އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާއި އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ އެކަކު އަނެކަކަށް ސިޔާސީ ތާއީދު ހޯދައިދިނުމަށް ކުރި މަސައްކަތްތައް ނާކާމިޔާބުވެ، ދެ ގައުމުގައި ބޭއްވި އިންތިޚާބުތަކުން ދެ ލީޑަރުންނަށް ވެސް ބޮޑެތި ސިޔާސީ ނާކާމިޔާބީތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ. މި ނާކާމިޔާބީއާއެކު އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު ހަލަބޮލިވެ، ވޮޝިންޓަނުގައި އޮތް އެންމެ ގާތް ބައިވެރިޔާއަށް އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ނޫނެކޭ ބުނުމުން އެކަމުގެ އަސަރު އިސްރާއީލަށް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

އޮކްޓޫބަރު 27 ގައި ބޭއްވި އިސްރާއީލުގެ ޕާލަމެންޓް އިންތިޚާބުގައި ނަތަންޔާހޫގެ ކަނާތުފިޔައިގެ ކޯލިޝަނަށް ކާމިޔާބު ކުރެވުނީ އެންމެ 53 ގޮނޑިއެވެ. މިއީ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށް ބޭނުންވާ 61 ގޮނޑިއަށް ވުރެ މާ މަދު އަދަދެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވި އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްގެ މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގައި ޓްރަމްޕްގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ވަނީ ހައުސް އޮފް ރެޕްރެޒެންޓެޓިވްސް އަދި ސެނެޓުގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ވެސް ގެއްލިފައެވެ. އިދިކޮޅު ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީން ވަނީ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބާރުގަދަ ސަރަހައްދުތައް ކަމަށްވާ ޓެކްސަސް އަދި ކެންސަސް ފަދަ ސްޓޭޓްތަކުގައި ވެސް ކުރިއެރުންތައް ހޯދާފައެވެ.

Ad
rt

މި ދެ ލީޑަރުންގެ ސިޔާސީ މިސްރާބު ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ، ނިމިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލު ގުޅިގެން ފެށި އަސްކަރީ ވަރުގަދަ ހަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އީރާނުން ރައްދު ދީ، މުޅި ސަރަހައްދުގައި ފުޅާ ހަނގުރާމައެއް ފެށިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އުފެދުނެވެ. އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށް ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފުކޮށް، ދެ ގައުމުގެ ވޯޓުލާ އާންމުން އެކުވެރި ލީޑަރަށް ތާއީދުކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. ނަމަވެސް އެ ނިންމުންތަކުގެ ނަތީޖާ ދެއްކީ މުޅިން އިދިކޮޅަށެވެ.

ޔުނިވާސިޓީ އޮފް މެރީލޭންޑްގެ ޕްރޮފެސަރު އަދި ކްރިޓިކަލް އިޝޫސް ޕޯލްގެ ޑިރެކްޓަރު ޝިބްލީ ތަލްހަމީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އިންތިޚާބުން ފެނިގެންދިޔައީ "ޓްރަމްޕިޒަމް" އާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ނުކުތް ތާރީޚީ ސިޔާސީ ތޫފާނެކެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޚާރިޖީ ސިޔާސަތާއި، ޚާއްސަކޮށް އީރާނު ހަނގުރާމައާއި އިސްރާއީލަށް އެމެރިކާއިން ދޭ އެއްބާރުލުމަކީ އާންމުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ދެކެއެވެ. އިންތިޚާބުގެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް ކުރިން ނެގި ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރި ޚަރަދު ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއަށް އެމެރިކާ ވެއްދުމުގައި އިސްރާއީލުގެ ނުފޫޒު އޮތް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެއެވެ.

އެމެރިކާއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އިސްރާއީލުގެ އެންމެ ބޮޑު މަދަދުގާރެވެ. އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގައި ޣައްޒާގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓުވުމަށް ހުށަހެޅި ގަރާރުތައް ހިމެނޭހެން، އިސްރާއީލާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅޭ ގަރާރުތައް ވީޓޯ ކުރުމުގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއިން އަހަރަކު މަދުވެގެން 3.8 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އަސްކަރީ އެހީ އިސްރާއީލަށް ދެއެވެ. ނަމަވެސް، ވޯޓުލުން ކުރިއަށްދިޔަ ވަގުތު ދެއްވި ޓީވީ އިންޓަވިއުއެއްގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، 2026 ވަނަ އަހަރު ނިމުމަށްފަހު އިސްރާއީލަށް އަހަރަކު ދޭ 4 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީ ދިނުން ހުއްޓާލުމަށް ނަތަންޔާހޫއާއެކު އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. މިއީ އިސްރާއީލަށް އެހީވުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ނުރުހުން ކުޑަކުރުމަށް ޓްރަމްޕް ދެއްކެވި ވާހަކައެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އިންތިޚާބުގައި ލިބުނު ނާކާމިޔާބީ ޓްރަމްޕް ގަބޫލުކުރެއްވި ނަމަވެސް، ނަތަންޔާހޫ ގެންދަވަނީ އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއާމެދު ސުވާލު އުފައްދަވަމުންނެވެ. އޭނާގެ ލިކޫޑް ޕާޓީގެ ލީޑަރު ވަނީ އިސްރާއީލުގެ އަރަބި ޕާޓީތަކަށް ބޭރުގެ ބާރުތަކުން ޣައިރުގާނޫނީ ގޮތުގައި ވޯޓު ހޯދައިދިން ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް، ރަސްމީ ނަތީޖާ ބަލައިނުގަންނާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ދެއްވާފައެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން އިދިކޮޅު ލީޑަރު ޔައިރް ލަޕީޑް ބުނެފައި ވަނީ، ނަތަންޔާހޫގެ މި އަމަލުތަކާއި އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާގެ ސަބަބުން، ބޮޑުވަޒީރަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އެއްވެސް ބުރަދަނެއް ނެތް ފަރާތަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

އިސްރާއީލު ސަރުކާރުގެ ކުރީގެ މުޝީރު ޑެނިއަލް ލެވީ އަލްޖަޒީރާއަށް ބުނީ، އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނަމުންދާ ފުން ބަދަލުތައް ގަބޫލުކުރުމަށް އިސްރާއީލުން ފަސްޖެހޭ ކަމަށެވެ. އަދި އީރާނު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، މެދުއިރުމަތީގެ ނުރައްކާތެރި އަސްކަރީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ޓްރަމްޕް ވެއްދުމުގައި އިސްރާއީލުގެ ދައުރެއް އޮތްކަން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކޮށްފަވެއެވެ.