އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި ސްވިޒަލޭންޑުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ބޭނުންކުރުމަށް އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ހުށަހެޅި ދެ ހުށަހެޅުމެއް އެ ގައުމުން ބޭރުކޮށްލައިފިއެވެ. 2026 މާރިޗު 14 ވީ ހުކުރު ދުވަހު ސްވިޒަލޭންޑް ސަރުކާރުން ވަނީ މިކަން ރަސްމީކޮށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.

ސްވިޒަލޭންޑުގެ މި ނިންމުމަކީ އެމެރިކާގެ ވައިގެ ހަމަލާތަކަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ސަބަބަކީ އުތުރު އެމެރިކާއާއި ފާރިސީ ކަނޑުއޮޅިއާ ދެމެދު އޮންނަ އެންމެ ސީދާ ވައިގެ މަގުތަކުގެ ތެރޭގައި ސްވިޒަލޭންޑް ހިމެނޭތީއެވެ.

Ad
rt

"ކޮންފްލިކްޓް" އަކުން "ހަނގުރާމަ" އަކަށް ބަދަލުވުން

ސްވިސް ފެޑަރަލް ކައުންސިލުން މި ނިންމުން ނިންމާފައިވަނީ އެ ގައުމުގެ ގާނޫނީ މަގާމަށް ގެނައި ބަދަލަކާ ގުޅިގެންނެވެ. މި ހަފުތާގެ ކުރީކޮޅު ސަރުކާރުން މި ހާލަތަކީ "ކޮންފްލިކްޓް" ނުވަތަ ކުރިމަތިލުމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ބައެއް ކަންކަމުގައި ދޫދީފައިވީ ނަމަވެސް، އިއްޔެއިން ފެށިގެން އެ ގައުމުން ވަނީ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ.

ފެޑަރަލް ކައުންސިލުން މިހާރު ވަނީ އެމެރިކާ/އިސްރާއީލް އަދި އީރާނާ ދެމެދު އޮތް ހާލަތަކީ "ނިއުޓްރަލިޓީ ލޯ" ނުވަތަ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހުމުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން "ހަނގުރާމަ" އެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްމީކޮށް ކަނޑައަޅާފައެވެ. ހޭގް ކޮންވެންޝަންތަކުގެ ދަށުން، ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ގައުމަކުން އެ ގައުމުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ހަނގުރާމަވެރި ފަރާތްތަކުން އަސްކަރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންކުރުން މަނާކުރަންޖެހެއެވެ. މިއާއެކު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ މަތިންދާބޯޓުތައް ސްވިޒަލޭންޑް މަތިން އުދުހުން މިހާރު ވަނީ މަނާވެފައެވެ.

ހުށަހެޅުންތައް ބޭރުކޮށްލި ސަބަބު

ފެޑަރަލް އޮފީސް އޮފް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން (އެފްއޯސީއޭ) އާއި ޚާރިޖީ ވަޒީރު އިގްނާޒިއޯ ކާސިސް މި ނިންމުމަށް ދެއްވާފައިވަނީ މައިގަނޑު ދެ ސަބަބެކެވެ. ފުރަތަމަ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އެމެރިކާގެ އެޕްލިކޭޝަންތަކުގައި ބޯޓުތަކުން އުފުލާ ތަކެއްޗާއި މިޝަންގެ ބާވަތާ ގުޅޭގޮތުން އިތުރު ތަފުސީލު ބޭނުންވާއިރު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުރު މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެކަންކަން ސާފުކުރެވެން ނެތުމެވެ.

ދެވަނަ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ސްވިސް ދިފާއީ ވަޒީރު މާޓިން ފިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ދޭން ފެށި ހަމަލާތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން "އަނިޔާވެރިކަން މަނާކުރާ" އުސޫލުތަކާ ޚިލާފު އަމަލުތަކެއް ކަމަށެވެ. އެ ހަމަލާތަކަކީ އދ. ގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ނުވަތަ ހަމައެކަނި ދިފާއީ މަގުސަދެއްގައި ދޭ ހަމަލާތަކެއް ނޫން ކަމަށްވާތީ، އެކަމުގައި ސްވިޒަލޭންޑުން ގާނޫނީ ގޮތުން އެހީތެރިވެދެވެން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ލޮޖިސްޓިކަލް އަދި ޑިޕްލޮމެޓިކް އަސަރުތައް

މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ މުދާ އުފުލާ ބޯޓުތަކާއި ތެޔޮ އަޅައިދޭ ބޯޓުތައް މިހާރު ޖެހޭނީ ސްވިޒަލޭންޑް ދޫކޮށް ފަރަންސޭސިވިލާތް ނުވަތަ ޖަރުމަނުވިލާތުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރާށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދަތުރުގެ ވަގުތު އިތުރުވެ، ތެލުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމަށް ދިރާސާވެރިން ބުނެއެވެ.

ސްވިޒަލޭންޑަކީ އީރާނުގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ މަސްލަހަތުތައް ބަލަހައްޓާ ގައުމަށް ވީނަމަވެސް، މި ހިނގާ މާރިޗު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ތެހެރާންގައި ހުންނަ ސްވިސް އެމްބަސީ ވަނީ ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުކޮށްފައެވެ. އަދި އެމްބަސީގެ މުވައްޒަފުން މިހާރު ވަނީ އެއްގަމު މަގުން ތުރުކީއަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ.