ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ އާއި ގޯނާ!

ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ އަދި ގޯނާއަކީ ވަރަށް ސީރިއަސް މައްސަލައެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ހުއްޓުވުމަށް މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ފަރުދުންވެސް މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ ނުވަތަ ގޯނާއެއް ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަން އަންގައި، އެކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށް، އެކުދިންނަށް އަމާން އަދި ރައްކާތެރި މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ.

ކުޑަކުއްޖެއްގެ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށާއި ހެދިބޮޑުވުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކޮންމެ ޢަމަލަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ ނުވަތަ ގޯނާއެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބައެއް ބާވަތްތަކަކީ:

- ޖިސްމާނީ އަނިޔާގެ އެންމެހައި ބާވަތްތައް
- ޖިންސީ ގޯނާ
- އިހުމާލުވުން
- ނަފްސާނީ ގޮތުން ދެރަކުރުމާއި ލަދުގެންނެވުން
- އުމުރާ ނުގުޅޭ އަދަބުދިނުން
- އުމުރާ ނުގުޅޭ ބަހުރުވައިން މުޢާމަލާތްކުރުން

އަނިޔާ ލިބޭ ކުދިން ދެނެގަތުން

ކުޑަކުދިންނަށް އަނިޔާ ލިބޭނަމަ ނުވަތަ އިހުމާލުވެވޭނަމަ، އެންމެ ފުރަތަމަ ބަދަލު އަންނަން ފަށާނީ ކުދިންގެ އުޅުމަށެވެ. މިފަދަ ބަދަލުތައް އެންމެ ރަނގަޅަށް އަދި އަވަހަށް ފާހަގަކުރެވޭނީ އެކުއްޖަކު ބަލަހައްޓާ ބެލެނިވެރިއަކަށެވެ. މިގޮތުން ފާހަގަކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

- އުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް
- ރައްޓެހިންނާ ދުރުވުން
- މިޒާޖަށް އަންނަ ބަދަލުތައް
- ކެއިންބުއިމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް
- ތަންމައްޗަށް ނުވަތަ ހަށިގަނޑަށް ކުޑަކަމުދިއުން
- ކިޔެވުމާ ދުރުވުން

ޖިންސީ ގޯނާގެ އަލާމާތްތައް

އަންނަނިވި އެއްވެސް އަލާމާތެއް ކުއްޖެއްގެ ކިބައިން ފެނިއްޖެނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޞިއްޙީ ފަރުވާދޭ މަރުކަޒަކަށް ކުއްޖާ ގެންދިއުން މުހިންމެވެ. މިފަދަ ޙާލަތެއްގައި ކުއްޖާއަށް ލިބެންޖެހޭ ޞިއްޙީ ފަރުވާ ނުލިބިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ލަސްވެއްޖެނަމަ، ބެލެނިވެރި ފަރާތުން ކުއްޖާއަށް އިހުމާލުވުމުގެ ކުށުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހިދާނެއެވެ.

- ޖިންސީ ގުނަވަން ނުވަތަ އޭގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަޙައްދުގައި ވޭން، ލޭއައުން، ނޫފައިގަތުން ނުވަތަ ކެހުން
- ޖިންސީ ގުނަވަނަކަށް ވޭންވެ ނުވަތަ އުނދަގޫވާތީ އިށީނުމަށް ނުވަތަ ހިނގާބިނގާވެ އުޅުމަށް ދަތިވުން
- ޔޫރިނަރީ އިންފެކްޝަނެއް ޖެހުން
- ހެދުން ބަދަލުކުރުމަށް ބިރުގަތުން ނުވަތަ އެކަމަށް ޝައުޤުވެރިކަން ނެތުން
- ޖިންސީ މުޢާމަލާތްތަކުގެ ނަންތަކާއި ބަސްމަގު އެނގުން ނުވަތަ އެކަމަށް ޝައުޤުވެރިވުން

ނޯޓް: ޖިންސީ ގޯނާ ލިބޭ ކުދިންގެ ފަރާތުން، ޖިސްމާނީ ގޯނާ ލިބޭ ކުދިންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ފަދަ އަލާމާތްތައްވެސް ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ސަމާލުކަން ދޭންވީ ކަންކަން

ކުދިން ބަލަހައްޓާ ބެލެނިވެރިންވާނީ ކުދިންގެ އުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވެ ފާރަވެރިވާށެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ ޖިންސީ ގޯނާގެ ގިނަ މައްސަލަތަކަކީ އެކުދިންނާ ޢާއިލީ ގުޅުން އޮންނަ ނުވަތަ ގެއަށް އައިސްއުޅޭ ޢާއިލީ ރައްޓެހިންގެ ފަރާތުން ކުރެވޭ ގޯނާގެ ސަބަބުން ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކެވެ. ކުދިން ބަލަހައްޓާ ފަރާތްތަކުން އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭންވާނެއެވެ:

- އެއްވެސް މީހަކު ކުދިންނާއެކު އެކަހެރިވިޔަ ނުދިނުން
- އެއްވެސް މީހަކު ދެކެ ކުދިން ބިރުގަންނަނަމަ، އެކުދިން ދައްކާ ވާހަކަ ކަނުލައި އަޑުއެހުން
- ކުދިންނަށް ހައްދުފަހަނައަޅައި ހެޔޮވެގެން ހަދިޔާ ގެނެސްދީ އަދި ތަންތަނަށް ގެންދަން އުޅޭނަމަ އެކަމަށް ސާފު ބަހުން ހުރަސް އެޅުން
- ކުދިން ދާން ބޭނުންނުވާ ޓިއުޝަން ޓީޗަރުންނާއި ކުޅިވަރު ކޯޗުން ކައިރިއަށް ކުދިން ނުފޮނުވުން
- ޢާއިލާގެ މީހުންނާއި ގާތް ރައްޓެހިންވެސް ކުދިންގެ ހަށިގަނޑަށް އަތްލާ ހަދަން ފުރުޞަތު ނުދިނުން

ޖިންސީ ގޯނާއާ ބެހޭގޮތުން ކުދިން ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއަހައި ޤަބޫލުކުރައްވާށެވެ. އަދި އެކަމުގައި ކުއްޖާ ކުށްވެރި ނުކުރައްވައި، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓުކުރައްވާށެވެ.

މައްސަލަ ހުށަހެޅުން

ތިރީގައިވާ ނަންބަރުތަކަށް ގުޅުއްވައިގެން 24 ގަޑިއިރު ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނަށް ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ހުށަހެޅުއްވޭނެއެވެ:

- އިމަރޖެންސީ: 119
- އާންމު ނުވަތަ ނޮން-އިމަރޖެންސީ: 3322111

މީގެ އިތުރުން، ފެމިލީ އެންޑް ޗައިލްޑް ޕްރޮޓެކްޝަންގެ އަންނަނިވި ނަންބަރުތަކަށްވެސް މައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވޭނެއެވެ:

- 3000600
- 9790163

ފުލުހުންގެ އިތުރުން، އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށްވެސް ކުޑަކުދިންނަށް ގޯނާކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ހުށަހެޅުއްވޭނެއެވެ:

- މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ، ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސް: 3328393
- ކުޑަކުދިންގެ ހެލްޕްލައިން: 1412

މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން ޢަމަލުކުރެވޭ ގޮތް

ކުޑަކުދިންނަށް ގޯނާކުރުމާއި އިހުމާލުވުމުގެ މައްސަލަތަކަކީ ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށް ބަލައި ތަޙުޤީޤުކުރެވޭ މައްސަލަތަކެކެވެ. މިފަދަ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްކަންދެވޭނީ ކުއްޖާގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، އާންމު އުސޫލުން އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރެވޭނެއެވެ:

- ކުއްޖާގެ މެޑިކަލް އަދި ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސެސްމަންޓް ހެދުން
- ކުއްޖާއާ ސުވާލުކުރުން
- ބެލެނިވެރިންނާ ސުވާލުކުރުން
- ލިބިފައިވާ އަނިޔާ ނުވަތަ ގެއްލުމުގެ ފޮޓޯ ނެގުން
- އެހެން ގޮތެއް ނެތިއްޖެނަމަ ކުއްޖާ ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނައުން

ކުއްޖާއާ ފުލުހުން ސުވާލުކުރާނީ އަބަދުވެސް ކުއްޖާގެ ބެލެނިވެރިއެއް ނުވަތަ ކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދޭނެ މީހެއްގެ އިތުރުން ޖެންޑަރ މިނިސްޓްރީގެ ސޯޝަލް ވޯކަރެއްގެ ޙާޟިރުގައެވެ. ފުލުހުންގެ ތެރެއިން ކުޑަކުދިންގެ މައްސަލަތަކުގައި އެކުދިންނާ ސުވާލުކުރެވޭނީ އެކަމަށް ޚާއްޞަ ތަމްރީނު ދެވިފައިވާ ފުލުހުންނެވެ. ސުވާލުކުރާއިރު ފުލުހުން ތިބޭނީ އާންމު ހެދުމުގައެވެ. އަދި މި ސެޝަންގެ ވީޑިއޯ ރެކޯޑިންގ ހަދާނެއެވެ.

މައްސަލަ ކުރިއަށްދާ ގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު ހޯދުން

މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން، އެ މައްސަލައަކީ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ފަރުދީ މަޞްލަޙަތެއް އޮތް މައްސަލައެއްނަމަ، އެ މައްސަލަ ކުރިއަށްދާ ގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު އެސްއެމްއެސް މެދުވެރިކޮށް ލިބުމަށް އެދެވިދާނެއެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރެއްވުމުން މައްސަލައާ ގުޅިގެން ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތުގެ މަޢުލޫމާތު އެސްއެމްއެސް މެދުވެރިކޮށް ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް ލިބެމުންދާނެއެވެ.

ފަރުދީ މަޞްލަޙަތު އޮންނަ މައްސަލަތަކަކީ ސީދާ ހުށަހަޅާ ފަރާތާ ގުޅުންހުރި މައްސަލަތަކެވެ. މިސާލަކަށް ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ފޯނު ފޭރުނު މައްސަލައެއް ނުވަތަ ހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ގެއިން ވައްކަންކުރި މައްސަލަ ފަދަ މައްސަލަތަކުގެ އެސްއެމްއެސް އަޕްޑޭޓްސް ހޯދުމަށް އެދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ފުލުހުންނަށް ދޭ މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅިގެން ފުލުހުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ އަޕްޑޭޓްސް ހޯދުމަށް މި ޚިދުމަތް ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް މީހަކު މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް ވިއްކާކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުމަށްފަހު އަޕްޑޭޓްސް ހޯދުމަށް ނުވަތަ ހުށަހަޅާ މީހަކާ ގުޅުމެއްނެތް ތަނެއްގައި އަލިފާން ރޯވިކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުމަށްފަހު ތަޙުޤީޤު ކުރިއަށްދާ ގޮތް ހޯދުމަށް މި ޚިދުމަތް ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

އިތުރު މުހިންމު ނުކުތާތައް:

1. ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން: ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ އަދި ގޯނާއާ ބެހޭގޮތުން މުޖުތަމަޢުގައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުން މުހިންމެވެ.

2. ސްކޫލްތަކުގެ ދައުރު: ސްކޫލްތަކުން ކުދިންނަށް އަމިއްލަ ނަފްސު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ހުނަރުތައް އުނގަންނައިދިނުމާއި، ގޯނާގެ އަލާމާތްތައް ދެނެގަތުމަށް މުދައްރިސުން ތަމްރީނުކުރުން މުހިންމެވެ.

3. ޤާނޫނީ ރައްކާތެރިކަން: ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ހަރުދަނާ ޤާނޫނުތަކެއް އެކުލަވާލައި، އެ ޤާނޫނުތައް ތަންފީޛުކުރުން ކަށަވަރުކުރުން.

4. ފަރުވާ އަދި އެހީތެރިކަން: އަނިޔާ ނުވަތަ ގޯނާ ލިބިފައިވާ ކުދިންނަށް އެކަށީގެންވާ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ފަރުވާ ލިބޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން.

5. ބެލެނިވެރިންގެ ޒިންމާ: ކުދިންގެ ބެލެނިވެރިން، ކުދިންނާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ޙިއްޞާކުރުމުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވުމާއި، އިންޓަރނެޓް އަދި ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރުމުގައި ކުދިންނަށް އެކަށީގެންވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުން.

6. މުޖުތަމަޢުގެ ޒިންމާ: ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ އަދި ގޯނާ ހުއްޓުވުމަށް މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް ޒިންމާ އުފުލައި، ޝައްކުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކުގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓުކުރުން.

ކުޑަކުދިންނަށް ކުރެވޭ އަނިޔާ އަދި ގޯނާ ހުއްޓުވުމަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ޒިންމާއެކެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ދުޅަހެޔޮކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް ލޯބިވާ، އަޅާލާ އަދި ރައްކާތެރި މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެވެސް އަމާޒަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.