ރާއްޖޭގައި 16 އަހަރުންދަށުގެ ކުދިންނަށް މީސް މީޑިއާގެ އެޕްތަކެއް މަނާކުރަނީ

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢުމުރުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް މީސް މީޑިއާގެ ބައެއް އެޕްތައް ބޭނުންކުރުން މަނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމަވާފައިވާކަން ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު މިއަދު އިޢުލާނު ކުރައްވައިފިއެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި މިއަދު ހެނދުނު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ، މިއީ ދިވެހި ޒުވާން ޖީލުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި އަޅުއްވާ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ.

ރައީސް މުޢިއްޒު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި ނިންމެވުމަކީ އެންމެ ގިނަވެގެން އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ތަންފީޒުކުރަން ފަށާނެ ކަމެކެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ އެކި ކަހަލަ ނުރައްކާތަކުން އެކުދިން ސަލާމަތްކުރުމެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް އޮތް ނުރައްކާތަކަށް ހައްލެއް

ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް ކުޑަކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް އަލިއަޅުއްވާލައްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ، "ގްރޫމިންގ" ގެ ނުރައްކަލަކީ މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި "ސައިބަރ ބުލީންގ" އަކީ ކުދިންގެ މުސްތަޤުބަލަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި އެމަނިކުފާނު ސިފަކުރެއްވިއެވެ.

"އެފަދަ ކަންކަމުން ކުދިން ދުރުކޮށް، އިސްލާމީ އަސާސްތަކާ ޚިލާފު ކަންކަމުން ކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަކީ، ޢުމުރުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ބައެއް މަންސަތައް ބޭނުންކުރުން މަނާކުރުމުގެ މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭކަމެއް،" ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އިންސާނީ ތަރައްޤީއާއި ތަޢުލީމަށް އަސަރެއް ނުކުރާނެ

ސަރުކާރުން އެންމެ އިސްކަމެއް ދެއްވަނީ އިންސާނީ ތަރައްޤީއަށް ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން، ރައީސް ވަނީ މި ބަދަލަކީ ޑިޖިޓަލައިޒްވުމާ ދުރަށް ދިއުން ނޫންކަން ސާފުކޮށްދެއްވާފައެވެ. އަދި މި އާ ޤަވާއިދުގެ ސަބަބުން ކުދިންގެ ކިޔެވުމަށް އެއްވެސް ހީނަރުކަމެއް ކުރިމަތިނުވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަންވެސް އެމަނިކުފާނު ދެއްވިއެވެ.

ބަވަނަވެފައިވާ ދުނިޔެއެއްގައި ޒުވާން ޖީލަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކާތަކުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދައިދިނުމަކީ ސަރުކާރުގެ މުހިންމު އަމާޒެއްކަމަށް ވިދާޅުވެ، ރައީސް ވަނީ މި ނިންމެވުމުގެ މުހިންމުކަން ތަކުރާރު ކުރައްވާފައެވެ.

އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ފިޔަވަޅުތައް އަސްލަކަށް ބެލުން

ރައީސް ވިދާޅުވިގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢުމުރުން 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް މީސް މީޑިއާގެ ބައެއް އެޕްތައް މަނާކުރުމުގައި އޮސްޓްރޭލިޔާގައި މިފަދަ މަނާކުރުން ގެންގުޅިފައިވާގޮތަށް ބައްލަވާނެއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގައި އަޅާފައިވާ މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބަލާއިރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަރަށްކަމުދާކަމަށް އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އޮސްޓްރޭލިއާގައި ގިނަ ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްތައް ބޭނުންކުރެވޭނެ އެންމެ ހަގު އުމުރަކީ 16 އަހަރު ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެކަމާ ގުޅޭ ހަރުކަށި ގާނޫނެއް ވަނީ ތަންފީޒުކުރަން ފަށާފައެވެ. މިއީ މިފަދަ ކަންކަމުގައި ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައިވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަދަ ވަރުގަދަ ނިންމުމެކެވެ.

މައިގަނޑު ތަފްސީލުތައް:

• އަމަލުކުރަން ފެށި ތާރީހު: މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވަނީ 10 ޑިސެމްބަރު 2025 ގައެވެ.
• އުމުރުގެ ހިފޭޓުން: "އުމުރު ހަނިކުރެވިފައިވާ" ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން އެކައުންޓް ހެދުމާއި ގެންގުޅުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
• ކުދިންނާއި ބެލެނިވެރިންނަށް އަދަބެއް ނެތުން: މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ ކުދިންނަކަށް ނުވަތަ އެކުދިންގެ ބެލެނިވެރިންނަކަށް އެއްވެސް އަދަބެއް ނުދެވޭނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި ގަވާއިދުތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ސޯޝަލް މީޑިއާ ހިންގާ ކުންފުނިތަކުންނެވެ.

މަނާކުރެވިފައިވާ ޕްލެޓްފޯމްތައް (16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް):

16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް އެކައުންޓް ނުހެދޭ ގޮތަށް ހުރަސް އެޅުމަށް ގާނޫނުން މަޖުބޫރުކުރާ މައިގަނޑު ޕްލެޓްފޯމްތަކަކީ:

• ފޭސްބުކް (Facebook)
• އިންސްޓަގްރާމް (Instagram)
• ޓިކްޓޮކް (TikTok)
• ސްނެޕްޗެޓް (Snapchat)
• ޔޫޓިއުބް (YouTube) - މީގެ ތެރޭގައި ޔޫޓިއުބް ކިޑްސް (YouTube Kids) ނުހިމެނެއެވެ.
• އެކްސް (X - ކުރީގެ ޓްވިޓާ)
• ތުރެޑްސް (Threads)
• ރެޑިޓް (Reddit)
• ޓްވިޗް (Twitch)
• ކިކް (Kick)

އިސްތިސްނާވާ އެޕްތައް: ވަޓްސްއަޕް، މެސެންޖަރ، ތައުލީމީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތްތައް އަދި މެސެޖް ކުރަން ބޭނުންކުރާ އެޕްތައް މި ގާނޫނުން އިސްތިސްނާވެއެވެ. އަދި ރޮބްލޮކްސް (Roblox) ފަދަ ގޭމިންގް ޕްލެޓްފޯމްތައް، "ސޯޝަލް މީޑިއާ" ގެ ދަރަޖައަށް ނުފެތޭހާ ހިނދަކު، މީގެ ތެރެއަކު ނުހިމެނެއެވެ.

ފިޔަވަޅުތަކާއި ތަންފީޒުކުރުން:

• ކުންފުނިތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު: 16 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން އެކައުންޓް ހެދިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި އުމުރު ކަށަވަރުކުރުމާއި، އޭއައި (AI) ބޭނުންކޮށްގެން ކުދިން ދެނެގަތުން ފަދަ އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތައް ކުންފުނިތަކުން އަޅަންޖެހެއެވެ.
• ޖޫރިމަނާ: މި ގާނޫނާ ހިލާފުވާ ކުންފުނިތައް 49.5 މިލިއަން އޮސްޓްރޭލިއާ ޑޮލަރާ (ގާތްގަނޑަކަށް 33 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު) ހަމައަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ.
• މިހާތަނަށް ފެނިފައިވާ ނަތީޖާ: ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށި ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅުގެ ތެރޭގައި އެތައް މިލިއަން އެކައުންޓެއް ވަނީ އުވާލާފައެވެ. ނަމަވެސް، އުމުރު އޮޅުވާލުމާއި ވީޕީއެން (VPN) ބޭނުންކޮށްގެން މި ހުރަސްތައް ގިރާކުރުމަކީ އަދިވެސް ކުރިމަތިވަމުންދާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

މި ގާނޫނަކީ ކުޑަކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި ބްލީކުރުމާއި، އެލްގޮރިދަމްތަކުގެ ސަބަބުން ދެވިހިފާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި މަންޒަރުތަކުން ކުދިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި "އޮންލައިން ސޭފްޓީ އެމެންޑްމަންޓް (ސޯޝަލް މީޑިއާ މިނިމަމް އޭޖް) އެކްޓް 2024" ގެ ދަށުން ތައާރަފުކުރި ގާނޫނެކެވެ.

މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން އަމަލީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ކަންކަން އޮސްޓްރޭލިއާގެ އޮންލައިން ސަލާމަތާ ބެހޭ އިދާރާ (eSafety) އިން ދަނީ މޮނިޓަރު ކުރަމުންނެވެ. މިކަމާ ގުޅޭ އެންމެ ފަހުގެ މައުލޫމާތު އެ އިދާރާގެ ރަސްމީ ވެބްސައިޓް (esafety.gov.au) އިން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ.