްބަސް” އެވެ. ބަސްބަހުގައި އިމެއް ނޯންނަ ނަމަ މި ޝިއާރުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ. ދިވެހި ބަހަކީ އެއް ވިސްނުމެއްގައި އެއްވެސް ސަރަހައްދީ އިމެއް، ހިމާޔަތެއް ނެތް ބަހެކެވެ. ބޭރުގެ އެހެން ބަސްބަހުގެ […]

ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ބޮލުފޭލިކޮޅު
Thiladhunmathi News

ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ބޮލުފޭލިކޮޅު

މިއީ އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޡަމް ސިރީ ސަވާދީއްތަ މަހާރަދުން އާދެ! ބޮޑުތަކުރުފާނު ތުރުކުރެއްވި ބޮލު ފޭލިކޮޅެވެ. ބޮލުފޭއްޔަކީ ކޮބައިތޯއެވެ. އެއީ އަންނަ ފޭއްޔާ އެއްވައްތަރަށް އެއަށްވުރެ، ކުދިކޮށް ހަނިކޮށް ބޮލުގައި އަޅަން ވިޔެފައި ހުންނަ ފޭއްޔެވެ. އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންގެ ވެސް ބޮލުފޭލި ހުރެއެވެ. ތަފާތަކީ ފިރިހެނުން ބޮލުގައި އަޅާފޭލީގެ މެދު ހުންނަނީ ރަތްކޮށް ކަމަށްވެފައި އަންހެނުން އަޅާފޭލީގެ މެދު ހުންނަނީ ކަޅު ކޮށް ކަމަށްވުމެވެ. ބޮލު ފޭއްޔަކީ ރަސްމީގޮތުން އަޅައި އުޅުނު އެ...

ތިކިޖެހި ތާނައާއި "ދިވެހި މުސްލިމުން"
Report

ތިކިޖެހި ތާނައާއި "ދިވެހި މުސްލިމުން"

ރައްޓެއްސަކު ބުންޏެވެ. ތިކި ނުޖަހާވެސް ދިވެހިން ލިޔަންވީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ތާނަ އަކުރުން ލިޔެވެއެވެ. ކިޔަންވެސް އެނގެއެވެ. އެހެންވީއިރު މީހުންނަށް އުނދަގޫ ކުރާކަށް ކޮން ތިކިޖެހި ތާނައެއް ހެއްޔެވެ؟ އެހެން ހަމަ ބުނުމާއެކު އަޅުގަނޑުގެ ހަނދާނަށް އައީ މަރުޙޫމް ސައިކުރާ އިބްރާހީމް ނަޢީމު އަޅުގަނޑު ކައިރި ވިދާޅުވި ވާހަކައެކެވެ. ރާގާއި މަޚްރަޖައާއެކު އެ ވިދާޅުވިގޮތަށް ލޔެވޭތޯ ބަލާނަމެވެ. “ޢަބްދުﷲ ސަޢީދު، ތިކި ޖެހި ތާނަ ބޭނުންކުރުމާމެދު ސުވާލު އުފައްދައިފިނަމަ އެ މީހަކު އެހެރީ ރަނގަޅަށް ޤުރުއާން ނުކިޔަވާ....

މަނަދޫ - ކޮށިމަގު ފެންވަޅު
Column

މަނަދޫ - ކޮށިމަގު ފެންވަޅު

ކޮށިމަގަކީ މަނަދޫގެ އެންމެ އިރުމަތީގައި ރަށް ހުރަހަށް އޮންނަ މަގެވެ. އެ މަގު އޮންނަނީ ރަށުގެ އިރުމަތީ އަވަށުގެ ގަމުތެރެއިން އުތުރުން ދެކުނަށް ގޮސް ދެކުނު ފަރާތު މޫދަށް ފޫގޮސްފައެވެ. އެ މަގުގެ ދެކުނު ކޮޅުގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައި އޮންނަނީ މަނަދޫއާ ގުޅިފައިއޮންނަ ބޯހުރާ އެވެ. ހުޅަނގު ފަރާތުގައި އޮންނަ ސަރަހައްދަކީ ހިންނައެވެ. ކޮށިމަގު ފެންވަޅު ހުރީ ކޮށިމަގުގެ ހުޅަނގު ފަރާތުގައި ހިންނަ ކިޔާ ސަރަހައްދުގެ އިރުމަތީގައެވެ. އެއީ މަނަދޫ ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގެ ދެކުނެވެ. ކޮށިމަގުން އައިސް […]

މާސްކުތައް މަގުތައްމައްޗަށްތޯ؟
Column

މާސްކުތައް މަގުތައްމައްޗަށްތޯ؟

ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ފަސޭހައިން ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް ފެތުރުން މަދުކުރުމަށާއި އެފަދަ ބަލިތަކުގެ އައުޓްބްރޭކް ތަކުގައި މާސްކް ބޭނުންކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. ރަނގަޅު ކަމަކަށް ނުވަތަ ނާތަހުޒީބު ކަމަކަށް ވަނީ ބޭނުންކޮށްފައި މާސްކުތައް މަގުމައްޗަށް އުކުމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންނަކީ ގާތްގަޑަކަށް 100 އިންސައްތަ ލިޔަންކިޔަދަންނަ، އަދި ނިސްބަތުން ތަޢުލީމީ ހޭލުންތެރި އަދި ދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވޭ ތަހުޒީބު ރައްޔިތެކެވެ. މިދެންނެވި ތަހުޒީބުކަން ޓެސްޓްކުރެވޭ އެކިއެކި ހާލަތްތައް މި ޤައުމު އަންނަނީ ތަ...