މިއަދުގެ މުޖުތަމަޢުގައި ހަމައެކަނި ދުންޔަވީ އެދުންތަކަށް ހެއްލި، ޣާފިލުކަމުގެ ތެރޭގައި ވަގުތުތައް ބޭކާރުކުރާ ޒުވާނުން އިތުރުވަމުން ދިއުމަކީ ނުހަނު ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ. އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ކުރިމަގު ބިނާވެފައިވަނީ ޒުވާނުންގެ ހަކަތައާއި ޢިލްމީ ޤާބިލުކަމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، މިފަދަ ޣާފިލުކަމެއްގެ ތެރޭގައި ޒުވާން ޖީލު އޮތުމަކީ މުޅި އުންމަތް ފަހަތަށް ސާޖަހަންޖެހޭ ސަބަބެކެވެ. މިކަން ވަނީ މިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާގައި ވަރަށް ސަރީޙަބަހުން ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.
''އިސްލާމީ ޙަޟާރަތުގެ ރަންޒަމާން'' މައުޟޫއަށް މިއަދު ގެނެސްދިން ހުކުރު ހުތާބާއަށް ޚުލާޞާކޮށް ބަލާލައި، އެ ހުތުބާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައެއް މުހިންމު ނުކުތާތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްލަމެވެ.
އިސްލާމީ ޙަޟާރަތުގެ ބިންގާ
އިސްލާމީ ޙަޟާރަތަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ވަޙީއާ އެކު ފެށިގެން އައި، ދީނީ އަދި ދުންޔަވީ ގޮތުން މުސްލިމުން ހޯދި ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެކެވެ. މި ޙަޟާރަތުގެ މައިގަނޑު އަސާސްތަކަކީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާއާއި، ޝަރުޢީ ޙުކުމްތަކާއި، ރިވެތި އަޚްލާޤެވެ. ކައުނުގައިވާ ކަންކަމާ މެދު ވިސްނައި ފިކުރުކުރުމަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ އެންގެވުންތަކަކީ މުސްލިމުން ޢިލްމީ ގޮތުން ކުރިއަރައިދިއުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
ޢިލްމީ އަދި ޢުމްރާނީ ކުރިއެރުން
ޢިލްމު އުނގެނުމަކީ ދީނީ ވާޖިބެއް ކަމުގައި ދެކިގެން މުސްލިމުން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ޢުމްރާނީ އަދި ޢިލްމީ ގޮތުން ދުނިޔެ ނުދެކޭ ފަދަ ކުރިއެރުންތަކެއް މުސްލިމުން ހޯދިއެވެ. މިސާލަކަށް އަންދަލުސްގެ ޤުރްޠުބާއަކީ އޭރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ، މަގުތައް ބައްތިން ދިއްލައި، ސަލާމަތީ ކަންކަމާއި ސާފުތާހިރުކަން ބެލެހެއްޓި ނަމޫނާ ސިޓީއެކެވެ. މިއީ މުސްލިމުން ދުނިޔެއަށް ދެއްކި ތަހުޒީބީ މިސާލެކެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيْضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ) (أخرجه ابن ماجه (٢٢٤)، وقال النووي: ضعيف الإسناد صحيح المعنى. حاشية السندي على سنن ابن ماجه (دار الجيل- بيروت) ج ١ ص ٩٩) މާނައީ: "ޢިލްމު އުނގެނުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށްމެ ވާޖިބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ." ނަތީޖާއަކީ، މުސްލިމުން ޢުމްރާނީ ގޮތުންނާއި ޢިލްމީ ގޮތުން ދުނިޔޭގައި އޭރު އެއްވެސް ބަޔަކަށް ހޯދިފައިނުވާ އެތައް ކުރިއެރުންތަކެއް، މަދު އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ހޯދުމެވެ. އަންދަލުސްގައި މުސްލިމުން ވެރިކަންކުރަން ފެށި އިރު، އެ ސަރަހައްދު އޮތީ ޔޫރަޕުގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކެކޭ އެއް ފަދައިން އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި، އިޤުތިޞާދީ ގޮތުންނާއި، ޢިލްމީ ގޮތުން، ވަރަށް ވެސް ދަށް ފެންވަރެއްގައެވެ. އެ ތަނުގައި މުސްލިމުންގެ ވެރިކަން ގާއިމުވެ، ހިޖުރައިން ތިންވަނަ ޤަރުނުގެ ފަހުކޮޅު، މުޅި ދުނިޔޭގައި އެންމެ ކުރިއަރައިފައިވާ ސިޓީކަމުގައި، މުސްލިމުން ވެރިކަންކުރަމުން ދިޔަ އަންދަލުސްގެ ޤުރްޠުބާ ވިއެވެ. އޭރު ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި އެ ރަށުގެ މަގުތައް ދިއްލައި އަލިކޮށްފައި ވެއެވެ. މީސްތަކުންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޓަކައި ރެއާއި ދުވާލު ފޯރިމެރުމަށް ފުލުހުންގެ ފައުޖުތައް ރުކުރުވައިލެވިފައި ވެއެވެ. ގޭބިސީތަކުގައި އުފެދޭ ކުނިތައް އަސްގާޑިޔާ ބޭނުންކޮށް ރަށުތެރެއިން ނެރެ ނައްތައިލެވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޔޫރަޕުގެ އެހެން ގައުމުތަކުންނާއި، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން، މީސްތަކުން އެ ތަނަށް ހިޖުރަކުރާން ފެށިއެވެ.
މި ކައުނުގައި މާތް ﷲ ލައްވައިފައިވާ ކަންކަމާއި ތަފާތު އެކި މަޚްލޫޤުންނާ މެދު ވިސްނައިފިކުރުކުރުމަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ އެތައް ތަނެއްގައި އެކަލާނގެ އަންގަވައިފައި ވެއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (سورة الغاشية 17-20) މާނައީ: "ފަހެ، ޖަމަލު ހައްދަވައިފައި ވަނީ، ކޮންފަދައަކުންކަމާ މެދު އެއުރެން ޖަމަލަށް ނުބަލަނީހެއްޔެވެ؟ އަދި އުޑު އުފުއްލަވައިފައި ވަނީ، ކޮންފަދައަކުންކަމާ މެދު އެއުރެން އުޑަށް ނުބަލަނީހެއްޔެވެ؟ އަދި ފަރުބަދަތައް ކޮޅަށް ނަންގަވައިފައި ވަނީ، ކޮންފަދައަކުންކަމާ މެދު އެއުރެން ފަރުބަދަތަކަށް ނުބަލަނީހެއްޔެވެ؟ އަދި ބިން ފަތުރުއްވައިފައި ވަނީ، ކޮންފަދައަކުންކަމާ މެދު އެއުރެން ބިމަށް ނުބަލަނީހެއްޔެވެ؟" މާތް ﷲ މި ފަދައިން އަމުރުކުރައްވައި އެންގެވުމާއި، ޢިލްމު އުނގެނުމަށް އެންގެވި އެންގެވުންތަކުގެ ސަބަބުން، މުސްލިމުން ޢިލްމު އުނގެނުމަކީ ވާޖިބެއްކަމުގައި ދެކި ޢިލްމީ ތަފާތު ރޮނގުތަކުގައި ކުރިއަރައި ދިޔައީ، ހަލުވިކަމާއެކުގައެވެ. ނުހަނު ޅަ ޢުމުރުގައި ޤުރްއާނާއި ޙަދީޘް ޢިލްމު އުނގެނި، އޭގެ އިތުރަށް ދުންޔަވީ ޢިލްމުގެ ހޯދުންތަކަށް އެ ބޭކަލުން ވަގުތުތައް ހުސްކުރެއްވީ، އަމިއްލަ ވާޖިބެއްކަމުގައި ދެކިވަޑައިގެންނެވެ. މިއަދު އަހަރެމެންގެ ޙާލަތާ މެދު ވިސްނައިލާށެވެ! ހަމައެކަނި ދުންޔަވީ އެދުންތަކުގައި މަޝްޣޫލުވެ، ޣާފިލުކަމުގެ ތެރޭގައި ހޭދަކުރާ ޒުވާނުން އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި އިތުރުވަމުން ދިޔުމަކީ ދެރަވެ ހިތާމަކުރާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ބޭސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން މުސްލިމް ޢިލްމުވެރިން ކުރެއްވި މަސައްކަތްތަކަކީ މިއަދުވެސް އިންސާނިއްޔަތަށް ހުރި ނިޢުމަތެކެވެ. އައްރާޒީއަކީ ބޭހުގެ މިންގަނޑު ބަލާ މީޒާނެއް އުފައްދަވައި، ފާނަބަސަންދު ފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯއްދެވި ބޭފުޅެކެވެ. ހަމައެފަދައިން، އިބުނު ސީނާއަކީ ކަރަންޓީނުކުރުމުގެ އުސޫލު އެކުލަވައިލެއްވި އަދި ލޮލަށް ނުފެންނަ ޖަރާސީމުން ބަލި ފެތުރޭކަން ހޯއްދެވި ބޭފުޅެކެވެ. އިބްނުލްހައިޘަމް ކެމެރާގެ ބިންގާ އެޅުއްވިއިރު، އަލްޚަވާރިޒްމީ ވަނީ އަލްޖިބުރާގެ ޢިލްމު އުފަންކުރައްވާފައެވެ.
ޒުވާނުންނަށް އޮތް އިލްތިމާސް
މުސްލިމުން ޢިލްމީ ގޮތުން ކުރިއަރައި މެދުއުޑުގައި ފިޔަޖަހަމުންދިޔައީ، އިސްލާމީ ސަޤާފަތުގެ މަތީގައި އީމާންތެރިކަމާ އެކު ސާބިތުވެ ތިބެގެންނެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ކުރިއެރުން ހުއްޓި، ފަހަތަށް ދާންޖެހުނީ ދީނާ ދުރުވެ، ޢިލްމީ ދިރާސާކުރުންތައް ދޫކޮށްލުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މިއަދުގެ ޒުވާނުން ހަމައެކަނި ދުންޔަވީ ވަގުތީ އުފާތަކަށް ހެއްލުމުގެ ބަދަލުގައި، ދީނީ އަދި ދުންޔަވީ ޢިލްމުން ކުރިއަރައި ދިއުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބުނާނަމަ، އިސްލާމީ ޙަޟާރަތުގެ ރަންޒަމާން އަލުން އިއާދަކުރެވޭނީ ޒުވާނުން ޣާފިލުކަމުގެ ނިދިން ހޭލައިގެންނެވެ. ދީނީ އަދި ދުންޔަވީ ޢިލްމު އުނގެނުމަކީ އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، އުންމަތަށް ފައިދާހުރި ކަންކަމުގައި މަޝްޣޫލުވުމަކީ މިއަދު ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ފިނިއަށި 0 ޚިޔާލެއް ލިބިފައިވޭ!