ފެބްރުއަރީ 28، 2026 ގައި އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލު ގުޅިގެން ދިން ވަރުގަދަ ވައިގެ ހަމަލާތަކާއެކު (އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ)، އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނާއެކު ސީދާ އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުމަކަށް ގޮސްފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ލީޑަރޝިޕް (ސްޕްރީމް ލީޑަރު އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުން ހިމެނޭހެން)، ނިއުކްލިއަރ އަދި މިސައިލް އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކާއި، އަސްކަރީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީފައިވެއެވެ. އަދި މީނާބް ސްކޫލަށާއި، ބައެއް ކޮލެޖް ޔުނިވަރސިޓީތަކަށާއި، އަސާސީ އިންފްރާސްޓަކްޗަރ ހިމެނޭހެނެ އާންމު ތަންތަނަށް ވެސް ހަމަލާތައް ދީފަވެއެވެ. މީގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން އީރާނުން ދިން މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކާއެ، ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ދަތުރުފަތުރަށް ހުރަސް އެޅި، ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުން ބޮޑުވެގެންދިޔައެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ މެދުވެރިވުމާއެކު އޭޕްރީލް 8، 2026 ގައި ދެ ހަފުތާގެ މުއްދަތަށް ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކުރެވި، އިސްލާމްއާބާދުގައި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދިޔައެވެ. ނަމަވެސް، ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކާއި ދާއިމީ ހައްލެއް ނުފެންނާތީ، މި މައްސަލަ އަދި މުޅިން ހަމައަކަށް ނޭޅެއެވެ.

Ad
rt

އީރާނާއި ދެކޮޅު ހަނގުރާމައާއި މެދު އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ ޚިޔާލު

މި ހަނގުރާމާގައި އެމެރިކާ އަދާކުރަމުންދާ ދައުރާ ގުޅިގެން އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ސާވޭތަކަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާގެ ސީ.ބީ.އެސް ނިއުސް އާއި ޔޫގަވް ގުޅިގެން މާޗް 2026 ގެ މެދުތެރޭގައި ކުރި ސާވޭއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަށް ތާއީދުކުރަނީ އެންމެ 40 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. އަދި 60 އިންސައްތަ މީހުން މިކަމާ ދެކޮޅެވެ. އާންމުންގެ ބޮޑުބައެއް (57 އިންސައްތަ) ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި މި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދަނީ އެމެރިކާއަށް ނާކާމިޔާބު ނުވަތަ ދަށް ހާލަތެއްގައެވެ. އެޕްރީލް މަހުގެ ކުރީކޮޅާ ހަމައަށް ޔޫގަވް އަދި އިކޮނޮމިސްޓުން ކުރި ސާވޭތަކުން ވެސް ފެންނަނީ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތަކަށް އޮތް ތާއީދު ކުޑަވަމުންދާ ތަނެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 33-37 އިންސައްތަ މީހުން މިގޮތަށް ދެކެއެވެ.

ވެރިކަންކުރާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ 64 އިންސައްތަ މީހުން ދެކޮޅު

ހަނގުރާމަ ދިގުލައިގެން ގޮސް އޭގެ ޚަރަދުތައް ބޮޑުވަމުންދާތީ، ވެރިކަންކުރާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ ބައެއް ސަޕޯޓަރުންގެ މެދުގައި ވެސް މިކަމަށް އޮތް ތާއީދު ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ތާއީދު 38 އިންސައްތައިން 36 އިންސައްތައަށް ދަށްވެ، ދެކޮޅުވެރިކަން 62 އިންސައްތައިން 64 އިންސައްތައަށް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މިއީ ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާ މުއްދަތާއި، އޭގެ ޚަރަދާއި، އެމެރިކާ މިކަމުގައި ބައިވެރިވުމާ މެދު އާންމުންގެ ކަންބޮޑުވުން ހުރި މިންވަރު ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީގެ (ޚާއްޞަކޮށް ޓްރަމްޕްގެ މޭގާ ސަޕޯޓަރުން) ބޮޑު ތާއީދެއް (70-87 އިންސައްތަ) މި ހަނގުރާމައަށް އޮތް ނަމަވެސް، މިނިވަން މެންބަރުންނާއި ޑިމޮކްރެޓުން މިކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކޮޅެވެ. ގިނަ އެމެރިކާ ރައްޔިތުން މި ހަނގުރާމަ ދެކެނީ "ބޭނުން ނޫނަސް އިޚްތިޔާރުކުރި" ހަނގުރާމައެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

އިންފްލޭޝަނާއި އީރާނު ހަނގުރާމައާ ހުރި ގުޅުން

އޭޕްރީލް 10، 2026 ގައި އާންމުކުރި ކޮންސިއުމަރ ޕްރައިސް އިންޑެކްސް (ސީ.ޕީ.އައި) އިން ދައްކާގޮތުގައި ތަކެތީގެ އަގުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އުފުލިފައެވެ:މާޗް މަހުގެ އަހަރީ އިންފްލޭޝަން ވަނީ 3.3 އިންސައްތައަށް އުފުލިފައެވެ (ފެބްރުއަރީގައި މިއަދަދު ހުރީ 2.4 އިންސައްތައިގައެވެ). މިއީ ފާއިތުވި ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންފްލޭޝަން އެންމެ މައްޗަށް ދިޔަ ފަހަރެވެ.މަހުން މަހަށް ބަލާއިރު އަގުތައް 0.9 އިންސައްތަ އުފުލިފައިވާއިރު، މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ހަކަތައިގެ އަގުތައް މައްޗަށް ދިއުމެވެ. ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގައި ދިމާވި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު ވަނީ އެއް މަސް ތެރޭގައި 21.2 އިންސައްތައަށް އުފުލިފައެވެ.

އިޤްތިޞާދީ މާހިރުންނާއި ބޮޑެތި މީޑިއާތަކުން (ނިއުޔޯކް ޓައިމްސް، ސީ.އެން.އެން ފަދަ) ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި، މި އިންފްލޭޝަނުގެ ސީދާ ސަބަބަކީ އީރާނު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އައި ލޮޅުމެވެ. މިއީ ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން އިންފްލޭޝަނަށް އައި ފުރަތަމަ ބޮޑު ބަދަލެވެ.

ޓްރަމްޕްގެ މަގުބޫލުކަމަށް ކުރި އަސަރު

ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ދެވަނަ ދައުރުގައި، އިޤްތިޞާދާއި އިންފްލޭޝަން ބެލެހެއްޓުމުގައި އޭނާއަށް އޮތް ތާއީދު ވަނީ ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް ދަށްވެފައެވެ: އޭޕްރީލް 2026 ގެ ކުރީކޮޅު ކުރި ސާވޭތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އިޤްތިޞާދީ ކަންކަމުގައި އޭނާއަށް އޮތް ތާއީދު ވަނީ 31 އިންސައްތައަށް ވެއްޓިފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިންފްލޭޝަން ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި އޮތް ތާއީދު ވަނީ 27 އިންސައްތައަށް ދަށްވެފައެވެ. ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި އޭނާގެ މަސައްކަތްތަކަށް އޮތް ތާއީދު ވެސް ވަނީ 30 ގެ އަދަދުތަކަށް ވެއްޓިފައެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އީރާނު ހަނގުރާމައާއި، އޭގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އުފުލި އާންމުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ދަތިވުމެވެ.

މިކަމުން އެނގެނީ، ތެލުގެ އަގު އުފުލޭ ފަދަ ހަނގުރާމަތަކުގެ ސަބަބުން ވެރިކަމުގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކަށް އޮތް ތާއީދު ކުޑަވާކަމެވެ. އީރާނުގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ކުޑަކުރެވުނު ކަމަށް ބައެއް މީހުން ގަބޫލުކުރި ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ ދަތިކަމުގެ ސަބަބުން އާންމުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން ބޮޑެވެ.

ފެށުނީއްސުރެ އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ މެދުގައި މަގުބޫލުކަން ކުޑަ ހަނގުރާމައެއް

އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމައަކީ ފެށުނީއްސުރެ އެމެރިކާގެ އާންމުންގެ މެދުގައި މަގުބޫލުކަން ކުޑަ ކަމެކެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ޚަރަދުތައް އިތުރުވެ، ތެލުގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ ނުތަނަވަސްކަން އުފެދި، ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރަށް އޮތް އިތުބާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެފައެވެ. މި ހަނގުރާމައިން އަސްކަރީ ބައެއް ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުވި ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އެތެރޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލައި މަޝްވަރާތައް ކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ ހާލަތު ރަނގަޅުވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާނަމަ، އާންމުންގެ ނުރުހުން އިތުރަށް ބޮޑުވާނެއެވެ.