އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ބާއްވާ ދެވަނަ ބުރުގެ މަޝްވަރާތައް ބޭއްވުމަށް ޕާކިސްތާނުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށާއި، މިހާރު އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ދެ ހަފުތާގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު 21 ނުވަތަ 22 އެޕްރީލް 2026 އަށް ހަމަވުމުގެ ކުރިން، އީރާނުގެ މަންދޫބުންނާ ބައްދަލުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލުން މަޝްވަރާ ކުރަމުންދާ ކަމަށް ސީ.އެން.އެން އާއި އެހެނިހެން ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފިއެވެ.

ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ބޭއްވުނު މަތީ ފަންތީގެ ފުރަތަމަ ފުރަތަމަ ބުރުގެ މަޝްވަރާ ބައްދަލުވުން 11 އެޕްރީލް 2026 ގައި ޕާކިސްތާނުގެ އިސްލާމްއާބާދުގައި ބޭއްވުނުއިރު، މިއީ 12 ގަޑިއިރަށްވުރެ ގިނަ ވަގުތަށް ދެމިގެންދިޔަ ބައްދަލުވުމެކެވެ. އެމެރިކާގެ ފަރާތުން މި މަޝްވަރާތަކުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވީ ނައިބު ރައީސް ޖޭ.ޑީ ވެންސް އެވެ. އޭޕްރީލް 8 ހިސާބުގައި އިޢުލާންކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ޕާކިސްތާނުން ވަނީ މުހިންމު މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކޮށްފައެވެ.

Ad
rt

ނަމަވެސް، ފުރަތަމަ ބުރުގެ މަޝްވަރާތަކުގައި އެއްވެސް އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް އުފެދުނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމާއި، މިސައިލް އުފެއްދުމުގެ ޤާބިލުކަމާއި، ސަރަޙައްދީ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތްތަކަށް އެހީތެރިވުމާއި، އަދި ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމާ ގުޅޭގޮތުންނެވެ. އެއްވެސް ކުރިއެރުމެއް ނުލިބި ދެ ފަރާތުން އެނބުރި ޤައުމަށް ދިޔުމާ ގުޅިގެން، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުން ދެން ވާނެ ގޮތަކާމެދު ވަނީ ކަންބޮޑުވުން އުފެދިފައެވެ

އިސްލާމްއާބާދުގައި ބޭއްވި މަޝްވަރާތައް ކާމިޔާބު ނުވުމާ ގުޅިގެން، ޕާކިސްތާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އިސްޙާޤް ދާރް އާއި އެހެނިހެން އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވީ، ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި އިތުރު މަޝްވަރާތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް ޕާކިސްތާން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށެވެ. މި މަސައްކަތުގައި މިޞްރު، ތުރުކީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަދި ޗައިނާ ފަދަ ޤައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަން ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ހޯދާފައެވެ. އަމާޒަކީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މަޝްވަރާކޮށް، މަސްރަޙު ގޯސްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ.

ސީ.އެން.އެން އިން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕް ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލުން ދަނީ ދެވަނަ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވޭނެ ތާރީޚުތަކާއި ތަންތަނާ ބެހޭގޮތުން ދިރާސާ ކުރަމުންނެވެ. އަލުން އިސްލާމްއާބާދަށް ދިއުމަކީ އެއް އިޚްތިޔާރު ކަމުގައި ވިޔަސް، އެހެން ތަންތަނާމެދުވެސް ދަނީ ވިސްނަމުންނެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް ބުނެފައިވަނީ އީރާނުން "އެއްބަސްވުމަކަށް އަންނަން ބޭނުންވާ" ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އެމެރިކާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކުން އީރާނަށް ޕްރެޝަރު ކުރަމުންދާނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވަނީ އިޝާރާތް ކޮށްފައެވެ.

މި ހަރަކާތްތައް ހިނގަމުން މިދަނީ، އިސްލާމްއާބާދު މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކާއި އަސްކަރީ މުދާ އުފުލާ އުޅަނދުފަހަރު ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން މަނާކުރުމަށް އެމެރިކާ އިން ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ފަށާފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އީރާނާ ގުޅުމެއް ނެތް އާންމު މުދާ އުފުލާ އުޅަނދުތަކަށް ހުރަހެއް ނާޅާނެ ކަމަށް އެމެރިކާ އިން ބުނި ނަމަވެސް، މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން މަސްރަޙު އިތުރަށް ނުތަނަވަސްވެ، ބައެއް ބައިވެރި ޤައުމުތަކުގެ ފާޑުކިޔުން ވަނީ އަމާޒުވެފައެވެ.

ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މިހާރުގެ ޙާލަތުޕާކިސްތާނުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ވެފައިވާ ދެ ހަފުތާގެ ނާޒުކު އެއްބަސްވުން މިހާތަނަށް ދެމިއޮތް ނަމަވެސް، އެކަމަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވެފައެވެ. އީރާނުން ދަނީ ކަނޑުއޮޅީގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބައެއް ބުރޫތައް އަރުވަމުންނެވެ. އަދި ތެލުގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ. އެޕްރީލް 21 ނުވަތަ 22 ގައި މުއްދަތު ހަމަވާއިރު، ދާއިމީ ހައްލެއް ނުވަތަ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިއްޖެނަމަ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތައް އަލުން ފެށުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަސްރަޙުމި މައްސަލާގައި ދުނިޔޭގެ އެހެން ލީޑަރުންގެ ވިސްނުން ހުރި ގޮތަށް ބަލާއިރު، ސްޕެއިންގެ ބޮޑުވަޒީރު ޕެޑްރޯ ސަންޗޭޒް ޗައިނާއަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި، އީރާނަށް އޮތް ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަނުޖެހުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އެހީތެރިވުމަށް ޗައިނާއަށް ވަނީ ގޮވާލައްވާފައެވެ.

އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކިއަރ ސްޓާމަރ ވަނީ އެމެރިކާ އިން ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން ބައިވެރިނުވާނެ ކަމަށް ސާފުކޮށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ޤައުމުން އިސްކަންދެނީ ޑިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތަކަށާއި ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވުމަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ އެހީތެރިކަމަށެވެ.

ސްވިޒަލޭންޑުން ދަނީ މުސްތަޤުބަލުގެ މަޝްވަރާތައް ބޭއްވުމަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށާއި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ހުށަހަޅަމުންނެވެ.

މި ޙާލަތަކީ ވަރަށް އަވަހަށް ބަދަލުވަމުންދާ ޙާލަތެކެވެ. ފުރަތަމަ ބުރުގެ މަޝްވަރާތައް ނާކާމިޔާބުވި ނަމަވެސް، އަލުން ހަނގުރާމައަކަށް ގޮސްފިނަމަ ލިބޭނެ އިޤްތިޞާދީ ގެއްލުމާއި ސަރަޙައްދީ ނުރައްކާތައް (އިސްރާއީލް، ލުބުނާން އަދި ހިޒްބުالله ފަދަ ފަރާތްތައް ބައިވެރިވުން) ދެ ފަރާތަށްވެސް އެނގެއެވެ. ދެވަނަ ބުރުގެ މަޝްވަރާތައް ބޭއްވޭނެތޯ އާއި، ނިއުކްލިއަރ މައްސަލައާއި ހޯމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއާ ގުޅޭގޮތުން ނަތީޖާއެއް ނެރެވޭނެތޯ، މިއީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރެވޭނެތޯ ނިންމާނެ މައިގަނޑު އަސާސްތަކެވެ. އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކު، ވަގުތު ކުޑަތަންވަމުންދާއިރު ދެ ފަރާތުގެ މެދުގައި އޮތް އިތުބާރު އަދިވެސް ވަނީ ވަރަށް ކުޑަވެފައެވެ.