މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން 2100 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދުނިޔޭގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ދިރޭތަކެތި ނެތިދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތް ކަމަށް ފަހުގެ ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ.

ޑިސެމްބަރު 5 ވަނަ ދުވަހު ސައިންސް މަޖައްލާގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއްގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މިހާރު ޖައްވަށް ދޫކުރެވޭ ގޭސްތަކުގެ މިންވަރު މަދުނުކޮށްފިނަމަ، މި ޤަރުނު ނިމުމުގެ ކުރިން ދުނިޔޭގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ދިރޭތަކެތި ނެތިދާނެކަމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.

Ad
rt

30 އަހަރުގެ މުއްދަތެއްގައި ކުރެވުނު 450 އަށްވުރެ ގިނަ ދިރާސާތަކުގެ ނަތީޖާތައް ދިރާސާކޮށް ހެދިފައިވާ މި ރިޕޯޓުގައި، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ދިރޭތަކެއްޗަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކާ އިތުރުވަމުންދާކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އެމްފިބިއަންސް އަދި ފަރުބަދަ، ޖަޒީރާ އަދި މީރުފެނުގެ ވެށީގައި އުޅޭ ދިރޭތަކެތި މިކަމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑަށް ނުރައްކަލާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ކޮނެކްޓިކަޓް ޔުނިވަރސިޓީގެ ބަޔޮލޮޖިސްޓެއް ކަމުގައިވާ މާރކް އަރބަން ކުރި މި ދިރާސާގައި، ދުނިޔޭގެ ހޫނުމިން އެކި މިންވަރަށް އިތުރުވުމުން ދިރޭތަކެތި ދެމިހުރުމަށް ކުރާނެ އަސަރު ދިރާސާކޮށްފައިވެއެވެ.

ޕެރިސް އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަދައިން ދުނިޔޭގެ ހޫނުމިން 1.5 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށްވުރެ މަތިނުވާގޮތަށް ހިފެހެއްޓިއްޖެނަމަ، ދިރޭތަކެތި ނެތިދިއުމުގެ ނުރައްކާ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކުޑަކުރެވިދާނެކަމަށް މި ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ. ނަމަވެސް، ހޫނުމިން 1.5 ޑިގްރީއަށް އިތުރުވިޔަސް، ގާތްގަނޑަކަށް 180،000 ބާވަތުގެ ދިރޭތަކެތި - ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ 50 ބާވަތަކުން އެއް ބާވަތް - ނެތިދިއުމުގެ ނުރައްކަލާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.

ދިރާސާގައި އިންޒާރުދީފައިވާ ގޮތުގައި، ހޫނުމިން 2.7 ޑިގްރީއަށް އިތުރުވެއްޖެނަމަ، ނެތިދިއުމުގެ ނުރައްކާ ދެގުނަ އިތުރުވެ، ކޮންމެ 20 ބާވަތަކުން އެއް ބާވަތް ނެތި ހިނގައިދާނެއެވެ. އަދި ހޫނުމިން 4.3 ޑިގްރީއަށް އިތުރުވެއްޖެނަމަ، ގާތްގަނޑަކަށް 15 އިންސައްތަ ދިރޭތަކެތި ނެތިދާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. އެންމެ ނުރައްކާތެރި ސިނާރިއޯގައި، ހޫނުމިން 5.4 ޑިގްރީއަށް އަރައިފިނަމަ، 30 އިންސައްތައާ ގާތްކުރާ މިންވަރެއްގެ ދިރޭތަކެތި ނެތިދާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މި ދިރާސާއިން އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ދިރޭތަކެތި ރައްކާތެރިކުރުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހޭކަމާއި، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ކުޑަކުރުމަށް އިތުރު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހޭކަމުގެ މައްޗަށެވެ.

މި ދިރާސާގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން، މާރކް އަރބަން ވިދާޅުވީ، "މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިރޭތަކެތި ނެތިދިއުމުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވަމުންދާކަން މި ދިރާސާއިން ސާފުކޮށް ދައްކައިދޭ ކަމަށެވެ.

އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅު ނާޅައިފިނަމަ، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ލިބޭނީ މާ ފަގީރު، މާ ހަޑި، އަދި މާ ނުރައްކާތެރި ދުނިޔެއެކެވެ." އަރބަން ވިދާޅުވިއެވެ.

ދުނިޔޭގެ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްޢިއްޔާތަކުން މި ދިރާސާގެ ނަތީޖާތަކާ ގުޅިގެން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައިވެއެވެ.

ވޯލްޑް ވައިލްޑްލައިފް ފަންޑުގެ ސައިންޓިސްޓެއް ކަމުގައިވާ ޑރ. ސާރާ ޖޯންސް ވިދާޅުވީ، "މި ދިރާސާއިން ދައްކައިދެނީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރިމަތީގައި އޮތް ގޮންޖެހުމުގެ ބޮޑުކަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅު އަޅަން ޖެހެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ހޫނުމިން މައްޗަށް ދިއުން މަޑުޖައްސާލުމަށް އިތުރު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހެއެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، މިހާރުވެސް ނުރައްކަލާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ދިރޭތަކެތި ރައްކާތެރިކުރުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހެއެވެ."

މި ދިރާސާގެ ނަތީޖާތަކުން ސަރުކާރުތަކަށާއި، ޕޮލިސީ މޭކަރުންނަށް އަދި އާންމު ރައްޔިތުންނަށްވެސް އިންޒާރެއް ދެއެވެ. އެއީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް އަވަސްކޮށް، އިތުރުކުރަން ޖެހިއްޖެކަމެވެ.