އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި އެކުލަވާލި ތާރީޚީ 'އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގ' (އެމް.އޯ.ޔޫ) ގައި ދެ ގައުމުން އިލެކްޓްރޯނިކްކޮށް ސޮއިކޮށް، އެއަށް މިއަދު އަމަލުކުރަން ފަށައިފިއެވެ.

މިކަން ރަސްމީކޮށް އިއުލާން ކުރެއްވީ މި މަޝްވަރާތަކުގައި މެދުވެރިއެއްގެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝަހްބާޒް ޝަރީފެވެ.

Ad
rt

''އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ތާރީޚީ 'އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގ' (އެމް.އޯ.ޔޫ) ގައި މިއަދު އިލެކްޓްރޯނިކްކޮށް ސޮއިކުރެވިފައިވާކަން އިޢުލާނު ކުރުމަކީ އަޅުގަނޑަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެކެވެ. މި އެމް.އޯ.ޔޫގައި ދެ ޤައުމުގެ އިއްޒަތްތެރި ރައީސުން ސޮއިކުރައްވާފައިވާއިރު، މެދުވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަޅުގަނޑުވެސް ވަނީ މިއަށް ތާއީދުކޮށް ސޮއިކޮށްފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އެންމެ މަތީ ފަންތީގައި މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމުން ދޭހަވަނީ، ދެބަސްވުންތަކަށް ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދެ ފަރާތުންވެސް ދޭ އަހަންމިއްޔަތެވެ. އިސްލާމްއާބާދު އެމް.އޯ.ޔޫއަށް ވަގުތުން އަމަލުކުރަން ފެށޭނެއެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން، އީރާނުން ވަގުތުން ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލާނެއެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ވަގުތުން ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑް (ހުރަސްތައް) އުވާލާނެއެވެ.'' މިކަން ޢިއުލާން ކުރަމުން ޝެހެބާޒް ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޖޭ. ޓްރަމްޕް ސޮއިކުރެއްވީ ޖީ7 ސަމިޓްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް ފަރަންސޭސިވިލާތުގައި ހުންނަވައެވެ. ހަމައެވަގުތު އީރާނުގެ ރައީސް މަސްޢޫދު ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ ތެހެރާނުގައި ހުންނަވައިގެން ޑިޖިޓަލްކޮށް މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރައްވާފައެވެ.

14 ނުކުތާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މި އޮނިގަނޑުގެ ދަށުން ހުރިހާ ފްރަންޓްތަކެއްގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް ވަނީ ލާޒިމްކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ލުބުނާނުގެ ހަނގުރާމަވެސް ހިމެނެއެވެ.

އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމް އޮފް އަންޑަސްޓޭންޑިންގ' (އެމް.އޯ.ޔޫ)

ބޮޑުވަޒީރު ޝަހްބާޒް ޝަރީފް ވަނީ މި ކާމިޔާބީގައި އެހީތެރިވެދެއްވި ގަތަރު، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ތުރުކީ އަދި މިސްރުގެ ލީޑަރުންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ މަޝްވަރާ ޓީމުގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ޖޭ.ޑީ. ވެންސް، ސްޓީވް ވިޓްކޮފް އަދި ޖެރެޑް ކުޝްނަރގެ އިތުރުން އީރާނުގެ އިސް ބޭފުޅުން މިކަމުގައި ދެއްކެވި ކެތްތެރިކަމަށް ތައުރީފު ކުރެއްވިއެވެ. ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ޕާކިސްތާނުގެ ފީލްޑް މާޝަލް ސައްޔިދު އާސިމް މުނީރު އަދާކުރެއްވި ދައުރުވެސް ބޮޑުވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

''މި އެމް.އޯ.ޔޫ އަކީ މުޅި ސަރަހައްދަށް އިތުރު ދޭދޭ ދެނެގަތުމާއި، މިއަށްވުރެ ބޮޑު އިޙްތިރާމާއި، ތަނަވަސްކަން ގެނެސްދޭނެ ދެމެހެއްޓެނިވި ބިންގަލަކަށް ވުމީ އަޅުގަނޑުގެ ދުޢާއެވެ. އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު 'އިސްލާމްއާބާދު އެމް.އޯ.ޔޫ' ގައި ރަސްމީކޮށް ސޮއިކުރުމަކީ، ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު މަސް ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކަށް ވަގުތީ ހުއްޓުމެއް ގެނުވި މުހިންމު ތާރީޚީ މައިލްސްޓޯނެކެވެ.'' ޝެހެބާޒް ވިދާޅުވެފަވެއެވެ.

ސޮއިކުރުމާއި އަމަލުކުރަން ފެށުން

ރިމޯޓް ފޯމަލައިޒޭޝަން: ޖޫން 14 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭ.ޑީ. ވެންސް އިޢުލާނު ކުރެއްވި ޑިޖިޓަލް ސޮއިކުރުމަށްފަހު، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއަން މި ލިޔުމުގައި ރިމޯޓް ސޮއި މެދުވެރިކޮށް ފައިނަލްކޮށްފައިވަނީ 17 ޖޫން 2026 ގައެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް މި ތާރީޚީ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވީ ޖީ7 ސަމިޓްގެ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް ފަރަންސޭސިވިލާތުގައި ހުންނަވައެވެ. އަދި ހަމަ އެވަގުތު ރައީސް ޕެޒެޝްކިއަން ސޮއިކުރެއްވީ ތެހެރާނުގައި ހުންނަވައެވެ.

