ދުޝްމަނުން އެތައް ފަހަރަކު ބޮން އަޅައި ސުންނާފަތިކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ބުނާ އީރާނުގެ އިސްފަހާން މިސައިލް ބޭހުން، އަދިވެސް ހުއްޓުމެއްނެތި މިސައިލްތައް ފޮނުވަމުންދާކަން ހާމަވެއްޖެއެވެ.

އިއްޔެގެ ވަގުތެއްގައި އީރާނުގެ އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައި.އާރު.ޖީ.ސީ) އެއަރޯސްޕޭސް ފޯސްއިން އެ ބޭހުން މިސައިލްތަކެއް ފޮނުވާލި މަންޒަރު ވަނީ ފެނިފައެވެ.

Ad
rt

ކުރިން އިސްރާއީލާއި އީރާނާ ދެމެދު އެމެރިކާގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ހިނގި 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި، އިސްފަހާން ބޭހުގެ އެއްގަމުގައި ހުރި އިމާރާތްތަކަށް ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ވަނީ ބޮން އަޅާފައެވެ. އަދި ހަމައެކަނި ފާއިތުވި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި، ބިންގަަރަސްތަކަށާއި ބިންގަރާސްތަކަށް ވަންނަ ދޮރުތަކަށް އެފް-35 (F-35) މަތިންދާބޯޓުތަކުން އެއްފަހަރު، އަދި ބިންގަަރަސްތައް ފޫއަޅުވާލާ ބޮން (bunker busters) ބޭނުންކޮށްގެން ބީ-2 (B-2) ބޮންއަޅާ މަތިންދާބޯޓުތަކުން ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ވަނީ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ.

ނަމަވެސް، މިހާ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިން ނަމަވެސް، އެންމެ ފަހުން ދިން ހަމަލާއަށް 48 ގަޑިއިރު ނުވަނީސް އެ ބޭސް އަދިވެސް ހިންގަމުންދާކަން މިވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ. އައި.އާރު.ޖީ.ސީ ގެ "މިސައިލް ސިޓީތައް" ނުވަތަ ބިންގަަރަސް މިސައިލް މަރުކަޒުތަކުގެ ވަރުގަދަކަމަކީ މިހާރު ދިފާއީ މުހައްލިލުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބަހުސަކަށް ވެފައިވާ މައުޟޫއެކެވެ. ދިފާއީ މާހިރުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އިސްފަހާން މިސައިލް ބޭހުން (ނަޖަފްއާބާދު ނުވަތަ ދެކުނު އިސްފަހާންގެ ވަސީލަތްތަކުން) މި ފެންނަ މަންޒަރަކީ، ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ވަންދެން "ޕެސިވް ޑިފެންސް" ނުވަތަ ނުސީދާ ދިފާއީ އިންޖިނިއަރިންގްގެ ދާއިރާއިން އީރާނުން ކުރި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެވެ.

މިހާރު ހިނގަމުންދާ "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގައި ޖީ.ބީ.ޔޫ-57 އޭ/ބީ (GBU-57 A/B) ފަދަ ބިންގަަރަސްތައް ފޫއަޅުވާލާ ވަރުގަދަ ބޮންތައް ބޭނުންކުރި ނަމަވެސް، މި މަރުކަޒުތައް ހުއްޓުވުމުގައި ނުކުޅެދިފައިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެއް ހުރިކަމަށް މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:

ބިމުގެ އަޑީގެ ފުޅާކަމާއި ޑިޒައިން: މި ވަސީލަތްތަކަކީ ޒަގްރޯސް ފަރުބަދަތަކުގެ ތެރޭގައި ކޮނެގެން ހަދާފައިވާ ބިންގަަރަސް ރޭލު ނިޒާމެއް ފަދަ ފުޅާ ތަންތަނެވެ. މީގެ ކޮރިޑޯތައް ހުންނަނީ "ޒިގްޒެގް" ބައްޓަމަށް، ގޮއްވުންތަކުން ސަލާމަތްވާނެ ފަދަ ވަރުގަދަ ދޮރުތަކާ އެކުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެއް ބަޔަކަށް ބޮން އެޅުނު ނަމަވެސް، އޭގެ އަސަރު މުޅި މަރުކަޒަށް ފެތުރިގެން ނުދެއެވެ.

ގިނަ ދޮރުތަކާއި ސިއްރު "ސައިލޯ" ތައް: ބީ-2 ބޮންއަޅާ މަތިންދާބޯޓުތަކުން އެނގެން ހުރި ދޮރުތަކަށް ހަމަލާދިން ނަމަވެސް، އައި.އާރު.ޖީ.ސީ އިން ބޭނުންކުރަނީ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށް ހުޅުވާލާ ވަގުތީ "ސައިލޯ" ތަކެއް ނުވަތަ ފޮރުވިފައިވާ އެހެން ދޮރުތަކެވެ.

ސޮލިޑް-ފިއުލް (ހަރު ތެޔޮ) ބޭނުންކުރުން: "ފައްތާހް" އަދި "ޚައިބަރު-ޝެކަން" ފަދަ ސޮލިޑް-ފިއުލް މިސައިލްތަކަކީ ފޮނުވާލުމަށް ވަގުތުން ތައްޔާރަށް ހުންނަ އެއްޗެހި ކަމަށްވުމުން، ބިންގަަރަހުން ނުކުމެ މިސައިލް ފޮނުވާލުމަށްފަހު އަލުން ވަނުމަށް ހޭދަވަނީ 15 މިނެޓަށްވުރެ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވައިގެ މަގުން ދޭ ހަމަލާތަކުން މި އުޅަނދުތައް ސަލާމަތްވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިސްފަހާންގެ މި ވަސީލަތްތައް ހުންނަނީ އެތައް ސަތޭކަ މީޓަރެއްގެ ވަރުގަދަ ކޮންކްރީޓާއި ހަރު ހިލައިގެ އަޑީގައެވެ. އެހެންކަމުން ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ވަރުގަދަ ބިންގަރާސް ފޫއަޅުވާލާ ބޮން، ޖީ.ބީ.ޔޫ-57 އެމް.އޯ.ޕީ އަށްވެސް މިހާ ފުންމިނުގައި ހުންނަ "ލޯންޗް ހޯލް" ތަކާ ހަމައަށް ވާސިލްވުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. އަދި އީރާނުގެ "ޚާތަމް އަލް-އަންބިޔާ" އިންޖިނިއަރިންގް ޔުނިޓްތަކުން ހަމަލާގެ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ކުނިތައް ސާފުކޮށް ބިންގަަރަސްތައް އަލުން ހުޅުވުމުގެ ގާބިލްކަން ލިބިގެންވެއެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުން ފިލާވަޅު ލިބިގަނެ، އީރާނުން ވަނީ އެމީހުންގެ ކޮމާންޑް އެންޑް ކޮންޓްރޯލް ނިޒާމުތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަކޮށް، އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ އިލެކްޓްރޯނިކް ހަނގުރާމައިގެ އާލާތްތަކަށް ނުގުޑާނެ ފަދަ ފައިބަރ-އޮޕްޓިކް ނިޒާމުތައް ބިމުގެ އަޑީގައި ގާއިމްކޮށްފައެވެ. މި ހަފުތާގެ ހަމަލާތަކަށްފަހުވެސް މިސައިލްތައް ފޮނުވަމުންދާ ދިއުމުން ދޭހަވަނީ، ތެހެރާނުން ރާވާފައިވާ "ބިންގަަރަސް ސިޓީ" ތަކުގެ ސްޓްރެޓެޖީއަކީ މުޅިން ހަލާކުކޮށްލަން އުނދަގޫ، ވަރުގަދަ އިންތިޒާމެއް ކަމެވެ.