14 ނުކުތާގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މި އޮނިގަނޑަށް މިހާރު ރަސްމީކޮށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާއިރު، ހުރިހާ ފްރަންޓްތަކެއްގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ވަގުތުން އަދި ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް ވަނީ ލާޒިމްކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ލުބުނާނުގެ ހަނގުރާމަވެސް ހިމެނެއެވެ.

އިސްލާމްއާބާދު މެމޮރެންޑަމްގެ މުހިންމު މާއްދާތައް

ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑްތަކާއި އުޅަނދުފަހަރު ދަތުރުފަތުރުކުރުން: އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް އެމެރިކާއިން އަޅާފައިވާ ކަނޑުގެ ބްލޮކޭޑް ވަގުތުން އުވާލަން ފެށުމަށާއި، 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެއްކޮށް އުވާލުމަށް އެމެރިކާއިން ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައި އިއާދަކުރުމަށްޓަކައި، ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރަށް އެއްވެސް ފީއަކާ ނުލައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތަށް ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި އީރާނުން ވަނީ ހުޅުވާލާފައެވެ.

60 ދުވަހުގެ ޑިޕްލޮމެޓިކް ފުރުސަތު: މި އެމް.އޯ.ޔޫ އަކީ ފައިނަލް ސުލްހައިގެ މުއާހަދާއަކަށްވުރެ ބޮޑަށް މަތީ ފަންތީގެ އޮނިގަނޑެކެވެ. ފުރިހަމަ އަދި ގާނޫނީ ގޮތުން ބާރުލިބޭ އެއްބަސްވުމަކަށް ވާސިލްވުމަށް ދެ ގައުމުންވެސް ވަނީ ގިނަވެގެން 60 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ކަނޑައަޅާފައެވެ. މުހިންމު ޑިޕްލޮމެޓިކް މަޝްވަރާތައް ސްވިޒަލޭންޑްގައި ފެށުމަށް ވަނީ ތާވަލުކޮށްފައެވެ.

ނިއުކްލިއާ ވައުދުތައް: މި ލިޔުމުގެ ދަށުން، ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަށް ނުވަތަ ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރާނެ ކަމަށް އީރާނުން ވަނީ އަލުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބެލުމުގެ ދަށުން އީރާނުގައި މިހާރު ހުރި މުއްސަނދިކޮށްފައިވާ ޔުރޭނިއަމްގެ ރަސްމީ ރިޒާވް މެނޭޖްކުރާނެ ނުވަތަ ބަދަލުކުރާނެ ގޮތެއް ނިންމާނެއެވެ.

ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި އިއާދަކުރުން: ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެއްކޮށް އުވާލުން ބިނާވެފައިވަނީ އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރާ މިންވަރުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ސާފުނުކުރާ ތެލާއި، ޕެޓްރޯލިއަމް އުފެއްދުންތައް އެކްސްޕޯޓްކުރުމަށާއި އެއާ ގުޅޭ ބޭންކިން މުއާމަލާތްތަކަށް އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ ވަގުތުން ހުއްދަ ދީފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަރަހައްދީ ބައިވެރިންނާ ގުޅިގެން އީރާނުގެ އިގްތިސާދު އިއާދަކުރުމަށާއި ތަރައްގީއަށް 300 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕެކޭޖެއް މި އޮނިގަނޑުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ.

ސަރަހައްދީ ވަގުތީ އިޖާބަ

އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި، ވިޔަފާރި އުޅަނދުފަހަރާއި އެ ގައުމުގެ އުޅަނދުފަހަރުގެ ފުރަތަމަ ބައި މިހާރު ވަނީ އޮމާން ކަނޑުގައި ކުރިން އެމެރިކާއިން ބްލޮކޭޑްކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތައް ހުރަސްކުރަން ފަށާފައެވެ.

ޔޫރަޕާއި ސަރަހައްދީ ލީޑަރުން ވަނީ މި ކުރިއެރުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން ހަލަބޮލިވެފައިވާ ހަކަތައިގެ ބާޒާރު ހަމައަކަށް އެޅިގެންދާނެ ކަމަށް ފާހަގަކުރައްވާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، ދިފާއީ މާހިރުން އިންޒާރު ދެއްވާ ގޮތުގައި، އަސްލު އިމްތިހާނަކީ ނިއުކްލިއާ ކަންކަން ކަށަވަރުކުރުމާއި ސަރަހައްދީ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސްވިޒަލޭންޑްގައި ކުރިއަށްދާނެ މަޝްވަރާތަކެވެ.

މި އެއްބަސްވުމަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރު މަސް ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކަށް ނިމުމެއް ގެނުވި ތާރީޚީ ފިޔަވަޅެކެވެ.